Czy można rozliczyć się wspólnie z żoną Filipinką
Na możliwość wspólnego preferencyjnego opodatkowania nie ma wpływu obywatelstwo współmałżonka, ale rezydencja podatkowa. Przeszkodą nie jest także brak karty pobytu. Jeśli polski podatnik spełni pozostałe kryteria, może złożyć wspólne zeznanie z małżonką z Filipin. Eksperci podkreślają, że w prawie podatkowym kluczowe znaczenie mają fakty dotyczące rezydencji, a nie kraj pochodzenia współmałżonka.
Możliwość preferencyjnego opodatkowania łącznie ze współmałżonkiem wciąż cieszy się zainteresowaniem i daje małżonkom realne korzyści. Warto z tego rozwiązania skorzystać zwłaszcza w sytuacji, gdy jeden z małżonków nie pracuje, bądź ma niskie dochody, a drugi osiąga dochody powyżej pierwszego progu skali podatkowej. Życie pisze jednak wiele scenariuszy, za którymi nie zawsze nadążają przepisy, dlatego rodzą się wątpliwości. Miał je pewien podatnik, który zapytał organy skarbowe o to, czy może rozliczyć podatek za rok 2025 r. wspólnie z małżonką - obywatelką Filipin.
Czytaj w LEX: Wspólne opodatkowanie małżonków >
Czy brak karty stałego pobytu ma znaczenie
Przestawiając swoje stanowisko podatnik stwierdził, że ma on taką możliwość, gdyż faktycznym i legalnym miejscem zamieszkania żony jest teraz Polska, pomimo że nie uzyskała jeszcze karty pobytu (wniosek został złożony w terminie i czeka na rozpoznanie). Wniosek został złożony 26 czerwca 2025 r. Decyzja ma być wydana 27 kwietnia 2026 r. Kartę pobytu żona otrzyma około miesiąca od tej daty. W 2025 r. żona nie uzyskała dochodów na terytorium Polski ani w żadnym innym kraju.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 13 marca br. uznał stanowisko podatnika za prawidłowe (0114-KDIP3-2.4011.25.2026.2.JM). Przypomniał, że w myśl art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, małżonkowie podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, pozostający w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej: przez cały rok podatkowy - mogą być na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów, po uprzednim odliczeniu. Wspólne rozliczenie przysługuje też albo od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego - w przypadku, gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego.
Podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków. Dyrektor KIS stwierdził, że w 2025 r. małżonkowie posiadali nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce, od zawarcia małżeństwa pozostają we wspólności majątkowej oraz nie miały do nich zastosowania przepisy, o których mowa w art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie liniowe i podatkiem zryczałtowanym) - przysługuje podatnikowi prawo wspólnego rozliczenia się z żoną.
Zobacz też procedurę w LEX: Łączne opodatkowanie małżonków w zeznaniu rocznym >
Eksperci: Liczy się rezydencja podatkowa
- Możliwość wspólnego rozliczenia małżonków to jedna z najpopularniejszych preferencji w podatku dochodowym, jednak w przypadku małżeństw z obcokrajowcami wciąż budzi ona wiele obaw i niepewności. Omawiana interpretacja Dyrektora KIS, dotycząca wspólnego rozliczenia z żoną – obywatelką Filipin – to świetny przykład na to, że w prawie podatkowym kluczowe znaczenie mają fakty dotyczące rezydencji, a nie sam kraj pochodzenia współmałżonka. W analizowanej sprawie podatnik miał wątpliwości, czy może rozliczyć się łącznie z żoną, która przyjechała do Polski, wyszła za niego za mąż, ale wciąż oczekuje na kartę pobytu. Kluczowym argumentem organu było ustalenie, że małżonka przeniosła do Polski swój ośrodek interesów życiowych i przebywała tu powyżej 183 dni w roku - podkreśla Kinga Sadowska, konsultant podatkowy w Kancelarii Twój Doradca.
Jej zdaniem, Dyrektor KIS słusznie uznał, że brak fizycznego dokumentu w postaci karty pobytu nie stoi na przeszkodzie wspólnemu rozliczeniu, o ile spełnione są przesłanki dotyczące nieograniczonego obowiązku podatkowego w Polsce.
Czy pracownik z Ukrainy może się rozliczyć razem z ukraińskim małżonkiem? - sprawdź w LEX >
- Z tym stanowiskiem należy się w pełni zgodzić. Interpretacja ta porządkuje istotną kwestię: dla fiskusa decydujące jest to, gdzie podatnik faktycznie „żyje i mieszka”, a nie to, na jakim etapie są jego procedury administracyjne w urzędzie ds. cudzoziemców. W praktyce oznacza to, że podatnicy pozostający w związkach z osobami spoza Unii Europejskiej nie muszą czekać na ostateczne decyzje pobytowe, aby skorzystać z przywilejów podatkowych – liczy się realny stan faktyczny i moment zawarcia związku małżeńskiego – stwierdza Kinga Sadowska.
Interpretacja pokazuje jej zdaniem, że rzetelne przedstawienie okoliczności dotyczących ośrodka interesów życiowych, pozwala na bezpieczne skorzystanie z preferencji, nawet w sytuacjach, które na pierwszy rzut oka wydają się skomplikowane proceduralnie.
- To kolejny przykład na to, że w podatkach liczy się treść relacji z państwem (rezydencja), a nie tylko formalny status obcokrajowca – podkreśla Kinga Sadowska.
Przeszkodą opodatkowanie liniowe i ryczałt ewidencjonowany
Kolejny ekspert zwraca uwagę na ograniczenia możliwości wspólnego opodatkowania.
- Obywatelstwo współmałżonka nie ma znaczenia - rezydencja podatkowa już tak i to ten fakt przeważył o uzyskaniu korzystnej interpretacji podatkowej. Niezależnie od międzynarodowego wątku w sprawie, ważne było też to, że podatnik i jego małżonka nie osiągali dochodów opodatkowanych podatkiem liniowym, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych- podkreśla Adrian Adrian Kęmpiński, radca prawny i doradca podatkowy w Kancelarii LTCA Zarzycki Niebudek Kubicz sp. k.
Zauważa on, że w przypadku każdej preferencji podatkowej trzeba pamiętać, iż należy jej przestrzegać ściśle i wąsko.
- Wykładnia przepisów ustanawiających zwolnienia podatkowe, jako sui generis wyjątki od reguły opodatkowania, musi być wykładnią ścisłą. Każde, nawet najmniejsze odstępstwo od normy może skutkować pozbawieniem prawa do preferencji podatkowej. W sprawie wspólnego rozliczenia małżonków znajdziemy interpretacje podatkowe, zgodnie z którymi nawet gdy jeden z małżonków osiągający dochody opodatkowane na zasadach ogólnych, jednocześnie stosuje podatek liniowy do opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej, to tacy małżonkowie nie mogą rozliczyć się wspólnie z dochodów opodatkowanych skalą podatkową (interpretacja indywidualna DKIS z dnia 12 września 2025 r., nr. 0115-KDIT2.4011.444.2025.1.MD) – radzi Adrian Kęmpiński.
