Czy złożenie odwołania do wyższej instancji od decyzji urzędu skarbowego wstrzymuje jej wykonanie?
Czy złożenie odwołania do wyższej instancji od decyzji urzędu skarbowego wstrzymuje jej wykonanie?
Obecnie ustawodawca posługuje się inną niż uprzednio (przed 1 stycznia 2009 r.) konstrukcją prawną, która stwierdza, iż decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Do stycznia 2009 r., wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego zasadniczo nie wstrzymywało jej wykonania, z pewnymi jednakże wyjątkami. Powyższa konstrukcja wynikała z uchylonego art. 224 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) - dalej o.p. Jednocześnie jednak wraz z uchyleniem powyższego przepisu, ustawodawca wprowadził do o.p nową regulację, która jest odwróceniem poprzednio obowiązującego schematu prawnego i obowiązuje od momentu uchylenia wskazanego powyżej przepisu, a więc od stycznia bieżącego roku. Obecnie o.p nie zawiera (jak poprzednio) wprost stwierdzenia o tym, iż wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji, jednakże w wyniku nowych zapisów, o.p uzależnia wykonalność decyzji od posiadania przez nią atrybutu ostateczności oraz rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 239a o.p decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z kolei odpowiedzi na pytanie w jakich sytuacjach organ może nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, udziela art. 239b o.p, który stwierdza, iż decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową (lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia) lub strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub wreszcie w sytuacji gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Na postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności służy zażalenie, jednakże wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania decyzji. Poza powyższym wskazać również należy, iż decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Z kolei, organ podatkowy pierwszej instancji wstrzymuje wykonanie decyzji ostatecznej, w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego, na zasadach określonych w o.p. Ponadto, trzeba także wskazać na kompetencje jakie w zakresie wstrzymania wykonalności decyzji posiadają sądy administracyjne. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z § 2 cytowanego przepisu, w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z kolei po przekazaniu skargi sądowi administracyjnemu (art. 61 § 3 p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Ponadto odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Postanowienia w sprawie wstrzymania decyzji, sąd może jednak zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.), zaś wstrzymanie wykonania decyzji upada z mocy praw w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 6.p.p.s.a.).
Obecnie ustawodawca posługuje się inną niż uprzednio (przed 1 stycznia 2009 r.) konstrukcją prawną, która stwierdza, iż decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Do stycznia 2009 r., wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego zasadniczo nie wstrzymywało jej wykonania, z pewnymi jednakże wyjątkami. Powyższa konstrukcja wynikała z uchylonego art. 224 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) - dalej o.p. Jednocześnie jednak wraz z uchyleniem powyższego przepisu, ustawodawca wprowadził do o.p nową regulację, która jest odwróceniem poprzednio obowiązującego schematu prawnego i obowiązuje od momentu uchylenia wskazanego powyżej przepisu, a więc od stycznia bieżącego roku. Obecnie o.p nie zawiera (jak poprzednio) wprost stwierdzenia o tym, iż wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji, jednakże w wyniku nowych zapisów, o.p uzależnia wykonalność decyzji od posiadania przez nią atrybutu ostateczności oraz rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 239a o.p decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z kolei odpowiedzi na pytanie w jakich sytuacjach organ może nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, udziela art. 239b o.p, który stwierdza, iż decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową (lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia) lub strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub wreszcie w sytuacji gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Na postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności służy zażalenie, jednakże wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania decyzji. Poza powyższym wskazać również należy, iż decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Z kolei, organ podatkowy pierwszej instancji wstrzymuje wykonanie decyzji ostatecznej, w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego, na zasadach określonych w o.p. Ponadto, trzeba także wskazać na kompetencje jakie w zakresie wstrzymania wykonalności decyzji posiadają sądy administracyjne. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z § 2 cytowanego przepisu, w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z kolei po przekazaniu skargi sądowi administracyjnemu (art. 61 § 3 p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Ponadto odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Postanowienia w sprawie wstrzymania decyzji, sąd może jednak zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.), zaś wstrzymanie wykonania decyzji upada z mocy praw w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 6.p.p.s.a.).
