500 plus nie tylko wtedy, gdy sąd orzekł opiekę naprzemienną
Nawet jeśli w wyroku rozwodowym sąd nie orzeknie, że rodzice wykonują wobec dziecka opiekę naprzemienną, to można tak przyjąć, jeśli „po równo” zajmują się dzieckiem. Okoliczność ta ma znaczenie przy badaniu prawa do świadczeń 500 plus – orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Prezydent Miasta odmówił skarżącemu świadczenia wychowawczego na dziecko (500 plus) na okres od 1 grudnia 2018 r. do 30 września 2019 r. Organ przyjął, iż z akt sprawy wynika, iż miejsce zamieszkania dziecka znajduje się przy matce, co uniemożliwia uwzględnienie wniosku. Odwołanie skarżącego nie zostało uwzględnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Podkreśliło, że wniosek ojca małoletniej byłby uzasadniony, gdyby w wyroku rozwodowym orzeczono o opiece naprzemiennej rodziców wobec dziecka. Tak jednak się nie stało. A samo powierzenie obojgu rodzicom wykonywania władzy rodzicielskiej nie może być utożsamiane z uznaniem, iż rodzice opiekują się dzieckiem naprzemiennie. Wyrok rozwodowy nie zawierał wprost wyjaśnienia, że rodzice sprawują opiekę naprzemienną - oceniło SKO.
Rozwód a opieka naprzemienna
Skarżący nie zgodził się z wydanymi decyzjami i wniósł skargę. Podkreślił, iż może on uznawać córkę za członka rodziny, odmiennie niż uznały to organy. Skarżący zwrócił uwagę, że w porównywalnych okresach co jego była żona zajmuje się dzieckiem, co wprost wynika z treści wyroku rozwodowego. Podkreślił, że nie tylko posiada on pełnię władzy rodzicielskiej, ale jednocześnie wspólnie zamieszkuje z dzieckiem, przebywa z nim. Wyjaśnił, że alimentuje córkę, a dodatkowo opłaca szereg innych wydatków dziecka. WSA w Gliwicach uchylił obie wydane decyzje. W ocenie sądu administracyjnego obie wydane w sprawie decyzje naruszały prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Opieka nad dzieckiem a 500 plus
Sąd administracyjny wskazał, iż celem świadczenia 500 plus jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka. Wynika to z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Ustawa przewiduje, iż świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu dziecka. Jednocześnie w razie zbiegu praw rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych dziecka do 500 plus, świadczenie wypłaca się temu, kto faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Kluczowe znaczenie ma przepis art. 5 ust. 2a ustawy – wyjaśnił WSA. Zgodnie z nim w przypadku, gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Możność uwzględnienia żądania skarżącego uzależniona była więc od ustalenia, czy sprawuje on opiekę naprzemienną nad córką. Sąd wyjaśnił, iż w przypadku opieki naprzemiennej dziecko jest uznawane za członka rodzin obojga rodziców.
Opieka naprzemienna
W orzecznictwie wskazuje się, iż opieka naprzemienna ma miejsce, jeśli dziecko koncentruje swoje sprawy życiowe z obojgiem rodziców, gdy zamieszkuje i u matki i u ojca. Takie stanowisko przedstawił w szczególności NSA w wyroku z 26 lutego 2019 r., I OSK 878/17, LEX nr 2645565. Opieka naprzemienna jest wykonywana, jeśli rodzice co do zasady po równo dzielą się w zajmowaniu dzieckiem. To ugruntowany pogląd – wskazał WSA w Gliwicach. Przedstawił go w szczególności WSA w Kielcach w wyroku z 22 lutego 2017 r., II SA/Ke 18/17, LEX nr 2249158. Sądy zwracają przy tym uwagę, iż nawet jeśli rodzice zajmują się dzieckiem „po równo”, a wyroku nie orzeczono o opiece naprzemiennej, to można uznać, że taki stan ma miejsce – podkreślił WSA w Gliwicach. Skarżący i jego była żona po równo podzielili trud opieki nad dzieckiem – wskazał WSA. Skarga była więc zasadna.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu w Gliwicach z 19 września 2019 r., sygn. II SA/Gl 623/19, LEX nr 2726565.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
