Szkody po wypadkach na hulajnogach bywają wysokie, a OC pozostaje dobrowolne
Temat wprowadzania obowiązkowych polis OC dla użytkowników e-hulajnóg wraca regularnie od kilku lat i staje się coraz bardziej palący, gdyż coraz częstsze są zdarzenia drogowe przez nich spowodowane. Zdarzają się też wypadki śmiertelne na skutek których sprawca musi wpłacić rodzinie zmarłego nawet kilkaset tysięcy złotych. Obowiązkowe OC chroniłoby interesy obydwu stron - wskazują prawnicy.
Rząd rozważa wprowadzenie OC dla właścicieli hulajnóg, jednak tego projektu nie ma w obecnym procesie legislacyjnym – podał niedawno minister infrastruktury Dariusz Klimczak w RMF FM. Kilka dni później resort finansów podał, że wpłynęła do niego petycja ws. wprowadzenia obowiązkowego ubezpieczenia OC dla hulajnóg elektrycznych. Petycję złożyło Stowarzyszenie LDZ znaczy Łódź,, które wnioskuje o podjęcie prac legislacyjnych, mających na celu wprowadzenie obowiązkowego ubezpieczenia OC dla posiadaczy hulajnóg elektrycznych, poruszających się po drogach publicznych i dla firm wypożyczających hulajnogi, w odniesieniu do każdego pojazdu we flocie, a także powiązanie polisy z numerem rejestracyjnym hulajnogi, we współpracy z ministrem infrastruktury.
Autorzy petycji uzasadniają wniosek wzrostem liczby wypadków z udziałem hulajnóg elektrycznych: było ich 1,2 tys. w 2025 roku, w porównaniu do 752 w 2024 roku.
Wypadki z udziałem użytkowników jednośladów nie są zjawiskiem nowym, jednak wraz z rozwojem technologii zmienia się ich charakter – większe prędkości, jakie mogą osiągać te pojazdy, zwiększają ryzyko poważnych obrażeń. Wypadki z udziałem e-hulajnóg często kończą się urazami wymagającymi hospitalizacji. Do najczęściej odnotowywanych należą złamania kończyn oraz obrażenia w obrębie twarzy. Od stycznia 2025 r. w Polsce doszło już do siedmiu wypadków śmiertelnych z udziałem użytkowników hulajnóg elektrycznych – komentuje Konrad Słonecki, menedżer ds. rozwoju ubezpieczeń majątku indywidualnego w Generali Polska.
Jednym z największych wyzwań pozostaje niska świadomość konsekwencji niewłaściwego korzystania z e-hulajnóg.
- Użytkownikami najczęściej są osoby młode, które nie zawsze potrafią właściwie ocenić ryzyko. W efekcie częstą przyczyną wypadków są nadmierna prędkość i brawura. Zdarza się, że właściciele hulajnóg decydują się na usunięcie fabrycznych blokad prędkości, co pozwala osiągać nawet 50 km/h. Skala tego zjawiska jest trudna do oszacowania ze względu na brak obowiązkowych kontroli technicznych – o nielegalnych modyfikacjach często wiadomo dopiero po wypadku lub w wyniku kontroli policyjnej. Odnotowano tez przypadki, gdy nastolatkowie poruszają się hulajnogą po drogach szybkiego ruchu – mówi Konrad Słonecki.
Czytaj w LEX: Hulajnoga hulajnodze nierówna – kwalifikacja hulajnóg elektrycznych i urządzeń transportu osobistego na gruncie prawa karnego >
Kierujący nie zawsze ma z czego zapłacić odszkodowanie
Obecnie posiadacze typowych hulajnóg elektrycznych nie mają obowiązku kupowania komunikacyjnego ubezpieczenia OC. Jeśli jednak spowodują wypadek, to ponoszą odpowiedzialności za jego skutki. Poszkodowany może dochodzić od nich odszkodowania i zadośćuczynienia.
– Wiele osób myśli, że brak obowiązkowej polisy to problem wyłącznie kierującego hulajnogą. W praktyce najbardziej odczuwa go pieszy albo rowerzysta, który ucierpiał w wypadku. Sprawca odpowiada za szkodę własnym majątkiem. Poważny uraz oznacza zaś roszczenia o zadośćuczynienie, rentę oraz zwrot kosztów leczenia i rehabilitacji, które mogą sięgać setek tysięcy złotych – wskazuje Albert Demidowski, prezes Polskiej Izby Doradców i Pośredników Odszkodowawczych.
Jak podkreśla, skuteczność dochodzenia roszczeń zależy dziś w dużej mierze od tego, czy sprawca ma dobrowolną polisę obejmującą odpowiedzialność za szkody wyrządzone podczas jazdy hulajnogą.
Szczególnie trudne są dwa przypadki. Pierwszy to wypadek, po którym kierujący odjeżdża i nie udaje się go ustalić. W przypadku szkody spowodowanej przez nieustalonego sprawcę kierującego pojazdem objętym obowiązkowym OC komunikacyjnym poszkodowany może, przy spełnieniu ustawowych warunków, zwrócić się do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. W przypadku typowej hulajnogi elektrycznej, która nie podlega temu obowiązkowi, takiej drogi, co do zasady, nie ma.
Drugim problemem są szkody spowodowane przez osoby niepełnoletnie. Odpowiedzialność cywilna zależy w takich przypadkach m.in. od wieku sprawcy i jego zdolności do ponoszenia winy, a w określonych sytuacjach także od odpowiedzialności osób zobowiązanych do nadzoru. W praktyce jednak ustalenie odpowiedzialnego podmiotu i wyegzekwowanie świadczenia może być trudne.
Obowiązkowe OC chroniłoby także samych użytkowników. Dobrowolne polisy nie zawsze obejmują jazdę hulajnogą, a ich sumy gwarancyjne nierzadko wynoszą kilkadziesiąt tysięcy złotych. Przy poważnych obrażeniach realna ochrona wymaga sum wielokrotnie wyższych – ocenia Albert Demidowski.
Jego zdaniem wprowadzenie obowiązku powinno iść w parze z rozwiązaniami, które pozwolą go skutecznie egzekwować. Wskazuje na konieczność identyfikacji hulajnóg, objęcia ochroną UFG osób poszkodowanych przez nieznanych lub nieubezpieczonych sprawców oraz ustalenia odpowiednio wysokich sum gwarancyjnych.
Zobacz też linię orzeczniczą w LEX: Sposób ustalania wysokości odszkodowania w sprawach szkód komunikacyjnych, w sytuacji gdy niemożliwa jest naprawa pojazdu >
Dobrowolna polisa OC nie zawsze obejmuje e-hulajnogi
Jak podaje Krzysztof Kulasza, rzecznik prasowy Warty, większość wypadków z udziałem hulajnóg elektrycznych to zdarzenia typowo drogowe. Kolizje z samochodami oraz przypadkowe uszkodzenia aut na parkingach stanowią niemal 60 proc. wszystkich takich sytuacji zgłaszanych w Warcie w ciągu ostatnich dwóch lat. Wśród szkód zgłaszanych z OC w życiu prywatnym pojawiają się również zniszczone telefony, okulary i odzież, uszkodzenia wypożyczonych hulajnóg, potrącenia pieszych oraz zderzenia z rowerzystami.
Użytkownicy hulajnóg już dziś mogą zabezpieczyć się na wypadek szkód wyrządzanych innym, kupując polisę OC w życiu prywatnym, ale to nie oznacza, że w każdej sytuacji będą mieli ochronę. Zakres ubezpieczenia zależy jednak od warunków konkretnej umowy, w tym definicji objętych ochroną pojazdów, wyłączeń odpowiedzialności i wysokości sumy gwarancyjnej.
– Zakres OC w życiu prywatnym, najczęściej oferowany w pakiecie z polisą mieszkaniową, zazwyczaj obejmuje szkody wyrządzone przez użytkowników rowerów i hulajnóg, także elektrycznych – wskazuje Konrad Słonecki.
Problemem może być jednak niedostateczna suma ubezpieczenia. Jak zauważa ekspert, nietrudno wyobrazić sobie sytuację, w której rozpędzona hulajnoga potrąca pieszego, a koszty leczenia, rehabilitacji i odszkodowania przekraczają limit określony w polisie.
Czytaj też w LEX: Ekologiczny aspekt transportu miejskiego w kontekście bezpieczeństwa na drogach: analiza wypadków drogowych w Polsce w latach 2014–2021 >
Ważne są wyłączenia odpowiedzialności. Regułą jest, że ochrona nie zadziała jednak wtedy, gdy kierujący prowadził pojazd pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających.
- Zainteresowanie ubezpieczeniami dla użytkowników hulajnóg i rowerów elektrycznych stopniowo rośnie – zwłaszcza po nagłośnionych w mediach wypadkach z udziałem osób poruszających się na tych pojazdach. Wciąż jednak świadomość ryzyka i potrzeby posiadania odpowiedniej ochrony pozostaje ograniczona – wskazuje Konrad Słonecki.
Poszkodowani zyskaliby na obowiązkowych polisach OC
Za wprowadzeniem obowiązkowych polis przemawia przede wszystkim interes osób poszkodowanych. W razie poważnego wypadku ubezpieczenie pozwala przenieść ciężar wypłaty świadczenia na ubezpieczyciela, w granicach odpowiedzialności określonych umową i przepisami. Chroni również sprawcę przed koniecznością pokrywania wysokich roszczeń z własnego majątku.
Wprowadzenie OC hulajnóg elektrycznych jest absolutnie konieczne. Zarówno liczba, jak i charakter wypadków powodowanych przez ich użytkowników sprawiają, że ustawodawca powinien się tym zająć jak najszybciej. To czasem są nawet wypadki śmiertelne, w których przypadku użytkownik hulajnogi będzie musiał wypłacić rodzinie poszkodowanego setki tysięcy złotych. W przypadku trwałego pogorszenia sytuacji życiowej może to być stała renta – uważa Paweł Stykowski, radca prawny.
Jego zdaniem obowiązkowe OC leży w interesie obu stron wypadku. Majątek sprawcy może nie wystarczyć na zaspokojenie roszczeń, przez co sprawca traci dorobek życia, a poszkodowany i tak nie otrzymuje pełnej należnej mu kwoty.
Nie wszyscy użytkownicy musieliby jednak odczuć wprowadzenie obowiązku w taki sam sposób. Dla osób korzystających z hulajnogi sporadycznie nawet niewielka składka byłaby nowym, stałym kosztem. W przypadku operatorów wypożyczalni należałoby natomiast uwzględnić skalę floty i sposób kalkulacji składek.
Czytaj też w LEX: Infrastruktura mikromobilności a preferencje turystów w polskich miejscowościach wypoczynkowych >
