Sejm uchwalił ustawę przeciw wykluczeniu transportowemu

Marszałkowie województw mają koordynować przewozy autobusowe i kolejowe, a w całym kraju zostaną wprowadzone minimalne standardy dostępności komunikacji publicznej. Takie rozwiązania przewiduje uchwalona przez Sejm nowelizacja ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, która ma ograniczyć wykluczenie transportowe. Ustawa wprowadza również „przejazdy na żądanie” oraz zmienia zasady dofinansowania przewozów autobusowych.

Sejm uchwalił w piątek nowelizację ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw. Za przyjęciem nowych przepisów głosowało 237 posłów, przeciw było 195, a 10 wstrzymało się od głosu. Posłowie odrzucili jednocześnie kilkanaście zgłoszonych poprawek.

Projekt przygotowany przez Ministerstwo Infrastruktury ma służyć ograniczaniu wykluczenia transportowego i poprawie dostępności komunikacji publicznej, zwłaszcza poza dużymi miastami.

Minimalny standard połączeń komunikacyjnych

Nowelizacja nakłada na organizatorów publicznego transportu zbiorowego obowiązek zapewnienia połączeń między podstawowymi ośrodkami administracyjnymi na trzech poziomach:

• wojewódzkim - mają zostać zapewnione połączenia między stolicą województwa a siedzibami powiatów,
• powiatowym - przewidziano połączenia między siedzibą powiatu a siedzibami gmin,
• gminnym - organizatorzy będą musieli zapewnić dojazd do miejscowości, w których znajdują się obiekty użyteczności publicznej.

Ustawa określa również minimalną częstotliwość kursów.

• w dni robocze mają funkcjonować co najmniej cztery pary połączeń,
• w dni wolne od pracy – co najmniej dwie pary.

Przeczytaj także: Związki powiatowo-gminne mogą lepiej zlikwidować białe plamy komunikacyjne

Nowa definicja przejazdu na żądanie

Przepisy wprowadzają do ustawy definicję „przejazdu na żądanie”. Ma to być elastyczna forma transportu wykonywana samochodem osobowym przewożącym maksymalnie dziewięć osób łącznie z kierowcą.

Rozwiązanie jest przewidziane przede wszystkim dla obszarów wiejskich i regionów wyludniających się, gdzie utrzymywanie regularnych linii autobusowych jest ekonomicznie nieopłacalne.

Marszałek województwa jako integrator transportu

Jedną z najważniejszych zmian jest nadanie marszałkom województw roli integratorów transportu publicznego. Będą oni odpowiedzialni za koordynowanie wszystkich przewozów wykonywanych na terenie województwa – zarówno publicznych, jak i komercyjnych.

Do ich zadań należeć będzie sporządzanie oraz aktualizowanie schematów sieci komunikacyjnej, zapewnienie spójności połączeń na granicach województw, a także integracja różnych środków transportu, w tym autobusów i kolei.

Fundusz z nową nazwą i szerszym zakresem wsparcia

Nowelizacja przewiduje zmianę nazwy Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych na Fundusz Przeciwdziałania Wykluczeniu Transportowemu.

Wsparciem z funduszu będzie mogła zostać objęta także komunikacja miejska, jednak wyłącznie na odcinkach wykraczających poza granice miasta. Rozwiązanie to ma dotyczyć miast liczących do 50 tys. mieszkańców.

Według autorów projektu problem wykluczenia transportowego nadal dotyczy blisko 30 proc. mieszkańców Polski, czyli około 10 mln osób mających trudności z dojazdem do pracy, szkoły czy placówek ochrony zdrowia. W ostatnich latach zwiększono również budżet funduszu – z 800 mln zł w 2023 r. do 1,2 mld zł.

Lokalizatory w autobusach i ograniczenia wieku pojazdów

Nowe przepisy przewidują dodatkowe wymagania dla przewoźników korzystających z dopłat funduszowych.

Autobusy realizujące przewozy dofinansowane ze środków publicznych będą musiały zostać wyposażone w lokalizatory umożliwiające weryfikację rzeczywistego przebiegu tras. Od 2028 r. takie pojazdy nie będą mogły mieć więcej niż 20 lat, a od 2036 r. granica wieku zostanie obniżona do 15 lat.

Nowelizacja zobowiązuje również gminy miejskie do udostępnienia określonej liczby przystanków i dworców wszystkim operatorom przewozów, także komercyjnym. Celem jest ograniczenie sytuacji, w których pasażerowie muszą przesiadać się na obrzeżach miast.

Przepisy przewidują ponadto przyznanie kontrolerom biletów ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym. Rozwiązanie ma zwiększyć ich bezpieczeństwo podczas wykonywania obowiązków służbowych.

Ustawa trafi teraz do Senatu.