Wybór instytucji obsługującej PPK wymaga porozumienia z przedstawicielami załogi

To wójt decyduje, czy wyboru instytucji finansowej, która będzie zarządzała pracowniczymi planami kapitałowymi każda jednostka organizacyjna gminy, dokona samodzielnie, czy też zostanie przeprowadzony jeden, wspólny wybór takiej jednostki. Od 1 stycznia 2021 roku ustawa o pracowniczych planach kapitałowych obejmie jednostki sektora finansów publicznych.

Jednym z ułatwień dla samorządów, jakie wprowadziła w czerwcu tego roku tzw. tarcza 4 (czyli ustawa z 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19, Dz.U. z 2020 r., poz. 1086 ze zm.) było dodanie  do art. 7 ustawy z 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych nowego ust. 4a.

Przepis ten  umożliwił wójtom (burmistrzom, prezydentom miast), zarządom powiatów i zarządom województw dokonywania, w imieniu podmiotów zatrudniających, będących jednostkami organizacyjnymi danej jednostki samorządu terytorialnego, dokonanie wyboru instytucji finansowej, z którą te podmioty zatrudniające zawrą umowy o zarządzanie PPK.  W związku z tym, że od 1 stycznia 2021 r. ustawa  o PPK będzie miała zastosowanie do jednostek sektora finansów publicznych, w tym do samorządowych  podmiotów zatrudniających,  wiele z tych jednostek już teraz wybiera albo zamierza wkrótce wybrać instytucję finansową, która będzie prowadziła rachunki PPK uczestników programu zatrudnionych w tych podmiotach. Rozwiązanie wprowadzone tarczą 4 może ułatwić ten wybór.

Czytaj również: PPK w samorządach – czas goni, epidemia trwa, pieniędzy nie ma>>
 

Konieczny udział strony społecznej

Należy jednak podkreślić, że bez względu na to, w jakim trybie wybierana będzie instytucja finansowa, a więc czy będzie to jeden wspólny wybór, czy też każda z jednostek dokona go samodzielnie, udział w nim strony społecznej jest obowiązkowy. Oznacza to, że wybór musi zostać dokonany w porozumieniu:

• z przedstawicielami organizacji związkowych działających w jednostkach organizacyjnych objętych wyborem (a w przypadku, gdy wyboru dokonuje pojedynczy pracodawca w porozumieniu z działającą u niego zakładową organizacją związkową), albo w razie braku organizacji związkowych
• z przedstawicielami reprezentacji osób zatrudnionych działających we wszystkich jednostkach organizacyjnych objętych wyborem (a w przypadku, gdy wyboru dokonuje pojedynczy pracodawca w porozumieniu z reprezentacją osób zatrudnionych wyłonioną w trybie przyjętym u tego pracodawcy).

Jeżeli na miesiąc przed upływem terminu, w którym podmiot zatrudniający jest obowiązany do zawarcia umowy o zarządzanie PPK (czyli do 26 lutego 2021 r., gdyż termin na zawarcie umowy o zarządzanie PPK dla podmiotów samorządowych upływa 26 marca 2021 r.), nie zostanie osiągnięte porozumienie ze stroną społeczną, wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu albo zarząd województwa sam wybierze instytucję finansową, z którą podmiot zatrudniający zawrze umowę o zarządzanie PPK. Podobne uprawnienie przysługuje też każdemu pojedynczemu pracodawcy – w razie, gdy wyboru instytucji finansowej dokonuje on samodzielnie. 

Ważne: Nawet jeśli wyboru instytucji finansowej dokona wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu albo zarząd województwa w imieniu podmiotów zatrudniających, będących jednostkami organizacyjnymi danej j.s.t., umowę o zarządzanie PPK, jak i umowę o prowadzenie PPK każda z tych jednostek (pracodawca) zawierać będzie samodzielnie. Tę pierwszą w swoim imieniu, a tę drugą w imieniu zatrudnionych u niej osób.

Decyzja należy do wójta

Wybór instytucji finansowej przez organ zarządzający daną jednostką samorządu terytorialnego ma charakter fakultatywny. Ustawowy obowiązek wdrożenia PPK w dalszym ciągu spoczywa na każdej z jednostek organizacyjnych będącej podmiotem zatrudniającym. To, czy organ zarządzający danej jednostki samorządu terytorialnego będzie chciał skorzystać z przewidzianego w art. 7 ust. 4a ustawy o PPK ułatwienia i przeprowadzić wspólny wybór instytucji finansowej dla jednostek organizacyjnych tej jednostki samorządu terytorialnego, zależy od jego decyzji. Przepis stanowi bowiem, że wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu albo zarząd województwa może, w imieniu podmiotów zatrudniających, będących jednostkami organizacyjnymi danej j.s.t., dokonać wyboru instytucji finansowej.

Zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Finansów, na gruncie ustawy o PPK dopuszczalne jest pogrupowanie jednostek organizacyjnych danej j.s.t. przez organ zarządzający tej j.s.t. z uwagi na ich specyfikę, w celu przeprowadzenia wspólnego wyboru instytucji finansowej dla jednostek z danej grupy oraz przeprowadzenie przez organ zarządzający j.s.t. dla poszczególnych grup tych jednostek odrębnego wyboru instytucji finansowej. Wyboru instytucji finansowej należy dokonać na podstawie kryteriów wskazanych w art. 7 ust. 3 ustawy o PPK. Wydaje się zatem, że – na gruncie ustawy o PPK – w przypadku przeprowadzenia przez organ nadrzędny j.s.t. odrębnych wyborów instytucji finansowej dla różnych grup jednostek organizacyjnych danej j.s.t., każdy z tych wyborów będzie mógł zakończyć się wybraniem innej instytucji finansowej, najlepiej odpowiadającej specyfice jednostek z tej grupy.

Ważne:  Uprawnienie organu zarządzającego j.s.t. do dokonania wspólnego wyboru instytucji finansowej, z którą zostanie zawarta umowa o zarządzanie PPK przez podległe jej jednostki organizacyjne, nie wyłącza ani nie modyfikuje innych obowiązków podmiotów zatrudniających nałożonych na nie w  ustawie o PPK.

Zmiana instytucji finansowej tylko za zgodą przedstawicieli załogi

Wspólny wybór nie ma wpływu na dalsze funkcjonowanie PPK w podmiotach zatrudniających. To podmiot zatrudniający będzie realizował wszystkie obowiązki, jakie nakłada na niego ustawa o PPK. On też będzie mógł dokonywać zmian w umowie o zarządzanie PPK bądź  ją wypowiedzieć. Wcześniej jednak, ma obowiązek zawrzeć taką umowę z inną instytucją finansową. Przy jej wyborze również istnieje obowiązek porozumienia z zakładową organizacją związkową działającą w tym podmiocie zatrudniającym lub przy jej braku z reprezentacją pracowników. W takim przypadku jednak nie będzie mieć zastosowania przepis pozwalający pracodawcy - w razie niemożności osiągnięcia porozumienia ze stroną społeczną - podjęcia decyzji samodzielnie (art. 7 ust. 5 ustawy o PPK). Przepis ten ma bowiem zastosowanie tylko do wyboru instytucji finansowej, z którą podmiot zatrudniający zawrze pierwszą umowę o zarządzanie PPK, gdyż tylko w tym przypadku jest on zobowiązany do zawarcia tej umowy i tylko w tym przypadku można mówić o „miesiącu przed upływem terminu, w którym jest zobowiązany do zawarcia umowy”. Podstawowym trybem wyboru instytucji finansowej w PPK jest wybór dokonany w porozumieniu ze związkami zawodowymi, a art. 7 ust. 5 ustawy o PPK stanowi niejako „bufor bezpieczeństwa”, którego celem jest uniknięcie sytuacji niezawarcia pierwotnej umowy o zarządzanie PPK w ustawowym terminie, z uwagi na brak porozumienia z tzw. stroną społeczną. W praktyce oznacza to, że zmiana instytucji finansowej bez zawarcia porozumienia z przedstawicielami załogi będzie niemożliwa.

Ważne: Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o PPK podmiot zatrudniający może wypowiedzieć umowę o zarządzanie PPK tylko wówczas, jeżeli zawarł już umowę o zarządzanie PPK z inną instytucją finansową zarządzaną przez inne TFI, PTE, PrTE albo zakład ubezpieczeń.

Więcej na temat PPK na mojeppk.pl i pod nr telefonu 800 775 775. Zachęcamy również do korzystania z bezpłatnych szkoleń prowadzonych przez ekspertów PPK. Na szkolenia - zarówno stacjonarne, jak i on-line można zapisać się tutaj: https://www.mojeppk.pl/szkolenia.html.

Autor jest ekspertem PFR Portal PPK.