Jakie skutki w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym niesie za sobą zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej?
Pytanie pochodzi z publikacji Vademecum Głównego KsięgowegoPrzedsiębiorca choruje i przebywa na zwolnieniu lekarskim. Do ZUS przedkładał zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do pracy ZUS ZLA. Ostatnie zwolnienie lekarskie przekroczyło okres 182 dni w dniu 4 listopada 2015 r. Z powodu przewlekłej choroby otrzyma dalsze zwolnienie lekarskie. Przedsiębiorca chce wnioskować o rentę chorobową. Jednak wizytę u lekarza prowadzącego ma na początku grudnia 2015 r. Z dniem 5 listopada 2015 r. zawiesił działalność.Jak należy postąpić w przypadku tego miesiąca?
Odpowiedź:
Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej zgodnie z przepisami u.s.d.g. sprawia, że od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie przedmiotowej działalności przedsiębiorca nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jeżeli więc przedsiębiorca zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej w dniu 5 listopada 2015 r., bezpośrednio po wyczerpaniu okresu zasiłkowego w dniu 4 listopada 2015 r., za listopad 2015 r. nie powinien opłacać składek na ubezpieczenia społeczne. Składka na ubezpieczenie zdrowotne za listopad 2015 r. musi być natomiast opłacona w pełnej wysokości.
Uzasadnienie:
Stosownie do art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 121 z późn. zm.) – dalej u.s.u.s., zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej powoduje ustanie obowiązku ubezpieczeń społecznych od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności gospodarczej. Podobnie, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 581 z późn. zm.) - dalej u.ś.o.z., osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie jest objęta obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego w okresie, na który zgodnie z przepisami o swobodzie działalności gospodarczej zawiesiła wykonywanie przedmiotowej działalności.Zgodnie z at. 18 ust. 9 u.s.u.s. za miesiąc, w którym nastąpiło odpowiednio objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi lub ich ustanie i jeżeli trwały one tylko przez część miesiąca, kwotę najniższej podstawy wymiaru składek zmniejsza się proporcjonalnie, dzieląc ją przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniu. Zasady zmniejszania najniższej podstawy wymiaru składek na mocy art. 18 ust. 10 u.s.u.s. stosuje się odpowiednio w przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca, jeżeli z tego tytułu ubezpieczony spełnia warunki do przyznania zasiłku. Stąd też, jeżeli przedsiębiorca z dniem 5 listopada 2015 r. zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej zgodnie z przepisami o swobodzie działalności gospodarczej, bezpośrednio po wyczerpaniu okresu zasiłkowego w dniu 4 listopada 2015 r., za listopad 2015 r. nie powinien opłacać składek na ubezpieczenia społeczne. Należy przy tym pamiętać, że w przypadku przedsiębiorcy kwotą najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest kwota 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, a w przypadku przedsiębiorcy, który spełnia określone w art. 18a u.s.u.s. warunki do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne na preferencyjnych warunkach - kwota 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Inaczej rzecz się ma ze składką na ubezpieczenie zdrowotne. Z art. 79 ust. 2 u.ś.o.z. wynika bowiem, że składka na ubezpieczenie zdrowotne jest miesięczna i niepodzielna. Oznacza to, że nawet jeżeli w listopadzie 2015 r. – z uwagi na zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej - przedsiębiorca podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jedynie przez kilka dni, składkę na ubezpieczenie zdrowotne powinien opłacić w pełnej wysokości.
Piotr Kostrzewa
Odpowiedzi udzielono 20.11.2015 r.
