Zmiany w kodeksie pracy mają wpływ na ulgę dla seniora
Jeśli pracownik rozwiązał umowę o pracę w związku z przejściem na emeryturę, złożone przez niego oświadczenie dotyczące ulgi dla pracującego seniora automatycznie traci ważność, bez względu na to, czy wycofał on to oświadczenie. Warunkiem zastosowania tej ulgi, zarówno do ekwiwalentu za urlop, jak i ostatniego wynagrodzenie za pracę, wypłacanych już po ustaniu stosunku pracy, jest złożenie przez podatnika nowego oświadczenia o tym, że spełnienia on warunki do ulgi dla seniora.
Zmiany w kodeksie pracy, obowiązujące od 27 stycznia br., mają wpływ na możliwość zastosowania ulgi dla seniora u pracowników przechodzących na emeryturę. Otóż, mogą oni utracić prawo zastosowania ulgi do pewnych wypłat, o ile nie złożą nowego oświadczenia. Stanowisko takie zaprezentowały organy skarbowe kilka dni temu. O co zatem dokładnie chodzi?
Pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, po ukończeniu wieku emerytalnego, tj. 60. roku życia w przypadku kobiet i 65. roku życia w przypadku mężczyzn, którzy mimo nabycia uprawnienia nie otrzymują emerytury, jak również renty rodzinnej i nadal pracują, po złożeniu stosownego wniosku o spełnieniu warunków mogą skorzystać z ulgi dla pracującego seniora. Ulgę tę reguluje art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ulga polega na zwolnieniu z podatku przychodów nieprzekraczających w roku podatkowym kwoty 85 528 zł.
Zmiany w kodeksie pracy – wypłaty po ustaniu stosunku pracy
W styczniu br. nastąpiły pewne zmiany, które mają wpływ na zastosowanie tej ulgi w przypadku przechodzenia na emeryturę. W związku z przejściem na emeryturę i tym samym rozwiązaniem umowy o pracę, pracownicy nabywają uprawnienie do ostatniego wynagrodzenia miesięcznego, odprawy emerytalnej, ekwiwalentu za urlop oraz w niektórych przypadkach określonych przepisami prawa nagrody jubileuszowej.
Otóż, w poprzednim stanie prawnym zasady wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy były ściśle powiązane z momentem ustania stosunku pracy. Roszczenie o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz wynagrodzenie za pracę stawało się wymagalne w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Oznaczało to, że pracodawca był zobligowany do rozliczenia się z pracownikiem najpóźniej w ostatnim dniu jego zatrudnienia, niezależnie od przyjętego w zakładzie pracy stałego terminu wypłaty wynagrodzeń.
Natomiast 27 stycznia 2026 r. nastąpiły zmiany, zgodnie z którymi pracodawca dokonuje wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w terminie wypłaty wynagrodzenia za pracę ustalonym u danego pracodawcy zgodnie z obowiązującymi przepisami o terminowym wypłacaniu wynagrodzeń - art. 85 w związku z art. 171 par. 4 ustawy Kodeks pracy, a gdy nie jest to możliwe, najpóźniej w ciągu 10 dni od rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy.
Tym samym zarówno ekwiwalent za urlop, jak i ostatnie wynagrodzenie za pracę, mogą zostać wypłacone już po ustaniu stosunku pracy.
W związku z tym powstaje wątpliwość, czy płatnik może zastosować ulgę dla pracującego seniora, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, po rozwiązaniu z podatnikiem stosunku pracy?
Oświadczenie traci ważność
Płatnik przy poborze zaliczki na podatek uwzględnia zwolnienie w ramach tzw. ulgi dla pracujących seniorów, jeżeli podatnik złoży mu oświadczenie sporządzone na piśmie, w którym potwierdzi spełnianie warunków do stosowania tego zwolnienia. Płatnik stosuje ulgę najpóźniej od miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymał oświadczenie.
Niestety organy skarbowe prezentują stanowisko, że oświadczenie złożone w trakcie zatrudnienia traci ważność z chwilą rozwiązania stosunku pracy. Oznacza to, że z chwilą ustania umowy o pracę, tj., gdy pracownik rozwiązał umowę o pracę w związku z przejściem na emeryturę, złożone przez niego oświadczenie automatycznie traci ważność, bez względu na to, czy wycofał on to oświadczenie.
Jednak literalne brzmienie art. 31a ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również żaden inny przepis ww. ustawy, nie wyklucza możliwości składania przez podatnika nowych wniosków i oświadczeń po ustaniu stosunku prawnego (np. wygaśnięciu umowy zlecenia, rozwiązaniu umowy o pracę). Brak możliwości składania wniosków i oświadczeń po ustaniu stosunku prawnego nie został również wskazany w treści Objaśnień podatkowych z 30 grudnia 2022 r. dotyczących oświadczeń i wniosków mających wpływ na wysokość zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych obliczanych przez płatników tego podatku.
Podatnik senior może złożyć nowe oświadczenie
Organy skarbowe przyjmują jednak stanowisko, że po rozwiązaniu umowy o pracę podatnik nie traci uprawnienia do złożenia płatnikowi oświadczenia o stosowaniu zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Płatnik ma obowiązek przyjąć takie oświadczenie i uwzględnić je przy obliczaniu zaliczek na podatek dochodowy od świadczeń wypłacanych po ustaniu stosunku pracy – najpóźniej od miesiąca następującego po miesiącu, w którym oświadczenie zostało złożone. W zależności od okoliczności oraz możliwości technicznych płatnika, oświadczenie może być zastosowane również do wypłat dokonanych niezwłocznie po jego otrzymaniu.
Nie ma przeszkód, aby po ustaniu stosunku prawnego, płatnik mógł zastosować ulgę dla pracującego seniora, przy czym warunkiem zastosowania tej ulgi, jest złożenie przez podatnika nowego oświadczenia, o tym, że spełnienia on warunki do ulgi dla seniora, które będzie mogło mieć wpływ na obliczanie zaliczki na podatek od świadczeń dokonywanych po ustaniu stosunku prawnego.
Pracownik przechodzący na emeryturę powinien zatem złożyć swojemu pracodawcy nowe oświadczenie po ustaniu zatrudnienia a pracodawca powinien je uwzględnić przy wypłatach świadczeń, o których mowa w art. 12 ust. 1 cytowanej ustawy, dokonywanych po tej dacie. Złożone przez podatnika po ustaniu stosunku pracy nowe oświadczenie o spełnieniu warunków do stosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o PIT, czyli ulgi dla seniora płatnik powinien uwzględnić najpóźniej od miesiąca następującego po miesiącu otrzymania oświadczenia, aż do jego odwołania.
Stanowisko takie zaprezentował Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 27 marca br. (0112-KDIL2-1.4011.218.2026.1.MKA). Wskazał w niej, że pracodawca płatnik może przyjąć nowe oświadczenie po ustaniu zatrudnienia i uwzględnić je przy wypłatach świadczeń, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o PIT, dokonywanych po tej dacie. Złożone przez podatnika po ustaniu stosunku pracy nowe oświadczenie o spełnieniu warunków do stosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o PIT pracodawca powinien uwzględnić najpóźniej od miesiąca następującego po miesiącu otrzymania oświadczenia.
