Wraca sprawa święta prokuratury – jest pismo do ministra i Prokuratury Krajowej

Rada Główna Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury Rzeczypospolitej Polskiej napisała m.in. do ministra sprawiedliwości/prokuratora generalnego Waldemara Żurka i prokuratora krajowego Dariusza Korneluka w sprawie braku organizacji w 2026 r. obchodów Dnia Prokuratury. Wyraża ubolewanie i podkreśla, że chodzi nie o datę w kalendarzu, ale o symbol wspólnoty zawodowej i szacunek dla osób, które prokuraturę tworzą.

Ostatnie tygodnie są dość burzliwe w prokuraturze. Szerokim echem odbił się brak awansów prokuratorskich i przekazany do analizy środowiska prokuratorskiego nowy regulamin, który budzi już dużo wątpliwości, choćby w zakresie niezależności prokuratorów. Z kolei 29 lipca br. – jak zapowiedział minister Żurek podczas spotkania z prokuratorami regionalnymi – zaproponuje koncepcję konkursów na wszystkie szczeble prokuratury. Co istotne, kończą się prace w Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury nad nowym Prawem o Prokuraturze. Miałoby ono trafić na biurko ministra nawet we wrześniu.

Czytaj: Minister Żurek chce konkursów w prokuraturze, wprowadzi je bez zmiany ustawy?>>

Prokuratorzy w 2026 r. nie świętują?

Związkowcy przypominają, że Dzień Prokuratury przypada corocznie 11 lipca. – Dzień Prokuratury nie jest zwykłą datą w kalendarzu. Został ustanowiony jako święto wszystkich osób pełniących służbę i wykonujących pracę w jednostkach organizacyjnych prokuratury – prokuratorów, asesorów, asystentów prokuratora, urzędników oraz pozostałych pracowników. Jest symbolem wspólnoty zawodowej, służby na rzecz Rzeczypospolitej Polskiej oraz szacunku dla osób, które każdego dnia realizują konstytucyjne i ustawowe zadania państwa – wskazano w uchwale.

Jak dodano, tradycja polskiej prokuratury wywodzi się z procesu odbudowy struktur państwa po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. – Dekrety Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego z 8 lutego 1919 r., regulujące ustrój Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, stworzyły podstawy organizacyjne prokuratury odrodzonej Rzeczypospolitej. Był to jeden z pierwszych i najważniejszych elementów odbudowy państwa prawa po okresie zaborów. Współczesny Dzień Prokuratury nawiązuje również do dorobku polskiej myśli prawniczej i procesu unifikacji prawa karnego II Rzeczypospolitej, którego symbolem jest data 11 lipca. Święto to zostało ustanowione nie tylko dla uczczenia historii polskiej prokuratury, ale przede wszystkim dla budowania etosu służby, wzmacniania tożsamości zawodowej oraz wyrażania uznania wszystkim osobom tworzącym prokuraturę – zaznaczono.

W uchwale zaznaczono również, że prokuratura jest jedną z najważniejszych instytucji państwa odpowiedzialnych za ochronę praworządności, ściganie sprawców przestępstw oraz ochronę praw obywateli.

 Instytucji tej nie buduje się jednak wyłącznie poprzez przepisy prawa, strukturę organizacyjną czy statystyki. Jej siłę tworzą ludzie oraz poczucie wspólnoty wynikające z wykonywania odpowiedzialnej służby publicznej. Dzień Prokuratury miał służyć właśnie wzmacnianiu tej wspólnoty – podkreślono.

Czytaj: Minister Żurek: Prokuratorski Regulamin powstawał w Prokuraturze Krajowej>>

Prokurator nie sprawdzi się w sprawie? Nowy regulamin wystarczy do jego zmiany>>

Wspólnota wszystkich grup zawodowych w prokuraturze

Związek wskazuje również, że prokuratura jest wspólnotą wszystkich grup zawodowych zatrudnionych w jej jednostkach organizacyjnych.

 O jej sprawnym funkcjonowaniu decydują nie tylko prokuratorzy, ale również asesorzy, asystenci, urzędnicy, specjaliści, analitycy, informatycy oraz pozostali pracownicy. Dzień Prokuratury powinien być świętem całej tej wspólnoty pracowników i okazją do okazania szacunku wszystkim osobom uczestniczącym w realizacji zadań państwa. Państwo buduje swój autorytet nie tylko poprzez stanowienie prawa, lecz także poprzez pielęgnowanie własnych tradycji i symboli. We wszystkich nowoczesnych demokracjach uroczystości środowiskowe stanowią element kultury organizacyjnej, wzmacniają identyfikację z instytucją oraz budują zaufanie obywateli do organów państwa. Rezygnacja z organizacji obchodów Dnia Prokuratury pozostaje z tymi wartościami w sprzeczności – podsumowano.

I dodano, że taka sytuacja jest szczególnie niezrozumiała w czasie, gdy środowisko prokuratorów oczekuje rozwiązania fundamentalnych problemów dotyczących wynagrodzeń urzędników i pracowników prokuratury, warunków pełnienia służby i pracy, niedoborów kadrowych oraz rzeczywistego dialogu.

Apelujemy do prokuratora generalnego i prokuratora krajowego o przywrócenie należnej rangi Dniowi Prokuratury oraz ustanowienie trwałego standardu jego obchodów, obejmującego coroczną uroczystość centralną z udziałem przedstawicieli wszystkich szczebli prokuratury i wszystkich grup zawodowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych prokuratury, połączoną z wręczeniem odznaczeń, wyróżnień, awansów oraz przedstawieniem informacji o najważniejszych osiągnięciach i wyzwaniach stojących przed prokuraturą – zaznaczono.

Spory wewnętrzne uderzają w prokuraturę

Prokurator Jacek Skała, przewodniczący związku, podkreśla, że wielkim błędem jest to, iż prokuratorzy nie potrafią ponad podziałami obchodzić własnego święta.

 Jedna opcja obchodzi, a dla drugiej święto jest niewidzialne tylko dlatego, że ta pierwsza je wprowadzała. Jest to coś nie do pomyślenia w innych służbach państwowych. Polska policja obchodzi swoje święto niezależnie od koniunktury politycznej i tak buduje się autorytet służby oraz zawodu policjanta. Z tej okazji przyznawane są odznaczenia państwowe, awanse i nagrody finansowe. Smutne jest to, że w prokuraturze takie mechanizmy nie działają, zwłaszcza że w obchodach Święta Policji jako goście uczestniczą prokuratorzy kierujący czy to Prokuraturą Krajową, czy strukturami lokalnymi. Z okazji Święta Prokuratury otrzymaliśmy życzenia od Komendy Głównej Policji i Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Życzenia składały też organizacje prokuratorskie, ale ani centrala, ani kierujący prokuraturami regionalnymi oraz okręgowymi na to się nie zdobyli – zaznacza Skała.

Sytuacja demotywująca

Rozczarowania nie kryją też inni prokuratorzy. W pismach do Prawo.pl wskazują, że 25 sierpnia 2021 r. ówczesny minister sprawiedliwości zmienił rozporządzenie – Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury – w ten sposób, że ustanowił Dzień Prokuratury na 11 lipca. Wskazują równocześnie, że poza pierwszymi obchodami, tj. 11 lipca 2022 r., prokuratorzy, asesorzy, asystenci prokuratorów oraz urzędnicy nie doczekali się zwykłych życzeń czy podziękowań za codzienny trud ich pracy, nie wspominając już o jakichkolwiek nagrodach okolicznościowych.

 Smutne to, że różne grupy zawodowe w dniu swoich świąt potrafią być docenione przez Ministerstwo Sprawiedliwości choćby wpisami okolicznościowymi w mediach społecznościowych – mówi jeden z prokuratorów.

Inny rozmówca Prawo.pl podkreśla, że dodatkowym czynnikiem demotywującym w prokuraturze są m.in. „niejasne i uznaniowe decyzje o awansach”.

Za niezrozumiałe należy uznać brak jasno wytyczonych ścieżek awansowych oraz możliwości podnoszenia swoich kwalifikacji zawodowych, co niekiedy jest obowiązkiem dla poszczególnych grup zawodowych. Szczególnie pokrzywdzoną grupą zawodową w kwestii awansów są asystenci prokuratorów, którzy w porównaniu z ich koleżankami i kolegami z sądów pozostają w jawnej i niczym nieuzasadnionej dysproporcji finansowej oraz awansowej – podsumowuje.