Zakaz patostreamingu wchodzi w życie

Nowelizacja kodeksu karnego, która wprowadza zakaz patostreamingu, weszła w życie w dniu 23 sierpnia. Do 3 lat więzienia będzie groziło za rozpowszechnianie w sieci treści przedstawiających m.in. przemoc wobec zwierzęcia lub poniżające traktowanie innej osoby. Surowszą karę przewidziano w sytuacji, gdy treści te będą przedstawiały dziecko.

Nowelizacja wprowadziła do kodeksu karnego nowy art. 255b. Wynika z niego, że karalne, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, za pośrednictwem sieci teleinformatycznej jest publiczne rozpowszechnianie treści przedstawiających popełnienie czynu zabronionego zagrożonego karą pozbawienia wolności, jeżeli przedmiotem zamachu jest dobro osobiste (chodzi głównie o życie lub zdrowie, wolność, w tym seksualną, obyczajność itp.).

Na pewien niuans związany z takim konkretnym brzmieniem nowego art. 255b part. 1 k.k. zwracali uwagę w trakcie prac w Senacie eksperci:

Oznacza to, że nie będą objęte tym przepisem czyny polegające na rozpowszechnianiu popełniania czynów zabronionych zagrożonych wyłącznie karą grzywny, ograniczenia wolności czy karą aresztu (przewidzianą za popełnienie wykroczenia) – podkreśla w swojej analizie Beata Mandylis, główny legislator w Biurze Legislacyjnym Kancelarii Senatu.

Czytaj też w LEX: Istota zjawiska patostreamingu >

Patologia ma nie dawać zasięgów i pieniędzy

Karalne będzie także pokazywanie w internecie:

•  przemocy wobec zwierzęcia z naruszeniem przepisów ustawy,
• poniżającego traktowania innej osoby (nawet za jej zgodą).

W przypadku patostreamingu ze zwierzętami kryminalizacją objęte będą więc wszystkie przypadki użycia/stosowania przemocy wobec zwierzęcia, gdy stanowią one naruszenie przepisów, niezależnie od tego, czy stanowią przestępstwo, czy wykroczenie.

Czytaj też w LEX: Znęcanie się nad zwierzętami przez patotwórców jako przyczynek do dyskusji nad problematyką zwalczania postępującej patologizacji cyberprzestrzeni >

Karalność obejmie również publiczne rozpowszechnianie treści (za pośrednictwem internetu) mogących jedynie wywołać przekonanie, że przedstawiają zachowania wymienione wyżej. Chodzi o pokazywanie tzw. przestępstw pozorowanych.

Potencjalna sankcja karna to pozbawienie wolności do lat 3 (chyba, że negatywnym bohaterem takich treści będzie osoba małoletnia, czyli do skończenia 18. roku życia, wtedy sankcje karne mogą wynieść od minimum 3 miesięcy do nawet 5 lat).

Czytaj też w LEX: Uwarunkowania prawne a rzeczywiste potrzeby w zakresie profilaktyki i leczenia uzależnień behawioralnych związanych z użytkowaniem technologii cyfrowych wśród dzieci i młodzieży >

Patostreaming godzi w dobra osobiste osób bezpośrednio ukazanych w nagraniu, w szeroko rozumiany ład społeczny i normy współżycia w przestrzeni publicznej, obejmującej sferę komunikacji elektronicznej. Wzmaga też zachowania agresywne, stwarza niebezpieczeństwo demoralizacji młodzieży, popularyzuje podkulturę przemocy. Chodzi więc o to, aby na pokazywaniu patologii i przestępczości nie korzystali – finansowo bądź zasięgowo (czy to w postaci klikalności, lajków czy internetowej sławy, czyli tzw. fejmu) twórcy internetowi. Był to jeden z argumentów, aby jako przestępstwo potraktować niektóre czyny, pomimo wyrażenia zgody na nagrywanie i rozpowszechnianie przez „bohaterów” tych nagrań.

Czytaj też w LEX: Aspekty ochrony dzieci przed dostępem do treści szkodliwych w Internecie na przykładzie ustaw Chin, Stanów Zjednoczonych i Australii >

Ponad podziałami

Nowelizacja kodeksu karnego to synteza dwóch projektów złożonych przez największe klubu poselskie – Koalicji Obywatelskiej i Prawa i Sprawiedliwości.

Nowelizacja precyzuje też, że nie stanowią przestępstwa takie czyny podjęte w ramach działalności artystycznej, edukacyjnej, informacyjnej, prasowej lub naukowej albo w celu ochrony interesu publicznego. Chodzi o to, aby nie karać np. osób prowadzących serwisy typu „stop cham” piętnujące naruszenie przepisów prawa o ruchu drogowym. Nie wiadomo natomiast, jak organy ścigania i Temida podejdą do np. serwisów kibicowskich informujących o tzw. ustawkach albo o innych przejawach stadionowych bądź pozaboiskowych aktywności środowiska hooligans. W ostateczności, w razie wpłynięcia zawiadomienia o przestępstwie patostreamingu, ewentualne wyłączenie spod odpowiedzialności karnej będzie oceniała prokuratura (albo – już na dalszym etapie – sąd).

Czytaj też w LEX: Rosyjskie ustawy przeciwko patostreamom >