Sprawa dotyczy pacjentów z trudnościami oddechowymi, którzy mogą korzystać z respiratora w domu, nie muszą pozostawać z tego powodu w szpitalu czy zakładzie opiekuńczo-leczniczym (ZOL). Problemem nie są jednak tylko niskie kontrakty, ale zaległości z wielu poprzednich lat. Niektóre sprawy sądowe dotyczące zapłacenia przez NFZ podmiotom zaległości za świadczenia sięgają dziesięciu lat, jak informuje Ogólnopolski Związek Świadczeniodawców Wentylacji Mechanicznej (OZŚWM). Zasady prowadzenia wentylacji domowej określa wielokrotnie nowelizowane rozporządzenie z 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 253) uzupełniane odpowiednimi zarządzeniami prezesa NFZ co do warunków zawierania i realizacji umów, a także kryteriów oceny ofert.

W systemie LEX znajdziesz zagadnienie powiązane z tym artykułem:

Świadczenia gwarantowane z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej

Najczęściej czytane w temacie:

Czytaj więcej w systemie informacji prawnej LEX

Zamów bezpłatny dostęp na 14 dni

To zagadnienie zawiera:

{"dataValues":[116,14,11,3,2,1],"dataValuesNormalized":[16,2,2,1,1,1],"labels":["Pytania i odpowiedzi","Akty prawne","Wzory i narz\u0119dzia","Komentarze i publikacje","Orzeczenia i pisma urz\u0119dowe","Procedury"],"colors":["#940C72","#85BC20","#232323","#007AC3","#EA8F00","#E5202E"],"maxValue":147,"maxValueNormalized":20}

Najczęściej czytane w temacie:

Czytaj więcej w systemie informacji prawnej LEX

Zamów bezpłatny dostęp na 14 dni

 

Niepewne finanse i rozliczenia

W 2025 r. podmioty, które realizują usługę wentylacji mechanicznej w domu miały pod opieką ponad pięć tysięcy pacjentów ponad obowiązujące limity, które nie zostały jeszcze rozliczone. - Od wielu miesięcy ostrzegamy, że bez pilnych decyzji finansowych zagrożona będzie ciągłość leczenia pacjentów wentylowanych mechanicznie w warunkach domowych. Brak reakcji resortu zdrowia zmusza nas do działań, których nigdy nie chcieliśmy podejmować. Bez odpowiedniego finansowania nie jesteśmy w stanie dalej realizować świadczeń poza kontraktem i pacjenci niestety będą musieli pozostawać w szpitalach – mówi Robert Suchanke, prezes OZŚWM. Zwraca uwagę, że rosnące zatory finansowe, które wynikają z niezapłaconych nadwykonań i niepewność, co do ich pokrycia przez NFZ zagraża sprawnemu działaniu usługi wentylacji domowej. OZŚWM podkreśla, że na początku roku wciąż nie ma planów rzeczowo‑finansowych, które odzwierciedlałyby rzeczywistą liczbę pacjentów pod opieką podmiotów. To wszystko spowodowało decyzję o wstrzymaniu przyjęcia nowych pacjentów dorosłych przez podmioty skupione w OZŚWM. Zapewniają one opiekę długoterminową ponad 80 proc. pacjentom, którzy wymagają terapii za pomocą wentylacji mechanicznej. Do tych problemów dochodzi też niedrożny system. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji przygotowała w porozumieniu ze środowiskiem nowy model opieki, jednak prace nad nim dotąd zostały wstrzymane. -Nowy model miał uporządkować ścieżki opieki, zapewnić nowoczesne rozwiązania, takie jak telemonitoring i w ten sposób poprawić bezpieczeństwo chorych, bardziej efektywnie zarządzić publicznymi środkami i zwiększyć stabilność finansową świadczeniodawców. Przerwanie tych prac przez nowe kierownictwo resortu pozostawia system w stanie tymczasowości, w którym każdy kolejny miesiąc pogłębia kryzys organizacyjny i finansowy – przekazuje OZŚWM.

Sprawdź w LEX: Jaki sąd jest właściwy dla udzielania zgody w sprawach dotyczących umieszczenia pacjenta w zakładzie opieki długoterminowej? >

 

Sprawdź również książkę: Akredytacja w ochronie zdrowia krok po kroku >>


Pacjentów z roku na rok przybywa

NFZ w odpowiedzi na pytania Prawo.pl informuje, że świadczenia wentylacji domowej należą do grupy świadczeń limitowanych, czyli NFZ płaci za nie na bieżąco do wysokości zawartej umowy. W przypadku nadwykonań, czyli świadczeń wykonanych ponad plan, który jest zakontraktowany przez NFZ, są one rozliczane po zakończeniu roku i z uwzględnieniem kosztów zmiennych. - W kontekście 2025 r. o skali nadwykonań w tym zakresie będziemy ostatecznie wiedzieć więcej w drugiej połowie lutego, ponieważ w tym terminie kończy się rozliczanie poprzedniego roku. Są to procedury przewidziane prawem i bardzo dobrze znane wszystkim placówkom medycznym – mówi Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji w Centrali NFZ. Z danych, które otrzymaliśmy wynika, że pacjentów z roku na rok jest coraz więcej zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych. Przyrost tych ostatnich jest co roku wyraźnie większy. W 2024 r. było ich blisko 1200 więcej niż rok wcześniej, a do września ubiegłego roku ich liczba wzrosła o kolejny 1000. W 2025 r. wentylowanych mechanicznie w domach było prawie 12 tys. pacjentów. Według szacunków OZŚWM, w tym roku roku szpitale zakwalifikują kolejnych 2000 pacjentów do respiratoterapii domowej. Wartość kontraktów na świadczenia dla osób dorosłych w 2023 r. wynosiła ponad 408,7 mln zł, w 2024 – ok. 495 mln zł, a do września ubiegłego roku – ponad 481,6 mln zł.

Sprawdź w LEX: Jakie kwalifikacje powinna mieć pielęgniarka do opieki nad pacjentem wentylowanym mechanicznie? >

 

Krytyczna sytuacja w Małopolsce

OZŚWM informuje, że najgorsza sytuacja pacjentów jest na południu Polski. -Region Małopolski od lat mierzy się z wysokim poziomem zanieczyszczenia powietrza, a miasta takie jak: Sucha Beskidzka, Nowy Targ i Nowy Sącz należą do czołówki. To takie miejsca generują rosnącą liczbę chorych z niewydolnością oddechową, z których część wymaga opieki pod respiratorem. Nasi członkowie obejmują w całym województwie opieką już ponad 500 pacjentów poza kontraktem. Nie mają możliwości, żeby przyjmować kolejnych, tym bardziej, że zaległości z rozliczeniami sięgają w tym województwie wielu lat – mówi Katarzyna Baj, dyrektor Biura Zarządu OZŚWM.

 

- Dla nas to nie są abstrakcyjne liczby ani spór o budżet. To realny strach o to, czy w 2026 roku państwo znajdzie środki na finansowanie naszego oddechu - mówi Joanna Wilmińska, prezes Stowarzyszenia JEDNYM TCHEM! -Domowa wentylacja mechaniczna to świadczenie ratujące życie. Jej przerwanie lub ograniczenie oznacza cofnięcie nas z domów z powrotem na szpitalne oddziały, bo przecież w ZOL-ach już dzisiaj są ogromne kolejki. Poza tym każdy pacjent, który ma możliwość powrotu do domu, wybiera właśnie to miejsce - dodaje.

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów w programie LEX jest zależny od posiadanych licencji.