Korekta podatku dochodowego po zamknięciu ksiąg rachunkowych

Zdarza się, że popełnienie w poprzednich latach obrotowych błędu sprawia, że nie można uznać sprawozdania finansowego za rok lub lata poprzednie za rzetelne i jasno przedstawiające sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy. Mamy wtedy do czynienia z koniecznością korekty. Jak to zrobić? Tłumaczy ekspert Kompasu Księgowo-Kadrowego

Zgodnie z art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - dalej u.o.r. - jeżeli w danym roku obrotowym lub przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za ten rok obrotowy jednostka stwierdziła popełnienie w poprzednich latach obrotowych błędu (do końca 2008 r. określanego błędem podstawowym), w następstwie którego nie można uznać sprawozdania finansowego za rok lub lata poprzednie za rzetelne i jasno przedstawiające sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy, to kwotę korekty spowodowanej usunięciem błędu podstawowego odnosi się na kapitał (fundusz) własny i wykazuje jako „Zysk (strata) z lat ubiegłych”. Przykładem omówionej sytuacji jest zaksięgowanie zobowiązań z tytułu podatku dochodowego za lata ubiegłe w wyniku kontroli organu skarbowego, co ilustruje poniższy przykład.

Przykład 1

Jednostka gospodarcza w bieżącym roku obrotowym otrzymała nakaz zapłaty podatku dochodowego za lata ubiegłe w kwocie 20.000 zł. Jak zaksięgować wymienioną operację gospodarczą?

Rozwiązanie

Wykaz operacji:

1. Zaksięgowanie zobowiązania z tytułu podatku dochodowego – 20.000 zł:

Wn konto 820 Rozliczenie wyniku finansowego

Ma konto 220 Rozrachunki publicznoprawne.

2. Zapłata podatku dochodowego – 20.000 zł:

Wn konto 220 Rozrachunki publicznoprawne

Ma konto 131 Bieżące rachunki bankowe.

Uwaga! Saldo konta 820 Rozliczenie wyniku finansowego wykazuje się w bilansie w pozycji kapitałów własnych jako „Zysk (strata) z lat ubiegłych”.

Omówiony przykład nie zawsze musi być zaksięgowany tak samo – zależy, czy zdarzenie będące skutkiem błędu jest lub nie jest istotne (tj. czy zdarzenie wpływa na rzetelne przedstawienie informacji w sprawozdaniu finansowym).

Przykład 2

Jeżeli domiar podatku dochodowego w danym roku obrotowym za rok ubiegły wynosiłby 20 zł, to z uwagi na zasadę istotności można wymienione zdarzenie zaksięgować:

Wn konto 870 Podatek dochodowy bieżący

Ma konto 220 Rozrachunki publicznoprawne.

Jak wiadomo, konto 870 jest kontem wynikowym, czyli kształtuje wynik finansowy danego roku obrotowego. Jednak kwota 20 zł nie spowoduje, że w sprawozdaniu finansowym wynik ulegnie istotnej zmianie.

Warto również zwrócić uwagę na termin otrzymania informacji o domiarze podatku dochodowego. Należy podkreślić, że zamknięcia ksiąg rachunkowych należy dokonać najpóźniej w ciągu 3 miesięcy od dnia zaistnienia zdarzeń wymienionych w art. 12 ust. 2 u.o.r. Ponadto u.o.r. wprowadza pojęcie ostatecznego zamknięcia ksiąg rachunkowych (art. 12 ust. 4 u.o.r.). Na przykład, jeżeli jednostka kontynuuje działalność i za rok obrotowy przyjęła rok kalendarzowy, to księgi rachunkowe powinna zamknąć najpóźniej na dzień 31 marca. Ostatecznego zamknięcia ksiąg jednostka powinna dokonać najpóźniej w ciągu 15 dni od daty zatwierdzenia sprawozdania finansowego. Roczne sprawozdanie finansowe podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego (art. 53 ust. 1 u.o.r.).

Pamiętaj! Jednostka powinna dokonać ostatecznego zamknięcia ksiąg rachunkowych najpóźniej 15 lipca, przy założeniu, że rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym.

W związku z przytoczonymi terminami zamknięcia ksiąg i ostatecznego zamknięcia ksiąg można stwierdzić, że domiar podatku za rok ubiegły oraz

ubiegłe lata, powinien być ujęty następująco:

Jednostka otrzymała informacje o domiarze podatku:	Ujęcie w księgach i sprawozdaniu finansowym:
- przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego i wartość domiaru podatku stanowi istotną (np. 5%) kwotę w sumie podatku;	- korekta ksiąg rachunkowych i sprawozdania finansowego na dzień bilansowy;
- przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego i wartość podatku stanowi nieistotną (np. 0,1%) kwotę w sumie podatku;	- domiar podatku można ująć w informacji dodatkowej oraz skorygować księgi rachunkowe roku, w którym jednostka te informacje otrzymała;
- po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego lub dotyczy on lat ubiegłych	- kwotę korekty spowodowanej usunięciem błędu podstawowego odnosi się na kapitał (fundusz) własny i wykazuje jako „Zysk (strata) z lat ubiegłych”.