NSA: Odmowę wydania wizy można zaskarżyć tylko wyjątkowo

Cudzoziemiec otrzymał odmowę wydania wizy krajowej w celu wykonywania pracy. Postanowił więc zaskarżyć wydane w tej sprawie rozstrzygnięcie. Sądy administracyjne stwierdziły, że w sprawie znajduje zastosowanie wyłącznie prawo krajowe, które wyłącza sądową kontrolę spornej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że wyłączenie prawa do sądu nie narusza Karty Praw Podstawowych ani Konstytucji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę cudzoziemca na decyzję Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w Luandzie w przedmiocie odmowy wydania wizy krajowej w celu wykonywania pracy. Sąd uznał bowiem, że sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Wydane w tej sprawie postanowienie zostało zaskarżone kasacyjnie przez cudzoziemca. W piśmie wskazał, że z uwagi na ograniczenie możliwości odwołania się od niekorzystnego rozstrzygnięcia, doszło do naruszenia prawa do sądu, które zostało zagwarantowane w Konstytucji i w Karcie Praw Podstawowych.

Nie każda odmowa trafi do sądu

Sprawą zajął się Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał, że art. 5 pkt. 1 -5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa), zawiera wyliczenie kategorii spraw, w stosunku do których wyłączona jest możliwość zaskarżania ich do sądu administracyjnego. Art. 5 pkt 4 ppsa stanowi, że sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wiz wydawanych przez ministra właściwego do spraw zagranicznych lub konsulów, z wyjątkiem wiz Schengen i związanych z łączeniem rodziny obywatela UE. Przepis ten wyłącza, w zakresie w nim określonym, sądową kontrolę w sprawach wiz. Mając powyższe na uwadze, cudzoziemcowi nie przysługiwała skarga na odmowę wydania wizy krajowej w celu wykonywania pracy.

Czytaj także: Do Polski przyjedzie rzesza cudzoziemców - łatwo otrzymają wizy pracownicze >>>

Zastosowanie miało tylko prawo krajowe

NSA podkreślił, że wydawanie wiz krajowych przewiduje art. 18 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach. Przepis ten stanowi, że wizami na pobyt przekraczający 90 dni (wizami długoterminowymi) są wizy krajowe wydane przez jedno z państw członkowskich zgodnie z jego prawem krajowym lub prawem unijnym. Sąd zwrócił uwagę, że na szczeblu unijnym nie przyjęto żadnego aktu regulującego tryb i warunki wydawania takich wiz. Tym samym zagadnienia te są objęte wyłącznie prawem krajowym.

Bezzasadny zarzut naruszenia KPP i Konstytucji

Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 47 Karty Praw Podstawowych, który reguluje prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu. Przepis ten nie wymaga bowiem generalnej sądowej kontroli decyzji w sprawach wiz krajowych, ponieważ rozpoznanie wniosku o wydanie takiej wizy następuje na podstawie prawa krajowego. Nieuzasadniony okazał się też zarzut naruszenia konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Zgodnie z wyrokiem Trybunał Konstytucyjny z 15 listopada 2000 r. sygn. akt P 12/99, przepis wyłączający prawo do sądu w niektórych sprawach administracyjnych dotyczących cudzoziemców jest zgodny z art. 45 Konstytucji. W wyroku TK zwrócono uwagę, że art. 37 ust. 2 Konstytucji dopuszcza w odniesieniu do cudzoziemców wyjątki od zasady korzystania z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. Mając powyższe na uwadze, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Postanowienie NSA z 20 września 2023 r., sygn. akt II OSK 1553/23