Raportowanie ESG zostanie odroczone. Prezydent podpisał ustawę

Prezydent podpisał ustawę o zmianie ustawy o rachunkowości. Dzięki nowym przepisom część firm, które muszą sporządzać tzw. raporty zrównoważonego rozwoju, czyli sprawozdania przedstawiające wpływ przedsiębiorstwa np. na środowisko czy ład korporacyjny, zostanie zwolniona z tego obowiązku za lata 2025 i 2026. Zmiana wynika z pakietu upraszczającego przepisy unijne, który ma na celu zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorców.

Zgodnie z pakietem upraszczającym przepisy UE ograniczona ma zostać liczba firm objętych obowiązkiem składania raportów zrównoważonego rozwoju (ESG). Raportować będą musiały tylko największe firmy, czyli takie, które:

• zatrudniają ponad 1000 pracowników oraz
• osiągają bardzo wysokie przychody – ponad 450 mln euro rocznie.

Firmy, które sporządziły raport ESG za 2024 rok, a które według nowych przepisów UE nie będą już objęte tym obowiązkiem, nie będą musiały sporządzać takich raportów za lata 2025 i 2026. Skorzystanie z rozwiązania będzie dobrowolne. O decyzji zdecyduje np. zarząd spółki, biorąc pod uwagę m.in. strategię firmy, koszty raportowania oraz korzyści biznesowe. Przyjęte rozwiązanie ma poprawić konkurencyjność przedsiębiorstw, szczególnie w sytuacji rosnącej presji konkurencyjnej ze strony rynków poza Unią Europejską.

Nowe przepisy ustawy mają wejść w życie z dniem następującym po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Jak zaznacza Julia Patorska, partnerka, liderka portfolio Sustainability & Climate w Polsce i Europie Środkowej w Deloitte, przyjęte przez Radę UE, a teraz także w Polsce przez Radę Ministrów, uproszczenie zasad raportowania zrównoważonego rozwoju to sygnał, że Europa, w tym Polska, próbuje znaleźć równowagę pomiędzy ambicjami regulacyjnymi a realiami konkurencyjności globalnej gospodarki.

 

- W ostatnich latach firmy mierzyły się z bardzo szybkim przyrostem obowiązków sprawozdawczych, które generowały ryzyko utraty elastyczności strategicznej. Podniesienie progów podmiotowych w zakresie obowiązku raportowania, ograniczenie efektu „trickle-down” wobec mniejszych podmiotów czy bardziej proporcjonalne podejście do due diligence należy rozumieć jako próbę świadomego zarządzania „trade-offami” – pomiędzy potrzebą transparentności a zdolnością przedsiębiorstw do inwestowania, innowacji i utrzymania globalnej konkurencyjności. Nadal raportowanie zrównoważonego rozwoju pozostaje ważnym narzędziem, ale jego wartość powinna być mierzona przede wszystkim tym, na ile wspiera podejmowanie decyzji biznesowych, zarządzanie ryzykiem i alokację kapitału, przy jednoczesnym poszanowaniu wpływu na środowisko naturalne i społeczeństwo. Jednocześnie uproszczenia nie oznaczają odejścia od agendy klimatycznej – przeciwnie, jej znaczenie ewoluuje. Transformacja energetyczna staje się dziś nie tylko kwestią środowiskową, lecz także elementem bezpieczeństwa gospodarczego i suwerenności energetycznej Polski i Europy, szczególnie w kontekście niestabilnego otoczenia geopolitycznego. Dlatego zarządzanie zrównoważonym rozwojem powinno przesuwać się z modelu „compliance-driven” w kierunku podejścia strategicznego, w którym dane, nie tylko finansowe, wspierają realne decyzje inwestycyjne: transformację energetyki, efektywność zasobową czy budowanie odpornych łańcuchów wartości. Uproszczenie regulacji może więc paradoksalnie wzmocnić skuteczność działań klimatycznych – pod warunkiem, że raportowanie pozostanie ukierunkowane na to, co tworzy wartość ekonomiczną i społeczną, a nie na samą objętość ujawnianych informacji - komentuje Julia Patorska.

W uzasadnieniu do projektu przypomniano, że obowiązek raportowania - zgodnie z wymogami CSRD - został rozłożony na trzy etapy. W pierwszej kolejności, w 2025 r. za rok obrotowy 2024, zaraportowały największe jednostki zainteresowania publicznego zatrudniające ponad 500 pracowników i przekraczające co najmniej jeden z progów finansowych dla jednostki dużej, a także jednostki zainteresowania publicznego stojące na czele grupy, w której zatrudnienie przekracza 500 osób, oraz która przekracza co najmniej jeden z progów finansowych dla dużej grupy. W drugiej turze, w 2028 r. za rok obrotowy 2027, zaraportują pozostałe jednostki duże i pozostałe duże grupy, natomiast w trzeciej turze, w 2029 r. za rok obrotowy 2028 – mali i średni emitenci z rynku regulowanego.

Zmiana wprowadzona w dyrektywie CSRD zawęża zakres jednostek zobowiązanych do sporządzania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju - do jednostek, w których zatrudnienie przekracza 1000 osób, a przychody netto ze sprzedaży przekraczają 450 mln euro. Jednocześnie wskazuje ona, że jednostki z pierwszej tury (tj. sporządzające sprawozdawczość ESG po raz pierwszy za 2024 r.) finalnie mają raportować za lata obrotowe 2024, 2025 i 2026. Niemniej jednak umożliwia ona państwom członkowskim zwolnienie tych jednostek z pierwszej tury, które znajdą się poza nowym zakresem jednostek zobowiązanych do raportowania, z raportowania za lata obrotowe 2025 i 2026.