MS: zamiast więzienia - grzywna lub prace społeczne
Z analizy aktualnego stanu zwalczania przestępczości wynika, że zbyt wiele osób pozbawionych jest wolności. Ministerstwo Sprawiedliwosci stwierdza też całkowitą niewydolność systemu probacji. Dlatego zamierza zmienić system kar.
Według statystyk policyjnych szczyt poziomu przestępczości w Polsce przypadł na lata 2003–2004 i wynosił 1.460.000 przestępstw popełnianych rocznie. Od tego czasu odnotowywany jest w tym zakresie spadek. W latach 2008-2010 poziom ten wynosił 1.100.000, a w roku 2012 już 951.000 przestępstw. Spadek jest widoczny także w liczbach osób osądzonych przez sądy I instancji. W roku 2005 odnotowano 516.000 skazań, a w roku 2011 było ich 425.000. Jednocześnie, liczba popełnianych przestępstw na 100 tys. mieszkańców plasuje Polskę „w średnich stanach” państw UE, na poziomie około blisko 75% skazań odnosi się do 12 typów przestępstw z Kodeksu karnego oraz przestępstw przewidzianych w ustawie z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
W tym kontekście w orzecznictwie sądów karnych nadużywana jest kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Stanowi ona ponad 60% konkluzji procesowych. Najczęściej jest ona orzekana w postaci czystej probacji, czyli wyłącznie zagrożenia, że w przypadku kolejnego naruszenia porządku prawnego nastąpi zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności.
Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje więc w projekcie zmiany kodeksu karnego, by za przestępstwa zagrożone do tej pory karą grzywny i pozbawienia wolności do 2 lat, stosować grzywnę i karę ograniczenia wolności. Natomiast za przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 3 trzeba będzie stosować grzywny i karę ograniczenia wolności, a także warunkowe pozbawienie wolności.
