Lokale tymczasowe tylko na 12 miesięcy
Pierwsze czytanie senackiego projektu ustawy o ochronie praw lokatorów posłowie odłożyli do 14 grudnia z powodu choroby wnioskodawcy senatora Piotra Zientarskiego. Ustawa reguluje zasady tworzenia mieszkań zastępczych, które ma zapewnić gmina. Sytuacja obowiązkowego dostarczenia lokalu tymczasowego następuje po eksmisji orzeczonej wyrokiem sądowym. Dotyka osób najmniej zamożnych, zadłużonych lub ojców nie płacących alimentów na dzieci.
Nowelizacja ta jest wymuszona przez sygnalizację Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał stwierdził, że należy doprecyzować, czym jest pomieszczenie tymczasowe i na jaki czas należy je udostępnić ludziom eksmitowanym z ich mieszkań. Ustawa wskazuje , ze pomieszczeniem tymczasowym jest jakikolwiek lokal wskazany przez gminę. Nie określa jego parametrów ani wyposażenia. Ustala tylko, że umowa na odpłatne używane lokalu tymczasowego nie może przekraczać 12 miesięcy.
Nowelizacja ustawy o ochronie praw lokatorów odnosi się do przepisów kpc. Stanowią one, że wykonując obowiązek opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika na podstawie tytułu wykonawczego, z którego nie wynika prawo dłużnika do lokalu socjalnego lub zamiennego, komornik wstrzyma się z dokonaniem czynności do czasu, gdy gmina wskaże tymczasowe pomieszczenie lub gdy dłużnik znajdzie takie pomieszczenie.
Przewodniczący Związku Miast Polskich Andrzej Porawski potwierdza, że gminy od lat nie wywiązują się ze swoich obowiązków dostarczania lokali socjalnych. Tylko w 2009 roku z powodu braku mieszkań zastępczych nie wykonano ponad 8,5 tys. wyroków eksmisyjnych. Jednak w ramach Rządowego Programu Wsparcia Finansowego z Funduszu Dopłat rząd pomaga gminom w tworzeniu lokali socjalnych i noclegowni dla bezdomnych. W tym roku przeznaczono na ten cel 20 mln – zapewnia Porawski.
Gminy potrzebujące lokali tymczasowych powinny złożyć wniosek o przyznanie kredytu do Banku Gospodarstwa Krajowego, ale często nie wykosztują tej szansy.
Problem dotyka także właścicieli mieszkań, którzy muszą utrzymywać lokatorów objętych eksmisją, dla których gmina nie wyznaczyła innego pomieszczenia tymczasowego. Trybunał potwierdził, że właściciele mają roszczenie wobec gminy i mogą domagać się odszkodowania.
