Odpowiedzialność podmiotów zbiorowych wymaga zmiany

Rzecznik praw obywatelskich uważa, że konieczne jest znowelizowanie ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych, by obejmowała ona także odpowiedzialność osób zarządzających za czyny popełnione przez nie i przynoszące im korzyści. Rzecznik wystąpił z wnioskiem do ministra sprawiedliwości o podjęcie inicjatywy ustawodawczej w tej sprawie.

Janusz Kochanowski przypomina, że 12 sierpnia 2009 r. zwrócił się do ministra w sprawie sytuacji, jaka powstała w wyniku oddalenia przez Sąd Najwyższy jego kasacji, w której podniósł problem stosowania i wykładni art. 5 ustawy z dnia 28 października 2002 roku o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary w odniesieniu do działań osób wymienionych w art. 3 pkt 1 ustawy, to jest działających w imieniu lub w interesie podmiotu zbiorowego w ramach uprawnienia lub obowiązku do jego reprezentowania, podejmowania w jego imieniu decyzji lub wykonywania kontroli wewnętrznej albo przy przekroczeniu tego uprawnienia lub niedopełnieniu tego obowiązku.
Rzecznik pisze, że w uzasadnieniu swego postanowienia z dnia 5 maja 2009 r, sygn. akt IV KK 427/08 Sąd Najwyższy stwierdził, że rozpoznawana sprawa dobrze ilustruje to, że „praktyczny wydźwięk ustawy stał się szczególnie znikomy", bo niewątpliwie to właśnie przestępcze działania osób z kręgu ujętych w art. 3 pkt 1 u.o.p.z. stanowią największe i najszersze zagrożenie dla porządku prawnego w sferze gospodarczej. Obecne brzmienie art. 5 u.o.p.z. prowadzi do trudnego do zaakceptowania ze względów aksjologicznych pominięcia odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny popełnione przez osoby zarządzające nimi i przynoszące im korzyści.

W mojej ocenie zatem - pisze RPO - nieodzowne stało się znowelizowanie art. 5 u.o.p.z. tak, aby ten przepis swoim zakresem obejmował także osoby wymienione w art. 3 pkt 1 u.o.p.z. W przywoływanym wystąpieniu Rzecznik prosił ministra o rozważenie wystąpienia ze stosowną inicjatywą ustawodawczą. Niestety, nie otrzymał odpowiedzi na to wystąpienie. - W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą do Pana Ministra o przedstawienie stanowiska w poruszonej kwestii - napisał Janusz Kochanowski.