Tylko opłacony CBAM jest kosztem, mimo opóźnień unijnego systemu
Importerzy odliczą koszty z tytułu opłat CBAM pod warunkiem, że opłaty te zostaną rzeczywiście poniesione. Fiskus nie zgadza się, by ze względu na opóźnienie po stronie unijnego systemu przedsiębiorcy mogli odliczyć koszty zarachowane, ale jeszcze nie opłacone, które i tak poniosą. Jeśli jednak koszty dotyczą przychodów osiągniętych w 2026 r. i zostaną definitywnie rozliczone w 2027 r., ale przed dniem sporządzenia sprawozdania finansowego lub terminem złożenia zeznania CIT, można je zaliczyć do kosztów za 2026 r.
Przedsiębiorcy mają coraz więcej wątpliwości, jak prawidło rozliczyć opłaty CBAM. Chodzi o unijny mechanizm dotyczący importu do Unii Europejskiej określonych towarów, którego celem jest wycena emisji gazów cieplarnianych, wyemitowanych przy produkcji tych towarów w krajach trzecich. Jego wprowadzenie ma wyrównać koszty związane z emisjami CO2 między producentami z Unii Europejskiej, którzy kupują uprawnienia w systemie EU ETS, a producentami spoza UE, którzy takich opłat nie ponoszą. CBAM obejmuje najbardziej emisyjne towary: cement, żelazo i stal, aluminium, nawozy, wodór i energię elektryczną.
Celem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej UE do 2050 r. Z końcem 2025 r. zakończył się okres przejściowy. Od 1 stycznia 2026 r., aby móc importować objęte tym mechanizmem towary na teren UE, przedsiębiorcy powinni posiadać status upoważnionego zgłaszającego CBAM.
Czytaj więcej w LEX: CBAM: od regulacji do odpowiedzialności – obowiązki dla firm w 2026 roku >
Jak rozliczyć wydatek, którego nie można na razie opłacić
Problem polega na tym, że w roku 2026 nie ma możliwości nabywania certyfikatów CBAM. System zakupu certyfikatów oraz platforma rozliczeniowa zostaną uruchomione dopiero od 1 lutego 2027 r. Przedsiębiorcy zwracają więc uwagę na brak możliwości wcześniejszego definitywnego poniesienia kosztu, a także ustalenia jego ostatecznej wysokości przed zakończeniem 2026 r.
W interpretacji z 26 sierpnia 2026 r. (nr 0111-KDIB1-1.4010.329.2026.1.BS) dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odpowiadał na pytanie spółki, która importuje towary objęte mechanizmem CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism). Ma więc obowiązek zakupu i umorzenia certyfikatów CBAM odpowiadających emisjom CO₂ związanym z tymi towarami.
Koszt CBAM zależy od ilości towarów, poziomu emisji w nich zawartych, ceny certyfikatów powiązanej z cenami uprawnień EU ETS oraz ewentualnych opłat emisyjnych poniesionych w kraju pochodzenia. Wnioskodawca uwzględnia te koszty w cenie zakupu towarów oraz w ewidencji magazynowej.
W momencie przyjęcia towarów do magazynu koszt CBAM jest ustalany szacunkowo, ponieważ w 2026 r. nie będzie jeszcze możliwości zakupu certyfikatów CBAM. System ich nabywania i rozliczania ma zostać uruchomiony dopiero 1 lutego 2027 r., a obowiązek umorzenia certyfikatów za import z 2026 r. będzie realizowany do 30 września 2027 r.
Wnioskodawca traktuje koszty CBAM jako koszty bezpośrednio związane z przychodami, jednak dla celów podatkowych wyłącza z kosztów uzyskania przychodów tę część kosztów CBAM, która została jedynie zarachowana (oszacowana), lecz nie została jeszcze ostatecznie rozliczona. Może bowiem wystąpić sytuacja, w której towary zostaną sprzedane w 2026 r., natomiast faktyczne poniesienie i rozliczenie kosztów CBAM nastąpi dopiero w 2027 r. wraz z zakupem i umorzeniem certyfikatów.
Czytaj też w LEX: Ewolucja prawnych instrumentów zwalczania zmian klimatu na gruncie prawa europejskiego >
Przedsiębiorca chciał m.in. uzyskać potwierdzenie, że zarachowane (ujęte w koszcie własnym towarów sprzedanych), lecz nieopłacone koszty CBAM stanowią koszty uzyskania przychodów. Obowiązek ich poniesienia ma charakter pewny i wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Przedsiębiorca nie ma natomiast wpływu na opóźnienie w nabyciu certyfikatów, powstałe po stronie unijnego systemu, który rusza dopiero od lutego 2027 r.
Zobacz w LEX, jak złożyć wniosek o wiążącą interpretację podatkową >
Rygorystyczne stanowisko fiskusa
Dyrektor KIS stwierdził jednak w interpretacji, że zarachowane, lecz nieopłacone koszty CBAM, nie są kosztem podatkowym. Samo oszacowanie i ujęcie kosztów CBAM w koszcie własnym sprzedanych towarów nie oznacza ich poniesienia. Do czasu faktycznego zakupu i umorzenia certyfikatów CBAM koszty te nie mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów.
Wyjaśnił też, że fakt, iż koszt CBAM zwiększa cenę zakupu towaru i wpływa na wynik finansowy przy sprzedaży, nie ma znaczenia podatkowego. Decydujące jest rzeczywiste poniesienie wydatku, a nie jego księgowe ujęcie.
Zgodził się natomiast, że koszty CBAM dotyczące przychodów z 2026 r., ale poniesione w 2027 r. przed sporządzeniem sprawozdania finansowego lub złożeniem CIT-8 za 2026 r., mogą zostać zaliczone do kosztów 2026 r. Z kolei koszty CBAM poniesione dopiero po sporządzeniu sprawozdania finansowego lub po terminie złożenia CIT-8 za 2026 r. należy rozliczyć w 2027 r.
Czytaj też w LEX: Moc ochronna interpretacji podatkowych >
Z podobnym problemem zwrócił się też inny importer, który zwrócił uwagę, że nie ma możliwości wcześniejszego definitywnego poniesienia kosztu ani ustalenia jego ostatecznej wysokości przed zakończeniem roku 2026. Wynika to wyłącznie z konstrukcji regulacji CBAM raz harmonogramu wdrożenia systemu na poziomie Unii Europejskiej i pozostaje całkowicie niezależny od wnioskodawcy. Dyrektor KIS odpowiedział mu w interpretacji z 20 sierpnia br, (nr 0111-KDIB1-2.4010.284.2026.2.EKB), że skoro koszty CBAM zostaną opłacone i rozliczone w 2027 r. w momencie umorzenia certyfikatów to wtedy będą stanowić koszt poniesiony, który będzie mógł zostać potrącony w rozliczeniu podatkowym na zasadach wskazanych w art. 15 ust. 4b lub 4c ustawy o CIT.
Jeśli zaś zakup i umorzenie certyfikatów nastąpi po zakończeniu roku podatkowego 2026, jednak przed dniem sporządzenia sprawozdania finansowego oraz przed terminem złożenia zeznania podatkowego za ten rok, to powinny zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów roku 2026 zgodnie z art. 15 ust. 4b ustawy o CIT jako koszty bezpośrednio związane z przychodami osiągniętymi w tym roku.
Nowe obowiązki przedsiębiorców
Co to oznacza w praktyce? Jak wyjaśnia Łukasz Krasowski, doradca podatkowy, radca prawny w LTCA, organ podatkowy opowiada się za ścisłym, rygorystycznym stosowaniem przepisów. Organ potwierdził wprawdzie, że opłaty CBAM mają nierozerwalny związek z nabyciem towarów i z ekonomicznego punktu widzenia stanowią koszty bezpośrednio związane z przychodami firmy. Jednak wydatek musi być faktycznie i definitywnie poniesiony. Samo zarachowanie i ujęcie wydatku na poczet przyszłego, nieuchronnego obowiązku, nie daje jeszcze prawa do odliczenia podatkowego. Dopóki podatnik fizycznie nie kupi i nie umorzy certyfikatów na unijnej platformie, dopóty koszt CBAM na gruncie podatkowym nie istnieje.
Czytaj też w LEX: Wniosek o wydanie wiążącej interpretacji podatkowej na przykładach >
-Zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych, jeśli towary sprzedano w 2026 r., a firma ostatecznie rozliczy certyfikaty CBAM w 2027 r., ale zdąży to zrobić przed dniem sporządzenia sprawozdania finansowego lub złożenia zeznania podatkowego za 2026 r., koszt ten obniży podatek wstecznie – zostanie przypisany do przychodów z 2026 r.. Jeśli jednak zakup certyfikatów nastąpi po dacie sporządzenia sprawozdania finansowego lub złożenia zeznania, wydatek ten będzie można potrącić dopiero w rozliczeniu za 2027 r. – mimo że w sensie gospodarczym dotyczył on przychodów wygenerowanych rok wcześniej - wyjaśnia mec. Krasowski.
Przewodnik po zmianach w Ordynacji podatkowej od 1.10.2026 r. - zobacz w LEX >
Krzysztof Wiński, wspólnik w Thedy & Partners zwraca uwagę, że od 2028 r. CBAM ma zostać rozszerzony na określone stalowe i aluminiowe produkty downstream (towary znajdujące się na dalszych etapach łańcucha dostaw lub produkcji, czyli takie, które powstały w wyniku przetworzenia surowców lub półproduktów dostarczonych przez wcześniejsze ogniwa), aby ograniczyć ryzyko ucieczki emisji oraz obchodzenia mechanizmu przez przesunięcie importu z surowców na gotowe towary.
- Dla przedsiębiorców oznacza to, że przygotowanie do rozszerzenia CBAM nie powinno zaczynać się dopiero w 2028 r. W praktyce konieczne może być wcześniejsze sprawdzenie kodów CN importowanych towarów, struktury dostaw spoza UE, kraju pochodzenia, danych emisyjnych od dostawców oraz zapisów umownych pozwalających pozyskiwać informacje niezbędne do raportowania i kalkulacji kosztów. Szczególnie ważne będzie to w branżach korzystających z dużej liczby części metalowych, komponentów technicznych, wyposażenia przemysłowego, elementów konstrukcyjnych, artykułów metalowych czy produktów zawierających stal i aluminium - zaznacza mec. Wiński.
Zobacz też w LEX: Kalendarz najważniejszych zmian w podatkach w 2026 r. >
