Czyste Powietrze bardziej dostępne? Trwają konsultacje zmian
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął konsultacje społeczne nad propozycjami zmian w programie „Czyste Powietrze”. Nowe regulacje mają uprościć zasady, zwiększyć dostępność dofinansowań i lepiej dopasować je do możliwości beneficjentów. Konsultacje społeczne potrwają do 16 marca. Jednocześnie Ministerstwo Klimatu i Środowiska chce umożliwić urzędnikom skuteczną weryfikację dochodów wnioskodawców i liczby osób w danym gospodarstwie domowym.
Nowa wersja programu "Czyste Powietrze", finansowanego ze środków Funduszu Modernizacyjnego, obowiązuje od 31 marca 2025 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wyjaśnia, że podczas spotkań z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego w całej Polsce oraz w wyniku analizy opinii zgłaszanych przez uczestników programu przygotowano rozwiązania, które zwiększą dostępność programu, uelastycznią wymagania, a także lepiej dopasują wsparcie do realnych możliwości beneficjentów.
Kluczowe propozycje zmian dotyczą:
- wprowadzenia odstępstw od wymogu trzyletniej własności budynku, co pozwoli większej grupie osób ubiegać się o dofinansowanie,
- dopuszczenia termomodernizacji o mniejszym zakresie przy jednoczesnej wymianie źródła ciepła,
- dofinansowania audytów energetycznych przed złożeniem wniosku, bez konieczności angażowania środków własnych przez potencjalnych wnioskodawców.
Część zmian może zostać wdrożona w krótkim czasie. Inne wymagają dodatkowych uzgodnień, m.in. z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, dlatego będą wprowadzane stopniowo.
NFOŚiGW wyjaśnia, że proponowane zmiany mają zwiększyć dostępność programu, uprościć zasady i lepiej dopasować wsparcie do potrzeb mieszkańców. Zmiany będą wdrażane etapami w 2026 roku.
Można już zgłaszać uwagi
Uwagi i opinie można zgłaszać do 16 marca 2026 r. Uwagi mogą zgłaszać mieszkańcy, organizacje pozarządowe, samorządy oraz przedstawiciele branży zaangażowanej w program. Zaplanowano również spotkania konsultacyjne dla przedstawicieli samorządów, NGO i organizacji branżowych, podczas których zostaną przedyskutowane szczegóły propozycji reform.
Zaplanowano trzy spotkania:
- 24 lutego dla przedstawicieli samorządów,
- 25 lutego dla NGO,
- 9 marca dla przedstawicieli branży wykonawczej w programie "Czyste Powietrze".
Uwagi należy przesyłać na adres: konsultacjePPCP@nfosigw.gov.pl (w tytule wiadomości trzeba napisać: Konsultacje społeczne „Czyste Powietrze”) na specjalnym formularzu.
Skuteczniejsza weryfikacja wniosków
Jednocześnie resort klimatu chce pozwolić urzędnikom odpowiedzialnym za ocenę wniosków w programie „Czyste Powietrze” na korzystanie m.in. z rejestru PESEL i baz danych z informacjami o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Takie propozycje znalazły się w projekcie nowelizacji ustawy Prawo o ochronie środowiska.
Proponowane zmiany mają umożliwić urzędnikom skuteczną weryfikację dochodów wnioskodawców i liczby osób w danym gospodarstwie domowym.
- Aby skutecznie weryfikować dochody i wydawać zaświadczenia w ramach PPCP, niezbędne jest zapewnienie urzędnikom odpowiednich narzędzi oraz dostępu do baz danych zawierających informacje o sytuacji dochodowej wnioskodawców – uzasadnia ministerstwo.
Dodatkowo projekt przewiduje możliwość weryfikacji liczby osób przy wykorzystaniu przeprowadzania przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta wywiadu środowiskowego. Narzędzie to ma być jednak wykorzystywane w przypadkach, gdy pojawią się wątpliwości co do przedstawionych dokumentów lub rozbieżności w danych, a inne sposoby weryfikacji nie wystarczą.
Jak wyjaśniono w opisie założeń, wójt, burmistrz lub prezydent miasta upoważnia w formie pisemnej do wydawania zaświadczeń oraz prowadzenia postępowań kierownika OPS, dyrektora centrum usług społecznych lub kierownika innej jednostki organizacyjnej gminy. OPS, wydając zaświadczenia korzystają z systemów informatycznych, które umożliwiają dostęp do danych z urzędów skarbowych, ZUS i KRUS, jednak wciąż brakuje podstaw prawnych do dostępu do dodatkowych baz danych i informacji, które mogą pozyskiwać OPS w zakresie potwierdzania ilości osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego w procedurze wydawania zaświadczeń.
