1. Zagadnienia wstępne

Zadaniem raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest określenie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska oraz ludzi przy uwzględnieniu przyjętych przez inwestora rozwiązań lokalizacyjnych, projektowych, technologicznych, technicznych i organizacyjnych. Dla organu przeprowadzającego procedurę oceny oddziaływania na środowisko dokument ten z definicji stanowi podstawowe źródło informacji o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w fazie jego realizacji, eksploatacji lub użytkowania i likwidacji. Od liczby szczegółów, wiarygodności i jakości zawartych w nim danych będzie zależał przebieg oceny oddziaływania na środowisko, rodzaj rozstrzygnięcia (odrzucenie projektu inwestycyjnego bądź jego akceptacja) oraz zakres, rodzaj i charakter zidentyfikowanych oraz nałożonych na inwestora warunków środowiskowych.1

2. Treść raportu

Elementy, jakie winien zawierać każdy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko szczegółowo określa art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) – dalej u.o.o.ś. Są to:

  • 1) opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności:
    • a) charakterystyka całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji lub użytkowania,
    • b) główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych,
    • c) przewidywane rodzaje i ilości zanieczyszczeń, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia;
  • 2) opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym elementów środowiska objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;
  • 3) opis istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
  • 4) opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia;
  • 5) opis analizowanych wariantów, w tym:
    • a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,
    • b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru;
  • 6) określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko;
  • 7) uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na:
    • a) ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze,
    • b) powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz,
    • c) dobra materialne,
    • d) zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków,
    • e) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-d;
  • 8) opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z:
    • a) istnienia przedsięwzięcia,
    • b) wykorzystywania zasobów środowiska,
    • c) emisji;
  • 9) opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru;
  • 10) dla dróg będących przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko:
    • a) określenie założeń do:
      • ratowniczych badań zidentyfikowanych zabytków znajdujących się na obszarze planowanego przedsięwzięcia, odkrywanych w trakcie robót budowlanych,
      • programu zabezpieczenia istniejących zabytków przed negatywnym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia oraz ochrony krajobrazu kulturowego,
    • b) analizę i ocenę możliwych zagrożeń i szkód dla zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w szczególności zabytków archeologicznych, w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia;
  • 11) jeżeli planowane przedsięwzięcie jest związane z użyciem instalacji, porównanie proponowanej technologii z technologią spełniającą wymagania, o których mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
  • 12) wskazanie, czy dla planowanego przedsięwzięcia jest konieczne ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) - dalej p.o.ś., oraz określenie granic takiego obszaru, ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenu, wymagań technicznych dotyczących obiektów budowlanych i sposobów korzystania z nich; nie dotyczy to przedsięwzięć polegających na budowie drogi krajowej;
  • 13) przedstawienie zagadnień w formie graficznej;
  • 14) przedstawienie zagadnień w formie kartograficznej w skali odpowiadającej przedmiotowi i szczegółowości analizowanych w raporcie zagadnień oraz umożliwiającej kompleksowe przedstawienie przeprowadzonych analiz oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
  • 15) analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem;
  • 16) przedstawienie propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji lub użytkowania, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru;
  • 17) wskazanie trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy, jakie napotkano, opracowując raport;
  • 18) streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie, w odniesieniu do każdego elementu raportu;
  • 19) nazwisko osoby lub osób sporządzających raport;
  • 20) źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu.

Informacje, o których mowa wyżej w pkt 4-8, powinny uwzględniać przewidywane oddziaływanie analizowanych wariantów na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru.
(...)

3. Określenie zakresu raportu przez organ

Co do zasady, w przypadku, gdy przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako przedsięwzięcie z tzw. I grupy, inwestor już do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winien dołączyć raport. Jeżeli zaś przedsięwzięcie jest kwalifikowane jako należące do II grupy, to zakres raportu określony zostaje przez organ w wydanym na podstawie art. 63 u.o.o.ś. postanowieniu w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Art. 69 u.o.o.ś. umożliwia jednak inwestorowi, aby składając wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, zamiast raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, złożył kartę informacyjną przedsięwzięcia wraz z wnioskiem o ustalenie zakresu raportu przez organ. Ustalenie zakresu raportu w tym trybie jest obowiązkowe, w przypadku gdy przedsięwzięcie może transgranicznie oddziaływać na środowisko. W takim przypadku organ określa zakres raportu w drodze postanowienia.
Ustalenie zakresu przedmiotowego raportu dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz tych nie mających takiego statusu, ale mogących transgranicznie oddziaływać na środowisko następuje już po złożeniu wniosku wszczynającego postępowanie w przedmiocie określenia uwarunkowań środowiskowych realizacji przedsięwzięcia. W związku z tym prowadzone w sprawie postępowanie może ulec znaczącemu przedłużeniu, gdyż raport będzie opracowywany dopiero po ustaleniu jego zakresu i dlatego w celu uniknięcia sporów, w jakim terminie powinno ulec zakończeniu postępowanie w sprawie uwarunkowań środowiskowych takich przedsięwzięć, w art. 69 ust. 4 u.o.o.ś. wprowadzono rozwiązanie, zgodnie z którym postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podlegać będzie zawieszeniu do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu oddziaływania na środowisko.
(...)