Zakupy od chińskiego sprzedawcy z magazynów na terenie Polski a VAT

Chiński sprzedawca nie posiada w Polsce siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT. Z kolei przedsiębiorca jest czynnym podatnikiem VAT posiadającym siedzibę w Polsce. Skoro miejscem dostawy jest Polska, a przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT są spełnione, obowiązek rozliczenia podatku należnego spoczywa na nabywcy.

Przyjrzyjmy się temu na przykładzie przedsiębiorcy zarejestrowanego w Polsce jako podatnik VAT czynny oraz VAT UE. Przedsiębiorca nie jest zarejestrowany dla celów podatku VAT w żadnym innym państwie. Dokonuje zakupu towarów (rzeczy ruchomych, np. elektroniki, odzieży itp.) od podmiotu posiadającego siedzibę działalności gospodarczej w Chinach.

Dostawa towarów od sprzedawcy jest realizowana na warunkach Incoterms DDP (Delivered Duty Paid, tj. dostarczone, cło opłacone), co zostało wskazane zarówno w warunkach zamówienia, jak i następnie na fakturze końcowej (commercial invoice) otrzymanej przez przedsiębiorcę od sprzedawcy. Zgodnie z najlepszą wiedzą przedsiębiorcy odprawy celnej na terytorium Unii Europejskiej dokonuje sprzedawca.

Dostawa z magazynów w Polsce 

Towary są dostarczane do przedsiębiorcy przez firmy kurierskie działające na zlecenie chińskiego sprzedawcy z magazynów znajdujących się w Polsce. Na listach przewozowych jako odbiorca wskazany jest przedsiębiorca, natomiast jako nadawca wskazany jest adres magazynu znajdującego się w Polsce, należącego do podmiotu innego niż chiński sprzedawca. Na listach przewozowych dotyczących dostawy towarów do przedsiębiorcy nie widnieje nazwa chińskiego sprzedawcy, od którego przedsiębiorca dokonuje zakupu, lecz nazwa podmiotu trzeciego, z którym przedsiębiorca nie pozostaje w relacjach gospodarczych.

Faktury dokumentujące sprzedaż towarów są wystawiane bezpośrednio przez sprzedawcę z Chin po dokonaniu dostawy towarów. Faktury te obejmują cenę sprzedaży towarów oraz koszt przesyłki. Na fakturach nie są wyszczególnione żadne dodatkowe koszty ani informacje wskazujące, jakiego odcinka transportu dotyczą koszty przesyłki.

Faktury wystawiane przez sprzedawcę nie zawierają numeru identyfikacyjnego VAT UE ani polskiego numeru NIP sprzedawcy. Na żądanie przedsiębiorcy sprzedawca przedłożył oświadczenie, że nie posiada siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce oraz nie jest zarejestrowany w Polsce jako podatnik VAT.

Przedsiębiorca dodatkowo zweryfikował status chińskiego sprzedawcy w danych ujawnionych w wykazie podatników VAT, CEIDG oraz KRS. Czy przedsiębiorca prawidłowo rozpoznaje transakcję zakupu od chińskiego sprzedawcy wraz z dostawą towarów na warunkach DDP z magazynów znajdujących się w Polsce jako dostawę towarów objętą procedurą rozliczenia podatku przez nabywcę na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT?

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów, import towarów oraz wewnątrzwspólnotowe nabycie i dostawa towarów. Z przepisu tego wynika zasada terytorialności, zgodnie z którą VAT podlegają wyłącznie czynności, których miejscem opodatkowania jest terytorium Polski.

Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania nimi jak właściciel, natomiast import towarów oznacza przywóz towarów z państwa trzeciego na terytorium Unii Europejskiej.

Dla określenia miejsca opodatkowania dostawy kluczowe jest ustalenie miejsca, w którym towar znajduje się w chwili dostawy. W przypadku towarów niewysyłanych ani nietransportowanych miejscem dostawy jest miejsce, w którym znajdują się one w momencie dostawy (art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT).

Kiedy podatnikiem jest nabywca 

W analizowanym przypadku towary są dostarczane do przedsiębiorcy z magazynów zlokalizowanych w Polsce. Oznacza to, że w momencie dostawy znajdują się na terytorium kraju, a zatem miejscem opodatkowania transakcji jest Polska. Dostawa podlega więc opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce.

Jednocześnie, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT, podatnikiem zobowiązanym do rozliczenia podatku może być nabywca, jeżeli łącznie spełnione są określone warunki, w szczególności gdy, 

dostawca nie posiada w Polsce siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, dostawca nie jest zarejestrowany w Polsce jako podatnik VAT, nabywcą jest polski podatnik VAT, dostawa nie stanowi sprzedaży rozliczanej w procedurach szczególnych (OSS/IOSS).

Mechanizm ten oznacza przeniesienie obowiązku rozliczenia podatku z dostawcy na nabywcę (tzw. odwrotne obciążenie).

W przedstawionym stanie faktycznym chiński sprzedawca nie posiada w Polsce siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT. Z kolei przedsiębiorca jest czynnym podatnikiem VAT posiadającym siedzibę w Polsce. Skoro miejscem dostawy jest Polska, a przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT są spełnione, obowiązek rozliczenia podatku należnego spoczywa na nabywcy.

W konsekwencji należy uznać, że przedsiębiorca prawidłowo kwalifikuje zakup towarów od chińskiego sprzedawcy, dostarczanych na warunkach DDP z magazynów położonych w Polsce, jako dostawę towarów rozliczaną przez nabywcę na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT. Stanowisko to znajduje potwierdzenie również w interpretacji indywidualnej dyrektora krajowej informacji skarbowej z 17 czerwca 2026 r., nr 0111-KDIB3-3.4012.229.2026.1.MPU.