Reformę trzeba zacząć od pomocy przedsądowej
Przystępując do prac legislacyjnych, dotyczących tak ważnej kwestii jak pomoc prawna, powinniśmy zawsze kierować się zasadą ostrożności - twierdzi dr Leszek Bosek. - W związku z tym nie warto rozpoczynać od reformowania istniejącego systemu pomocy prawnej z urzędu, lecz od uzupełniania go o system pomocy przedsądowej.
W okresie międzywojennym udało się stworzyć system pomocy z urzędu, który oczywiście może być udoskonalony, ale nie powinien być całkowicie demontowany - uważa dr Leszek Bosek, Prezes Zarządu Fundacji „Academia Iuris”, radca Prokuratorii Generalnej SP [if gte mso 9]><xml> <o:DocumentProperties> <o:Subject>Spotkanie pierwsze "Warunki życia na wsi"</o:Subject> <o:Author>Kancelaria Prezydenta RP</o:Author> <o:Version>11.9999</o:Version> </o:DocumentProperties></xml><![endif][if gte mso 9]><xml> <w:WordDocument> <w:View>Normal</w:View> <w:Zoom>0</w:Zoom> <w:HyphenationZone>21</w:HyphenationZone> <w:PunctuationKerning /> <w:ValidateAgainstSchemas /> <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid> <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent> <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText> <w:Compatibility> <w:BreakWrappedTables /> <w:SnapToGridInCell /> <w:WrapTextWithPunct /> <w:UseAsianBreakRules /> <w:DontGrowAutofit /> </w:Compatibility> <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> </w:WordDocument></xml><![endif][if gte mso 9]><xml> <w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"> </w:LatentStyles></xml><![endif][if gte mso 10]><style> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable{mso-style-name:Standardowy;mso-tstyle-rowband-size:0;mso-tstyle-colband-size:0;mso-style-noshow:yes;mso-style-parent:"";mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;mso-para-margin:0cm;mso-para-margin-bottom:.0001pt;mso-pagination:widow-orphan;font-size:10.0pt;font-family:"Times New Roman";mso-ansi-language:#0400;mso-fareast-language:#0400;mso-bidi-language:#0400;}</style><![endif]- Tworząc od nowa cały system, bardzo łatwo jest popełnić błędy - dodaje.
Powinniśmy rozpocząć od uzupełnienia istniejącego systemu o pomoc pozasądową. Musi on obejmować drobne porady i informacje prawne, które bardzo często pomagają załatwić sprawy obywateli bez odwoływania się do sądu. Na to nie potrzeba dużych pieniędzy budżetowych. W każdym razie system należy zbudować tak, by działał on bez względu na to, czy mamy w danej chwili dużo pieniędzy, czy nie mamy. Trzeba go tak zaprojektować, żeby można było rozpisywać konkursy dla zawodowych pełnomocników czy też podmiotów, które potrafią wykazać, że są wiarygodne i udzielają profesjonalnej pomocy prawnej na etapie przedsądowym. Mam na myśli akademickie poradnie prawne, Związek Biur Porad Obywatelskich czy też fundację „Academia Iuris”, która od lat świadczy pomoc prawną we współpracy z Naczelną Radą Adwokacką i samorządem radców prawnych. Bardzo ważne jest też, aby system przewidywał mechanizmy nadzoru i udoskonalania procedur. Należałoby więc stworzyć niewielkie ciało, które będzie monitorować, określać standardy i organizować konkursy oraz zlecać świadczenie pomocy prawnej tam, gdzie ona jest potrzebna. Uważam, że ten aspekt jest bardzo ważny, bo nieprofesjonalnie udzielona pomoc może komplikować i szkodzić zamiast pomagać. Obawiałbym się systemu, w którym podmioty nieuprawnione do świadczenia pomocy prawnej bez żadnej kontroli taką pomoc świadczą. Uważam, że skoro istnieją w Polsce samorządy zawodowe, to system powinien przewidywać dla nich określoną rolę - wyjaśnai dr.Bosek.
