Po 2026 roku będzie można kontynuować ulgę na robotyzację
Ulga na robotyzację, której celem jest zwiększenie automatyzacji przemysłu, ma obowiązywać tylko do końca 2026 r., jednak zgodnie z wyrokiem WSA w Poznaniu, wydatki na nabycie robota przemysłowego można odliczyć albo poprzez odpisy amortyzacyjne, albo jednorazowo. Jeśli przedsiębiorca rozpocznie amortyzację przed końcem 2026 r., to może kontynuować ją w kolejnych latach, aż do pełnego rozliczenia ulgi.
Chodzi o ulgę wprowadzoną przez Polski Ład w art. 52jb ustawy o PIT i art. 38eb ustawy o CIT, która obejmuje koszty poniesione na robotyzację w latach 2022–2026. Preferencja ma zachęcać do zakupu robotów przemysłowych w celu przyspieszenia rozwoju biznesu i zwiększenia konkurencyjności rynkowej poprzez automatyzację produkcji. Polega na dodatkowym odliczeniu od podstawy obliczenia podatku kosztów, które już wcześniej zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Dodatkowe odliczenie nie może przekroczyć 50 proc. wysokości kosztów.
Ulga została wprowadzona na pięć lat, a 2026 r. ma być ostatnim rokiem jej obowiązywania. Organizacje przedsiębiorców apelowały wielokrotnie, że zamiast znosić tę preferencję, konieczne jest poszerzenie jej zakresu. Z kolei prawnicy zwracają uwagę, że ulga jest przedmiotem licznych sporów, a linia orzecznicza często różni się od stanowiska fiskusa.
- W niedawnym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zajmował się zakresem odliczenia od podstawy opodatkowania kosztów uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację. WSA zaprezentował niezwykle ciekawe i precedensowe spojrzenie na ulgę na robotyzację - mówi Karolina Wereszczyńska, konsultant w MDDP.
WSA pozostawia wybór podatnikom
Sprawa przed WSA w Poznaniu (sygn. I SA/Po 301/26) dotyczyła spółki produkującej tekturę wielowarstwową, która kupiła nabyła dwie fabrycznie nowe maszyny (linię do podkładania palet i system przenośników). Każda z maszyn stanowi odrębny, kompletny środek trwały, są amortyzowane i wykorzystywane w zakładzie nieobjętym zwolnieniami strefowymi, a koszty ich nabycia nie zostały zwrócone ani odliczone w inny sposób. Maszyny te automatyzują procesy produkcyjne i zwiększają wydajność. Spółka chciała uzyskać potwierdzenie, czy maszyny spełniają definicję robota przemysłowego z art. 38eb ust. 3 ustawy o CIT. Czy koszty ich nabycia są kosztami poniesionymi na robotyzację oraz czy ulgę można stosować aż do pełnego zamortyzowania maszyn, nawet po 2026 r. Spółka twierdziła, że maszyny spełniają definicję robota przemysłowego i dają prawo do ulgi.
Dyrektor KIS stwierdził w interpretacji, że maszyny definicję robota przemysłowego spełniają. Wskazał jednak, że ulga na robotyzację ma charakter czasowy. Obejmuje wyłącznie koszty uzyskania przychodów (odpisy amortyzacyjne) poniesione od początku 2022 r. do końca roku podatkowego rozpoczętego w 2026 r. Odpisy amortyzacyjne dokonywane po 31 grudnia 2026 r. nie mogą być objęte ulgą. Jeśli amortyzacja maszyn zakończy się po 2026 r., spółka nie będzie mogła korzystać z ulgi w późniejszych latach. To oznacza, że spółka może odliczać w ramach ulgi 50 proc. odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej maszyn, ale tylko tych, które stanowią koszt uzyskania przychodu, zostały dokonane w latach 2022–2026, a także dotyczą wartości początkowej maszyn, a nie ich ulepszeń.
WSA nie zgodził się z fiskusem. Jak uzasadniał, odpisy amortyzacyjne nie warunkują nabycia danego składnika majątkowego, lecz stanowią wyraz odliczenia w czasie wydatków poniesionych na nabycie konkretnego składnika majątkowego. W przypadku zaś środków trwałych, wydatek poniesiony na nabycie dokonywany jest wcześniej, sam zaś fakt rozliczenia wskazanego wydatku w kosztach uzyskania przychodów ma miejsce po jego nabyciu w drodze odpisów amortyzacyjnych.
- Sąd popiera stanowisko strony skarżącej, że w stosunku do maszyn, spółka może wybrać sposób odliczenia kosztów uzyskania przychodów na robotyzację, poprzez wybór jednej z metod: jednorazowe odliczenie w roku zakupu maszyn albo dokonywanie odliczenia wraz z odpisami amortyzacyjnymi maszyn - orzekł WSA.
- Zasadnie zatem wskazała strona skarżąca, że lata 2022-2026 wyznaczają okres, w którym można rozpocząć korzystanie z przedmiotowej ulgi, a po jego rozpoczęciu podatnik zachowuje prawo do jej pełnego wykorzystania, aż do momentu pełnej amortyzacji środka trwałego, stanowiącego koszt poniesiony na robotyzację. W stosunku do maszyn, których amortyzacja nie zakończy się w roku podatkowym, który rozpocznie się w 2026 r., spółka w dalszym ciągu będzie uprawniona do stosowania odliczenia, o którym mowa w art. 38eb ust. 1 ustawy o CIT aż do momentu ich pełnego zamortyzowania, nawet, jeśli nastąpi to po roku podatkowym, który rozpocznie się w 2026 r. - czytamy w uzasadnieniu.
Amortyzację można kontynuować po 2026 roku
Jak wyjaśnia Karolina Wereszczyńska, po pierwsze, WSA wskazał, że to podatnik decyduje o sposobie skorzystania z ulgi - uwzględnianie w uldze kosztów nabycia robota przemysłowego poprzez odpisy amortyzacyjne albo jednorazowo, w roku poniesienia tych wydatków kwalifikowanych. To bardzo ważne stanowisko, jako że do tej pory w tym zakresie występowały rozbieżności. Organy podatkowe konsekwentnie prezentowały pogląd, że ulga powinna być rozliczana poprzez odpisy amortyzacyjne, natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiało się podejście dopuszczające jednorazowe odliczenie kosztów nabycia (oczywiście w limicie 50 proc.).
Stanowisko WSA w Poznaniu w praktyce pozwala wyjść z tego sporu bez konieczności definitywnego przesądzania, która z metod jest prawidłowa, skoro przepisy jednoznacznie nie wskazują, w jaki sposób rozliczać ulgę i dopuszczalne są dwie drogi.
- Po drugie, WSA uznał, że choć ulga na robotyzację obowiązuje do końca 2026 r., datę tę należy odczytywać jako termin, do którego podatnik może zdecydować się na skorzystanie z tej preferencji. W konsekwencji, w przypadku rozliczania ulgi poprzez odpisy amortyzacyjne, koniec roku 2026 nie powinien stanowić daty granicznej, po której prawo do odliczenia z tytułu ulgi na robotyzację wygasa. W praktyce oznacza to, że rozpoczęcie amortyzacji robota przemysłowego w 2026 r. pozwala kontynuować uwzględnianie w uldze na robotyzację odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej tego robota także w kolejnych latach - do momentu pełnego rozliczenia ulgi - mówi Karolina Wereszczyńska.
Dodaje, że inaczej wygląda sytuacja przedsiębiorców, którzy zdecydują się na jednorazowe rozliczenie wydatków kwalifikowanych. W ich przypadku odliczenie powinno zostać dokonane najpóźniej w roku 2026 r. Takie podejście, zdaniem WSA, wpisuje się w zasadę równego traktowania podatników. Odmienne rozumienie przepisów mogłoby prowadzić do sytuacji, w której podatnicy uwzględniający w kosztach ulgi na robotyzację odpisy amortyzacyjne, zostaliby w praktyce pozbawieni możliwości pełnego skorzystania z preferencji tylko ze względu na przyjęty model rozliczenia tej ulgi.
Sądy nie zgadzają się z fiskusem
Iwona Makosz, prawnik w Kancelarii Adwokackiej Małgorzata Boguszewska i Wspólnicy, zwraca uwagę, że w praktyce ulga była stosowana przez podatników w sposób ograniczony, na co miały wpływ interpretacje Krajowej Informacji Skarbowej, zawężające możliwość korzystania z niej. Według dyrektora KIS, ze względu na czasowy charakter przepisów dotyczących ulgi na robotyzację, odpisy amortyzacyjne powstałe, co do zasady, po 31 grudnia 2026 r. nie będą mogły podlegać ponadnormatywnemu odliczeniu z tytułu ulgi na robotyzację. Tym samym, jeśli amortyzacja maszyn nie zakończy się w roku podatkowym, który rozpocznie się w 2026 r., to nie można korzystać z odliczenia na podstawie art. 38eb ust. 1 ustawy o CIT w późniejszych latach, co wynika z uzasadnienia interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 19 listopada 2025 r., 0111-KDIB2-1.4010.429.2025.1.ED.
Jednak sądy administracyjne kwestionują wykładnię przepisów o uldze stosowaną przez organy podatkowe, zawężającą sposób kwalifikowania kosztów na robotyzację jako odpisy amortyzacyjne a nie bezpośrednie koszty nabycia robotów przemysłowych wraz maszynami peryferyjnymi i oprzyrządowaniem. WSA w Poznaniu w wyroku z 10 czerwca 2025 r. (sygn. I SA/Po 167/25) wskazuje, że ustawodawca posłużył się wprost sformułowaniem „koszty nabycia”, a nie pojęciem „odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej”. W konsekwencji, zdaniem sądu, prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że kosztem uzyskania przychodów poniesionym na robotyzację w rozumieniu art. 38eb ustawy o CIT jest cena nabycia robotów przemysłowych, ustalana zgodnie z art. 16g ust. 3 ustawy o CIT., tj. kwota należna sprzedawcy powiększona o wszelkie koszty związane z zakupem, naliczone do dnia oddania robota do użytkowania.
