Strasburg: zarzut molestowania dzieci przez polityka to ważna informacja publiczna

Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z 16 marca uznał, iż wyrok karny dla dziennikarza, który opublikował artykuł na temat zarzutów molestowania dzieci przez kandydata na urząd publiczny, stanowił naruszenie prawa do dziennikarskiej wolności wyrażania opinii.

Skargę do Trybunału wniósł islandzki dziennikarz i redaktor internetowego portalu informacyjnego. W 2010-2011 skarżący opublikował serię artykułów dotyczących kandydata w wyborach do islandzkiego zgromadzenia parlamentarnego: dorosłe siostry kandydata twierdziły, że jako dzieci były przez niego molestowane seksualnie. Sprawa skończyła się w sądzie karnym, który skazał skarżącego na karę grzywny za zniesławienie zainteresowanego. Przed Trybunałem skarżący zarzucił, iż w ten sposób naruszono jego prawo do dziennikarskiej wolności wypowiedzi, chronione w art. 10 Konwencji o prawach człowieka.
Trybunał zgodził się ze skarżącym i potwierdził naruszenie art. 10 Konwencji.

Trybunał przypomniał swą ustaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą prawo do wolności wyrażania opinii nie jest bezwzględne, lecz jego ograniczenia muszą spełniać następujące warunki: być przewidziane przez ustawę, realizować uprawniony cel oraz być niezbędne w demokratycznym społeczeństwie. Istotą rozważań Trybunału w omawianej sprawie stał się warunek trzeci, to jest niezbędność skazania skarżącego z punktu widzenia gwarancji społeczeństwa demokratycznego.

W sprawach dotyczących publikacji prasowych na temat osób publicznych najczęściej pojawia się problem sprawiedliwego zrównoważenia praw podstawowych osób zainteresowanych, to jest prawa osoby, której artykuł dotyczy, do poszanowania jej prywatności z jednej strony, a z drugiej strony prawa dziennikarza do rozpowszechniania informacji zainteresowania powszechnego oraz prawa opinii publicznej do uzyskania informacji na ważne tematy publiczne. Trybunał uznał, iż w sprawie skarżącego równowaga taka nie została zachowana.

LEX Linie Orzecznicze Artykuł pochodzi z programu LEX Linie Orzecznicze Już dziś wypróbuj funkcjonalności programu. Analizy, komentarze, akty prawne z interpretacjami

Przede wszystkim sprawa dotyczyła informacji na temat polityka i kandydata w wyborach do islandzkiego zgromadzenia parlamentarnego. Jako osoba publiczna, sięgająca po ważny urząd państwowy, zainteresowany powinien był się liczyć z większym zainteresowaniem publicznym ze strony społeczeństwa, które ma prawo dowiedzieć się, czy jest on osobą godną zaufania publicznego. Tolerancja dla takiego zainteresowania musi być znacznie szersza w przypadku polityka niż w przypadku zwykłego obywatela. Dalej, skarżący napisał swe artykuły zgodnie z zasadami etyki dziennikarskiej i rzetelnego wykonywania zawodu dziennikarza: rozmawiał z wieloma osobami (nie tylko z siostrami polityka, lecz również z osobami potwierdzającymi ich wiarygodność), a także z samym politykiem, który zaprzeczył stawianym mu zarzutom. Kwestie poruszane w artykule (to jest molestowanie dzieci przez kandydata na urząd publiczny) należy zaliczyć do ważnych kwestii zainteresowania społecznego, a ograniczenia debaty publicznej na takie tematy muszą być szczególnie uzasadnione i wyważone. Wreszcie zarzuty molestowania sióstr były już znane szerokiej publiczności wcześniej, przed publikacjami skarżącego, z informacji umieszczonych na stronie internetowej samych sióstr. Jeżeli więc można mówić o zniesławieniu polityka informacjami o jego domniemanym molestowaniu seksualnym dzieci, to oskarżenie takie należało skierować przeciwko siostrom jako źródłu tychże zarzutów, a nie przeciwko skarżącemu jako dziennikarzowi opisującemu całą sytuację.

Wszystkie te okoliczności sprawiły, iż Trybunał uznał, że skazanie skarżącego nie spełniło standardów niezbędności ograniczenia wolności wypowiedzi w demokratycznym społeczeństwie. Miało zatem miejsce naruszenie art. 10 Konwencji.

Olafsson przeciwko Islandii - wyrok ETPC z dnia 16 marca 2017 r., skarga nr 58493/13.