Część szpitali wdraża już od stycznia standard żywienia pacjentów, choć podmioty lecznicze mają czas na dostosowanie się do nowych przepisów do końca sierpnia br. Standard ma zastąpić zakończony w grudniu pilotaż „Dobry posiłek w szpitalu”. Prawdopodobnie większe szpitale z własną kuchnią nie będą miały problemów z wdrożeniem standardu, szczególnie te, które były wcześniej w pilotażu. Gorzej z mniejszymi placówkami. Ale niezależnie od wielkości podmiotu, problemem mogą być pieniądze.
Pilotaż programu „Dobry posiłek w szpitalu” zakończył się na koniec grudnia ubiegłego roku, wcześniej był czterokrotnie przedłużany. Zamiast niego od 1 stycznia obowiązuje rozporządzenie ministra zdrowia z 12 grudnia 2025 r. w sprawie standardu organizacyjnego żywienia zbiorowego w podmiocie leczniczym wykonującym działalność leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalne. Ale szpitale mają czas na przygotowanie się do wdrożenia standardu do 31 sierpnia br. Mamy zatem teraz okres przejściowy pomiędzy zakończonym już pilotażem a ostatecznym czasem, kiedy będzie obowiązywał standard.
Co się zmienia? Różnica jest m.in. taka, że pilotaż nie był obligatoryjny – uczestniczyły w nim 582 szpitale. Standard jest już obowiązkowy dla wszystkich. W ramach pilotażu placówka otrzymywała 25,62 zł za każdy osobodzień hospitalizacji, jako dodatkowe środki na żywienie pacjentów. Standard także wprowadza dodatkowe środki na ten cel. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) wyceniła średnią stawkę dobowego wyżywienia pacjenta w szpitalu na 43 zł. Dodatek w ramach wdrażania standardu dla pacjentów dorosłych i dzieci to 20,90 zł, a dla kobiet w ciąży 23,5 zł. W sumie więc koszt posiłku w szpitalu w ramach standardu AOTMiT wycenia na ok. 64 zł.
Standard jest trwałym rozwiązaniem dla wszystkich szpitali. Wcześniej była duża rozpiętość stawki żywieniowej w szpitalach. W 2023 roku pomiędzy 17 a 80 zł – mówił na sejmowej Komisji Zdrowia Daniel Rutkowski, prezes AOTMiT.
Czytaj również: W szpitalach ma być lepsze żywienie
Pieniądze na żywienie w ramach standardu nie będą „znaczone”, czyli przekazywane oddzielnie tylko na żywienie. Finansowanie włączono w system rozliczeń z NFZ w ramach produktów rozliczeniowych. – Pieniądze w pilotażu też nie były znaczone. Nie będziemy wydawać mniej, ale bardziej rozsądnie – podkreślił Jakub Szulc, wiceprezes NFZ. Odpierał zarzuty posłów z opozycji, że za 30 mln zł więcej płatnik chce zrobić to samo, co w pilotażu dla dwa razy większej liczby szpitali. Pilotaż „Dobry posiłek w szpitalu” rocznie kosztował 865 mln zł, a standard ma kosztować 895 mln zł na rok. W Polsce jest ok. 900 szpitali. Daniel Rutkowski poinformował, że z analizy Agencji Oceny Technologii wynika, że 93 proc. szpitali, które były w pilotażu „Dobry posiłek w szpitalu” wydawało na żywienie mniej niż dodatkowa stawka na żywienie w programie.
Tymczasem wiele szpitali na swoich stronach internetowych informuje, że od 1 stycznia br. wdraża standard żywienia pacjentów. Tak jest w Samodzielnym Publicznym Zespole Opieki Zdrowotnej w Mińsku Mazowieckim, w Szpitalu Czerniakowskim w Warszawie czy w Zespole Opieki Zdrowotnej w Kłodzku. Podczas sejmowej Komisji Zdrowia poseł Janusz Cieszyński (PiS) przytaczał z kolei wyniki kontroli poselskiej w szpitalach w związku z likwidacją pilotażu „Dobry posiłek w szpitalu”. Powiatowy Szpital Specjalistyczny w Stalowej Woli, Szpital Uniwersytecki w Krakowie, szpital w Dąbrowie Białostockiej czy Mielcu – to placówki, które sprzeciwiały się likwidacji pilotażu, ze względu na ryzyko pogorszenia się żywienia dla pacjentów z powodu braku dodatkowych środków na ten cel.
W opinii Andrzeja Kamasy, dyrektora 400-łóżkowego Specjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego w Ciechanowie, dla większych szpitali, jak jego placówka, wdrożenie standardu nie będzie większym problemem. – Duży szpital, z dużymi zasobami, własną kuchnią nie będzie miał żadnego problemu, żeby wdrożyć standard. Istotną kwestią dla wszystkich placówek są natomiast pieniądze, więc jak je zobaczymy, będziemy mogli powiedzieć coś więcej. Na razie czekamy na fakty, nie na słowa, bo od roku, na przykład, czekamy na pieniądze za część nadwykonań i to w zakresie leczenia onkologicznego za pierwszy kwartał ubiegłego roku – mówi dyrektor ciechanowskiego szpitala.
Zupełnie inna jest opinia Krzysztofa Żochowskiego, dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Garwolinie i wiceprezesa Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych. Sprzeciwia się on likwidacji pilotażu „Dobry posiłek w szpitalu”. – Uważamy to za skandaliczne, co robi MZ, to jest granda. Trudno jest funkcjonować w systemie ochrony zdrowia, ale zdarzają się też rzeczy dobre. Taki właśnie był program „Dobry posiłek w szpitalu” – mówił na sejmowej Komisji Zdrowia. Przypomniał, że 3 marca pod siedzibą MZ odbędzie się protest przeciwko braku działań naprawczych w systemie ochrony zdrowia. Protestować będzie Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych i Związek Powiatów Polskich. Ten ostatni w swoim stanowisku z 21 stycznia krytykował m.in. „odstąpienie od realizacji programu „Dobry posiłek w szpitalu” powiązane z przerzuceniem kosztów sfinansowania wyższego standardu żywienia na szpitale”.
Placówki, które wdrażają standard, nie mają już obowiązku robienia zdjęć posiłków i umieszczania ich na swoich stronach. Zgodnie ze standardem posiłki będą zbilansowane pod względem wartości odżywczych, urozmaicone, dostosowane do stanu zdrowia i zaleceń lekarskich. Jadłospisy opracują dietetycy, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i normami żywienia. Szpital musi kontrolować jakość posiłków i publikować aktualne jadłospisy i informacje o posiłkach na stronie internetowej. Placówki mają też prowadzić edukację żywieniową pacjentów. Lekarz będzie decydował o rodzaju stosowanej diety, czasie jej trwania oraz zalecanych indywidualnych modyfikacjach. Decyzja lekarza może być poprzedzana konsultacją z dietetykiem. Pacjent ma dostawać posiłki regularnie, a przerwa nocna między posiłkami może wynieść maksymalnie 13 godzin. Szpital musi zapewnić pacjentom dostęp do wody pitnej. Pacjenci będą mogli również anonimowo zgłaszać uwagi co do żywienia w szpitalu.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
