Opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych likwidacji działalności gospodarczej

Wraz z likwidacją działalności gospodarczej na podatniku spoczywa szereg obowiązkw wobec fiskusa. Jak wygląda kwestia opodatkowania podatkiem dochodowym od osb fizycznych opłacanym na zasadach oglnych przy likwidacji działalności gospodarczej?

Kwestie dotyczące podejmowania, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej reguluje ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2007 r., nr 155, poz. 1095 z późn. zm.). Natomiast przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej jako: u.p.d.o.f.) nie definiują wprost pojęcia likwidacji działalności. Na gruncie obu wskazanych wyżej ustaw można przyjąć, że likwidacja działalności to trwałe zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej.

Obowiązki podatnika w związku z likwidacją działalności

W związku z likwidacją działalności gospodarczej podatnicy podatku dochodowego opłacanego na ogólnych zasadach, tj. według progresywnej skali podatkowej, jak również według 19% stawki podatku zobowiązani są do sporządzenia spisu z natury.

W przypadku podatku dochodowego opłacanego na ogólnych zasadach spis z natury ma na celu ustalenie dochodu do opodatkowania na dzień likwidacji działalności gospodarczej. Przepisy u.p.d.o.f. (art. 24 ust. 3) stanowią, że w razie zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji działalności gospodarczej, dochód ustala się przy zastosowaniu do wartości ustalonej według cen zakupu pozostałych na dzień likwidacji towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków oraz rzeczowych składników majątku związanego z wykonywaną działalnością, nie będących środkami trwałymi - takiego wskaźnika procentowego, jaki wynika z udziału dochodu w przychodach w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym nastąpiła likwidacja działalności, a jeżeli w tym okresie dochód nie wystąpił - w roku podatkowym poprzedzającym rok, w którym nastąpiła likwidacja. Za datę likwidacji działalności gospodarczej uważa się datę określoną w zawiadomieniu, o którym mowa w zdaniu poprzednim. Nie ustala się dochodu na dzień likwidacji, jeżeli:
- w wyniku zmiany formy prawnej lub połączenia przedsiębiorstw składniki majątku objęte remanentem zostały wniesione w formie wkładu lub aportu do nowo powstałego lub istniejącego przedsiębiorcy,
- nastąpiła całkowita lub częściowa zmiana branży,
- osoba fizyczna wniosła w formie wkładu lub aportu do spółki cywilnej albo spółki handlowej składniki majątku objęte remanentem,
- nastąpiło przekształcenie spółki cywilnej w spółkę handlową lub osobowej spółki handlowej w inną osobową spółkę handlową albo w kapitałową spółkę handlową.

Obowiązek sporządzenia na dzień likwidacji spisu z natury wynika, w zależności od rodzaju prowadzonej dokumentacji księgowej: z postanowień ustawy z dnia 24 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r., nr 76, poz. 694 z późn. zm.), gdy podatnik prowadzi księgi rachunkowe, a w przypadku podatnika, który prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. (Dz.U. nr 152, poz. 1475 z późn zm.). Na podstawie prowadzonej przez podatnika księgi ustala się także wskaźnik procentowy udziału dochodu w przychodach. Ustalenie tego wskaźnika w pierwszej kolejności dokonuje się na podstawie dochodów miesięcznych, biorąc pod uwagę trzy miesiące poprzedzające miesiąc, w którym nastąpiła likwidacja działalności. Jeżeli w okresie trzech miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym nastąpiła likwidacja podatnik nie osiągnął dochodu (poniósł stratę bądź przychód był równy kosztom jego uzyskania) procentowy wskaźnik udziału dochodu w przychodach ustala się na podstawie danych za rok poprzedzający rok, w którym nastąpiła likwidacja działalności.

W razie zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji działalności gospodarczej, spisem z natury podatnik obejmuje towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, półwyroby, wyroby gotowe, braki i odpadki oraz rzeczowe składniki majątku związane z wykonywaną działalnością, zaliczane do wyposażenia.

Wysokość podatku przy likwidacji działalności

W przypadku podatników podatku dochodowego od osób fizycznych opłacanego na ogólnych zasadach podatek od dochodu obliczonego przy zastosowaniu wartości remanentu i wskaźnika procentowego wynikającego z udziału dochodu w przychodach, o których mowa w art. 24 ust. 3 u.p.d.o.f. ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10%. tego dochodu. Podatek uiszcza się w terminie płatności zaliczki za ostatni miesiąc prowadzenia działalności, tj. do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła likwidacja działalności, a w przypadku podatników, którzy wybrali kwartalny sposób wpłacania zaliczek – w terminie płatności zaliczki za ostatni kwartał prowadzenia działalności. W tym przypadku podatnik jest zobowiązany w terminie płatności tego podatku złożyć w urzędzie skarbowym spis pozostałych na dzień likwidacji towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków oraz rzeczowych składników majątku związanego z wykonywaną działalnością, w tym także dzieł sztuki, eksponatów muzealnych i aparatury audiowizualnej, niebędących środkami trwałymi, wycenionych według cen zakupu, jeżeli wydatki na ich nabycie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Dochód z likwidacji działalności jest opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym, nie łączy się go z dochodami z innych źródeł i nie wykazuje się go w zeznaniu rocznym, jeżeli został ustalony w okresie od stycznia do listopada roku podatkowego. W przypadku likwidacji działalności gospodarczej w grudniu roku podatkowego dochód ten rozlicza się w zeznaniu rocznym o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym (art. 45 ust. 3 pkt 2 u.p.d.o.f).