Po dwóch wetach prezydenta nastała cisza w temacie rządowego projektu regulującego rynek kryptoaktywów. Ustawa ta jest wymagana, by właściwie stosować unijne rozporządzenie MiCA. Jeśli nie uda się uzyskać politycznego kompromisu, po 1 lipca 2026 r. działalność podmiotów z tej branży w Polsce będzie dopuszczona tylko na podstawie licencji z innego państwa UE. Tymczasem Konfederacja złożyła w Sejmie własną, znacznie odchudzoną wersję ustawy o kryptoaktywach.
Poselski projekt ustawy o kryptoaktywach firmowany przez lidera Konfederacji Sławomira Mentzena pod koniec ubiegłego tygodnia został złożony do laski marszałkowskiej i skierowany do sejmowych ekspertyz. Z wypowiedzi Mentzena wynika, że jego autorem jest Krzysztof Piech, ekonomista, profesor Uczelni Łazarskiego.
- Projekt przyjmuje podejście„UE+0", tj. ogranicza regulację krajową do rozwiązań niezbędnych do stosowania MiCA, bez wprowadzania dodatkowych obowiązków materialnych po stronie uczestników rynku, wykraczających poza prawo Unii Europejskiej. W szczególności projekt nie powiela przepisów MiCA, a w zakresie definicji i wymogów merytorycznych odsyła do terminologii i reżimów wynikających z rozporządzenia unijnego – czytamy w uzasadnieniu.
To podejście przełożyło się też na objętość aktu: projekt ma 37 artykułów, podczas gdy ostatnia zawetowana przez Karola Nawrockiego wersja liczyła ich 168.
Przewodnik po rozporządzeniu MiCA - czytaj w LEX >
Projekt przewiduje, że organem właściwym do nadzorowania rynku będzie Komisja Nadzoru Finansowego. Nie jest to novum w stosunku do wcześniejszych projektów rządowych, świadczy natomiast o zmianie podejścia polityków opozycji, którym zdarzało się podważać zasadność powierzania nadzoru nad rynkiem temu akurat organowi. - Nie jest to właściwa instytucja, jeśli chodzi o regulowanie kryptowalut, z tego powodu, że KNF już od wielu lat zajmuje się tępieniem kryptowalut. KNF od lat zajmuje się tym, żeby nie można było w Polsce normalnie inwestować w kryptowaluty – mówił Mentzen w Sejmie pod koniec września ub.r.
Czytaj też w LEX: Transgraniczne aspekty rynku kryptoaktywów w świetle rozporządzenia MiCA >
Uprawnienia nadzorcze KNF – w tym do nakazania natychmiastowego zaprzestania działalności bez uprzedniego ostrzeżenia - według projektu Konfederacji miałyby wynikać bezpośrednio z art. 91 ust. 1 MiCA. W celu ich wykonania Komisja miałaby się zwracać do sądu okręgowego z wnioskiem o wydanie nakazu.
Projekt przyjmuje model sądowy jako zasadę, ograniczając rolę organu do inicjowania postępowania oraz - w przypadkach nagłych - do czasowego środka tymczasowego, podlegającego niezwłocznej weryfikacji sądu. Rozwiązanie to minimalizuje ryzyka konstytucyjne oraz wzmacnia zgodność z prawem do sądu i skutecznego środka prawnego – piszą autorzy w uzasadnieniu.
Nie przewidują instytucji takiej jak rejestr domen, który znajdował się we wcześniejszych projektach rządowych. Przypomnijmy, decyzją KNF domeny internetowe wykorzystywane do prowadzenia działalności naruszającej przepisy rozporządzenia MiCA miały być umieszczane w rejestrze, a dostawcy internetu mieliby je blokować. Podobne rozwiązanie obowiązuje w stosunku do nielegalnego hazardu.
Czytaj też w LEX: Obrót prawny w Web3 – smart kontrakty, DAO i decentralizacja obrotu >
Projekt poselski odnosi się też do innej kwestii budzącej spory podczas wcześniejszych prac, tj. opłat nadzorczych. W ostatniej zawetowanej wysokość tej opłaty określano na nie więcej niż 0,4 proc. średniej przychodów ogółem. Projekt poselski określa ją jako iloczyn stawki nieprzekraczającej 0,1 proc. oraz podstawy, obliczanej inaczej dla podmiotów świadczących usługi wymiany kryptoaktywów na środki pieniężne lub inne kryptoaktywa, a inaczej dla pozostałych podmiotów. Przewiduje też limity maksymalne oraz ryczałt dla małych i nowych podmiotów. - Celem jest utrzymanie niefiskalnego, kosztowego charakteru opłat oraz uniknięcie nadmiernych barier dla rozwoju rynku – zapewniają autorzy.
Projekt Konfederacji miałby wejść w życie już w dniu ogłoszenia „gdyż z uwagi na niepewność na rynku, wynikającą z braku obowiązujących przepisów, mających na celu stosowanie MiCA musi być maksymalnie skrócony”. - Wyżej wymieniona sytuacja musi zostać uznana za ważny interes państwa, który wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego – uzasadniają autorzy.
Ich projekt musiałby jednak uzyskać poparcie polityczne, na co się nie zanosi, biorąc pod uwagę układ sił w parlamencie. Jeden z prawników znających rynek kryptoaktywów mówi Prawo.pl, że także względy merytoryczne mogą zdecydować o jego odrzuceniu, projekt nie wyczuwa bowiem niuansów.
Czytaj też w LEX: MiCA - udzielenie i cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w charakterze dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów >
Urząd KNF 11 lutego br. wydał stanowisko „w związku z brakiem wyznaczenia w Polsce organu właściwego w zakresie nadzoru nad rynkiem kryptoaktywów”. Potwierdził w nim, że po 1 lipca br.:
Czytaj też w LEX: MiCA - obowiązki związane z działalnością oraz inne kluczowe zagadnienia dla dostawców usług >
Sytuację tę mogą wykorzystać inne państwa – np. do ubiegania się o licencję na Łotwie zachęcało polskie firmy tamtejsze Ministerstwo Gospodarki.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
