Nowy Program Rozwoju Sił Zbrojnych - liczebność wojska, nowe jednostki

Program Rozwoju Sił Zbrojnych RP to opracowywany przez Sztab Generalny Wojska Polskiego i MON raz na kilka lat dokument, w którym wyznacza się najważniejsze kierunki rozwoju Wojska Polskiego w danej perspektywie czasowej. Dotychczasowy program przyjęty został w 2019 roku i obejmuje okres od 2021 do 2035 roku – zgodnie ze standardami NATO taki dokument powinien bowiem obejmować okres 15 lat. Program jest opiniowany przez sejmową komisję obrony i jest dokumentem niejawnym. Na jego podstawie powstaje m.in. Plan Modernizacji Technicznej, czyli dokument wskazujący m.in. plany zakupowe sprzętu dla wojska. Program Rozwoju Sił Zbrojnych opiera się na dwóch niejawnych dokumentach nadrzędnych:

"Głównych kierunkach rozwoju Sił Zbrojnych oraz ich przygotowań do obrony państwa” przyjętych przez Prezydenta RP
„Szczegółowych kierunkach przebudowy i modernizacji technicznej Sił Zbrojnych” zatwierdzonych uchwałą Rady Ministrów z grudnia 2024 r

W piątek Sztab Generalny poinformował o rozpoczęciu wdrażania nowego Program Rozwoju Sił Zbrojnych.

- Plan ma dla wojska znaczenie fundamentalne. Określa m.in. docelową liczebność, kierunki rozwoju kompetencji operacyjnych, priorytety modernizacji technicznej oraz zasady budowy i utrzymania zasobów rezerw. Dokument jest aktualizowany co cztery lata na 15-letni okres planistyczny, zgodnie ze standardami NATO – poinformował w komunikacie SG WP.

Jak wskazują oficerowie ze Sztabu Generalnego, najważniejsze obszary transformacji w dokumencie zawierają się w formule tzw. Wielkiej Siódemki, prezentowanej w ostatnich miesiącach przez szefa SG WP gen. Wiesława Kukułę. Te obszary to idące w parze rozwój jakościowy i ilościowy sił zbrojnych, a także m.in. budowa nowoczesnego systemu rezerw.

Docelowo Siły Zbrojne RP mają liczyć 500 tys. żołnierzy, z czego 300 tys. to żołnierze w służbie czynnej (tzn. w wojskach operacyjnych i WOT), a 200 tys. to przeszkoleni rezerwiści, m.in. w ramach tzw. rezerwy wysokiej gotowości, przygotowanej do szybkiego zasilenia jednostek w razie potrzeby. Nowy system szkolenia rezerw – według nieoficjalnych informacji przypominający nieco służbę w WOT, ale przewidujący związek rezerwisty z daną jednostką wojsk operacyjnych – ma zostać przedstawiony w tym roku.

Przeczytaj również: Ustawa o Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności podpisana przez prezydenta

Jednostki podzielone według stopnia gotowości

Ponadto jednostki Wojska Polskiego zostały podzielone na tzw. tiery, czyli stopnie gotowości. Jednostki tieru pierwszego mają być gotowe niemal do natychmiastowego – w ciągu maks. kilkudziesięciu godzin – wejścia do akcji. W związku z tym mają one utrzymywać największy stopień ukompletowania etatów żołnierzami czynnej służby.

Jednostki niższych tierów – drugiego i trzeciego – mają być gotowe do walki odpowiednio w dłuższej perspektywie – od kilku do kilkudziesięciu dni. Będą one w większym stopniu polegać na rezerwistach, a w przypadku kryzysu mieć więcej czasu na ich mobilizację i przygotowanie do walki.

Przeczytaj także: Sejm uchwalił ustawę „Bezpieczny Bałtyk” - nowe zasady użycia broni

Z jednej strony obrona, z drugiej precyzyjny atak

Jeśli chodzi o kwestie sprzętu, to priorytetami dla wojska jest z jednej strony dalsza rozbudowa systemu obrony powietrznej – w tym przeciwrakietowej, przeciwlotniczej i przeciwdronowej – a z drugiej rozwój zdolności do precyzyjnych uderzeń dalekiego zasięgu, czyli ataków na oddalone cele, takie jak dowództwa, składy materiałów czy kluczową infrastrukturę przeciwnika. Jak podkreślają oficerowie, takie zdolności to nie tylko odpowiednie rakiety, ale także możliwości prowadzenia skutecznego rozpoznania i wskazywania potencjalnych celów.

Pewnymi tego rodzaju zdolnościami Wojsko Polskie już dysponuje – na dystansie do ok. 300 km strzelać mogą polskie wyrzutnie rakiet K239 Chunmoo i HIMARS, a myśliwce F-16 mogą przenosić rakiety JASSM, mogące razić cele nawet na dystansie ok. 1000 km. Dalsza rozbudowa tych zdolności obejmuje pozyskanie dla wojska lądowych wyrzutni mogących strzelać na podobnym dystansie – np. w ramach europejskiego programu ELSA, a także zdobycie środków skutecznych na dystansie ponad 1000 km, np. w postaci nowych wersji pocisków JASSM.

Celem rozwoju zdolności do tzw. głębokich uderzeń jest realizacja doktryny „deterrence by punishment”, czyli „odstraszania poprzez ukaranie”. Doktryna ta zakłada, że świadomość, że ew. atak na terytorium Polski będzie wiązał się z dotkliwą odpowiedzią, odciągnie potencjalnego agresora od decyzji o ataku.

Zarówno w obszarze obrony powietrznej, dominacji w powietrzu, jak i ataków dalekiego zasięgu kluczowe będzie – jak podkreśla Sztab Generalny – zaplanowane na kilka najbliższych lat sukcesywne wdrażanie do służby w Siłach Zbrojnych RP samolotów wielozadaniowych piątej generacji, które staną się kluczowym elementem polskiego arsenału.

Sztab Generalny zwraca również uwagę na kwestię rozwoju zdolności do prowadzenia operacji wielodomenowych, czyli operacji prowadzonych równolegle w domenie lądowej, morskiej, powietrznej, kosmicznej i cyberprzestrzeni, a także – jak podkreślono – „w środowiskach operacyjnych, takich jak przestrzeń informacyjna czy spektrum elektromagnetyczne”. Istotnym elementem budowania ww. zdolności jest m.in. stworzenie odpowiednich struktur dowodzenia, które będą w stanie koordynować tego typu operacje.

Wdrażanie bezzałogowców

Program Rozwoju Sił Zbrojnych obejmuje też szerokie wdrażanie bezzałogowców.

Dronizacja i robotyzacja obejmą wszystkie rodzaje wojsk, domeny i funkcje bojowe: rozpoznanie, wsparcie decyzyjne, rażenie oraz zabezpieczenie logistyczne na wszystkich szczeblach – strategicznym, operacyjnym i taktycznym – deklaruje Sztab Generalny. W planach jest także coraz szersze wykorzystanie sztucznej inteligencji, przede wszystkim w procesach analitycznych i dowódczych, w tym w procesach targetingu.

Jeżeli chodzi o struktury wojskowe, w planach jest także m.in. utworzenie tzw. siódmej dywizji w Wojskach Lądowych. Jak tłumaczą oficerowie ze SGWP, chodzi o stworzenie struktury – obok czterech istniejących i dwóch powstających dywizji – która będzie swego rodzaju „task force”, czyli grupą zadaniową. W jej skład mają wejść do tej pory samodzielne jednostki, takie jak 6. Brygada Powietrznodesantowa z Krakowa i 25. Brygada Kawalerii Powietrznej z Tomaszowa Mazowieckiego, czyli brygady wykorzystujące transport lotniczy śmigłowcami i zdolne do szybkiego przerzutu żołnierzy na teren misji.

Jednostka stałego eksperymentowania

Oprócz tego w wojsku ma powstać tzw. jednostka stałego eksperymentowania, w której żołnierze będą testować różnego rodzaju nowe rozwiązania technologiczne dostarczone przez przemysł, w tym przez niedawno powstałe startupy chcące sprzedać wojsku swoje produkty. Celem powstania takiej jednostki jest usprawnienie współpracy wojska z przemysłem i szybsze wdrażanie innowacji, m.in. w wyposażeniu żołnierzy.

Nowość