Sama skarga kasacyjna do NSA nie wstrzyma aktu lub czynności, potrzebny wniosek skarżącego

Od wyroku oddalającego skargę wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przysługuje skarga kasacyjna do NSA. Ale trzeba pamiętać, że sama z siebie nie wstrzymuje ona wykonania danej decyzji, chyba że strona skarżąca o to zawnioskuje. Co do zasady wstrzymaniu wykonania nie podlegają wszelkie akty lub czynności odmowne.

Natomiast zgodnie z art. 152 w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność organu, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.

Przełomowy w tym zakresie był rok 2015, a konkretnie 15 sierpnia. Wtedy weszła w życie nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zmieniająca przepisy w tym zakresie. Generalnie wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu lub czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest podobne do postępowania zabezpieczającego przed sądem powszechnym – jego zadaniem jest tymczasowe uregulowanie sytuacji prawnej stron do czasu rozstrzygnięcia sprawy i wydania wyroku.

Sprawdź też: Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przez NSA - PROCEDURA krok po kroku >>>

Sprawdź w LEX: Skutki wyroku uwzględniającego skargę dla zaskarżonego aktu lub czynności - PROCEDURA krok po kroku >>>

Czytaj: Sądy administracyjne do reformy - nie tylko zmiana właściwości miejscowej > 

Kiedy skarga kasacyjna do NSA

Skarga kasacyjna do NSA służy kontroli wyroku wydanego przez sąd administracyjny, a nie bezpośrednio dokonaniu kontroli decyzji administracyjnej. Wnosi się ją za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wydał zaskarżany wyrok lub postanowienie. I teraz WSA może przed przekazaniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego samodzielnie uchylić zaskarżony wyrok lub postanowienie jeżeli w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. W takim przypadku WSA rozstrzyga także na wniosek strony o kosztach postępowania kasacyjnego.

Zobacz PROCEDURY w LEX:

• Skarga kasacyjna od wyroku oddalającego skargę oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie - PROCEDURA krok po kroku >>>
• Skarga kasacyjna od wyroku oddalającego skargę oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania - PROCEDURA krok po kroku >>>

Wojewódzki Sąd Administracyjny może także podjąć samodzielnie inną decyzję. Na posiedzeniu niejawnym może odrzucić skargę kasacyjną do NSA jeśli:

• wniesiono ją po upływie terminu;
• jest niedopuszczalna z innych przyczyn niż upływ terminu do jej wniesienia;
• strona skarżąca nie uzupełniła braków formalnych w wyznaczonym przez WSA terminie.

Skarga kasacyjna do NSA przysługuje natomiast od:

• wyroku wydanego przez WSA;
• postanowienia wydanego przez WSA, które kończy postępowanie sądowoadministracyjne w danej sprawie;

Z kolei nie przysługuje od postanowień:

• o odrzuceniu skargi do WSA wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia;
• o odrzuceniu skargi do WSA na skutek braku uzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie, pomimo wcześniejszego wezwania;
• o odrzuceniu skargi do WSA z powodu istnienia stanu powagi rzeczy osądzonej;
• o odrzuceniu skargi do WSA z powodu nieuiszczenia wpisu (opłaty sądowej) w wyznaczonym terminie, pomimo wcześniejszego wezwania;
• o umorzeniu postępowania przed WSA w związku ze skutecznym cofnięciem skargi, śmiercią strony, bezprzedmiotowości dalszego prowadzenia postępowania z innych przyczyn.

Wnieść ją może strona, prokurator, RPO i RPD. Co ważne - zgodnie z art. 175 par. 1 p.p.s.a powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, no chyba że sporządził ją:

• sędzia,
• prokurator,
• notariusz,
• radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa,
• profesor,Sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego
• doktor habilitowany nauk prawnych będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem,
• Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, jeśli skargę kasacyjną wnosi prokurator.
• doradca podatkowy – w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami,
• rzecznik patentowy – w sprawach własności przemysłowej.

Czytaj: Posiedzenia niejawne mają rozładować zaległości w sądach administracyjnych >>

Termin i podstawy

Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Termin ten wiąże także prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Rzecznika Praw Dziecka.

A kolei zgodnie z art. 174 p.p.s.a, skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego można oprzeć wyłącznie na 2 podstawach:

• naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
• naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Warto przy tym pamiętać, że przypadki nieważność postępowania określi art. 183 par. 2 p.p.s.a i są to sytuacje gdy:

• droga sądowa była niedopuszczalna,
• strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany,
• w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona
• skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy,
• strona została pozbawiona możności obrony swych praw,
• wojewódzki sąd administracyjny orzekł w sprawie, w której właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny.

Czytaj też: Przedmiot ochrony w postępowaniu kasacyjnym a kwestia pozbawienia strony możliwości obrony jej praw. Wybrane zagadnienia >>>

Kiedy skarga wstrzyma czynności?

Zgodnie z Przepis art. 61 par. 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Przepis ten nie ma więc charakteru bezwzględnie suspensywnego. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przez sąd przewiduje natomiast art. 61 par. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Podstawą jest więc wniosek strony skarżącej i przepis ten - jak podkreślają prawnicy - znajduje też zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę.  Taki wniosek powinien spełniać wymagania pisma procesowego określone w art. 46–47 p.p.s.a., czyli zawierać podstawę żądania skarżącego, wskazywać przedmiot i zakres tego żądania. Przykładowo powinno z niego zatem wynikać, czy strona skarżącą domaga się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji czy też innego aktu wydanego w granicach sprawy oraz czy oczekuje ona wstrzymania wykonania w całości czy też jedynie w części.

Czytaj w LEX: Iżycki Przemysław, O wymogu podpisania pisma wniesionego do sądu administracyjnego w formie dokumentu elektronicznego >>>

Co ważne, wniosek sporządzony po przekazaniu skargi kasacyjnej do NSA strona skarżąca powinna skierować bezpośrednio do tego sądu.

Z kolei zgodnie z art. 61 par. 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem:

• wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę;
• uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.

Czytaj w LEX: Dopuszczalność wstrzymania wykonania aktu prawa miejscowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym >>>