Lewiatan: przepisy o klauzuli obejścia prawa są niekonstytucyjne

Przygotowywana nowelizacja Ordynacji podatkowej wprowadza bardzo groźną dla podatników klauzulę obejścia prawa, która może mieć negatywny wpływ na finanse przedsiębiorstw i gospodarkę. W piśmie do ministra finansów Konfederacja Lewiatan zwraca uwagę na niekonstytucyjność proponowanych przepisów

W projekcie przewidziano wprowadzenie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Zgodnie z nią fiskus będzie mógł pominąć skutki transakcji zawartych przez podatnika, jeżeli uzna, że nie miały one sensu biznesowego, a dokonano ich tylko w celu obniżenia lub uniknięcia zapłaty podatku. W uzasadnieniu do projektu napisano, że brzmienie klauzuli opiera się m.in. na wytycznych zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 2004 r., w którym stwierdził on niezgodność proponowanej wówczas klauzuli z Konstytucją RP.

Zobacz: Klauzula obejścia prawa może być niebezpiecznym narzędziem fiskusa >>

Tymczasem zdaniem Konfederacji, treść przepisów nadal przeczy zaleceniom wskazanym przez projektodawcę. Wątpliwości podkreśla również Rządowe Centrum Legislacji, które wskazuje, że „przedłożony projekt ustawy, w zakresie regulacji klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania, nie ustanawia gwarancji pozwalających na stwierdzenie, iż tezy wyroku Trybunału Konstytucyjnego zostały w pełni właściwie zrealizowane".

Z uwagi na fakt, że proponowana pierwotnie treść klauzuli nie uległa zasadniczym zmianom w kolejnych wersjach projektu ustawy oraz fakt, że Rządowe Centrum Legislacji w swoim kolejnym piśmie z uwagami ‒ z 19 września 2014 r. podtrzymało wątpliwości dotyczące klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania, wydaje się, że w dalszym ciągu, uwagi w tym zakresie nie zostały przez projektodawcę w wystarczający sposób uwzględnione. Konfederacja Lewiatan zwróciła się więc do ministra finansów, aby projektowanym przepisom nadał treść zgodną z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego.

Zdaniem Lewiatana przygotowywana regulacja jest niekonstytucyjna. Przy ocenie czy doszło do unikania opodatkowania należy się odwoływać „do celów i istoty przepisów". Nie ważne jest, zatem że podatnik zastosuje prawidłowo przepis, ale musi poszukiwać ponadto „celów i istoty przepisów". Tymczasem „cel i istota" przepisów nie są zawarte w ustawie podatkowej. Ustawa podatkowa zawiera, bowiem tylko przepisy. Mamy więc do czynienia z sytuacją, gdy obowiązek podatkowy (zobowiązanie podatkowe) jest konstruowane w oparciu o elementy pozaustawowe.

Zobacz też: Lewiatan: projektowana klauzula obejścia prawa podatkowego jest nastawiona represyjnie wobec podatników >>