Media kontra dezinformacja i cyfrowi giganci. Wydawcy prasy apelują o wsparcie

Istnieje szansa na rzeczywiste wsparcie, szansa, której nie można zaprzepaścić – piszą przedstawiciele polskich mediów w liście do Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. Chodzi m.in. o wykorzystanie pieniędzy unijnych z nowego programu AgoraEU oraz uruchomienie innych form wsparcia znanych już w innych państwach, jak specjalne fundusze przeznaczone dla redakcji lokalnych.

O tym, że należy uruchomić instrumenty wsparcia dla krajowych mediów, Izba Wydawców Prasy przypomniała w niedawnym piśmie do Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. W podobnym duchu utrzymana jest uchwała walnego zgromadzenia członków Polskiej Izby Wydawców, podjęta j25 czerwca 2026 r. Wydawcy potrzebę wsparcia argumentują swoją szczególną rolą w przeciwdziałaniu dezinformacji oraz nierównej pozycji w konkurencyjnej walce z cyfrowymi gigantami.

W związku z trwającymi obecnie pracami nad przyszłym budżetem Unii Europejskiej na lata 2028–2034 pojawia się realna szansa na realizację różnych form wsparcia wydawców, dziennikarzy i dystrybutorów prasy, których aktywność jest niezbędna w czasach, gdy walka z dezinformacją i manipulacją informacją staje się równie ważna, jak wzmocnienie militarne wojska – pisze do ministerstwa Marek Frąckowiak, prezes IWP.

W tym kontekście wymienia planowany w przyszłym budżecie UE program AgoraEU, który ma wesprzeć m.in. sektor audiowizualny i kreatywny, media oraz społeczeństwo obywatelskie. Zwraca jednak uwagę, że budżet programu to 9 mld euro w perspektywie siedmioletniej. Kwota nie jest wcale duża, jeśli weźmiemy pod uwagę, że – jak podała Kaja Kallas, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej – tylko w 2025 r. Rosja i Chiny wydały 11 mld euro na manipulowanie informacjami i działania dezinformacyjne.

Czytaj też w LEX: Informowanie przez prasę o udziale sztucznej inteligencji w tworzeniu materiałów prasowych jako obowiązek etyczny >

Nowy budżet UE - postulaty wydawców prasy

PIW opracowała memorandum „Konieczne wsparcie prasy w nowym budżecie UE (2028–2034)”, w którym wymienia m.in. postulaty inspirowane rozwiązaniami działającymi już w niektórych państwach. Są to:

1. wsparcie dystrybucji prasy m.in. przez dopłaty, dotacje dla kiosków i innych punktów sprzedaży, rekompensaty dla operatorów pocztowych za preferencyjne stawki za dystrybucję prasy;
2. dotacje na produkcję redakcyjną dla redakcji ogólnokrajowych i regionalnych (papierowych i internetowych), z ewentualną dodatkową preferencją punktową dla prasy lokalnej;
3. fundusz wsparcia mediów lokalnych rozdzielający granty operacyjne i projektowe dla małych lokalnych wydawców;
4. fundusz innowacji i rozwoju, który miałby wspierać nowe serwisy, subskrypcje i paywalle, narzędzia data/AI, projekty transformacji cyfrowej, inkubację nowych projektów medialnych;
5. dotacje na modernizację i sytuacje nadzwyczajne, umożliwiające modernizację systemów dystrybucji, inwestycje w infrastrukturę (drukarnie, systemy logistyczne), interwencje kryzysowe np. w przypadku załamania na rynku papieru;
6. kształcenie zawodowe dziennikarzy – m.in. z dziennikarstwa cyfrowego, przetwarzania danych, obsługi systemów AI, cyberbezpieczeństwa, fact-checkingu i walki z dezinformacją;
7. dotacje na restrukturyzację, zapewniające wsparcie dla wydawców w trudnej sytuacji finansowej, pod warunkiem przedstawienia planu restrukturyzacji i nadzoru nad jego realizacją;
8. ulgi podatkowe i inwestycyjne (m.in. zerowa stawka VAT na prasę drukowaną i cyfrową);
9. lepsza ochrona praw autorskich przed nadużyciami w dobie AI.

Czytaj też w LEX: Fałszywe wiadomości (fake news) oraz dezinformacja a Europejska Konwencja Praw Człowieka >