Wyodrębnienie adresu pod dodatek węglowy może być niemożliwe

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekonuje, że osobno funkcjonujące gospodarstwa domowe zamieszkujące pod jednym adresem, skorzystają z dodatku węglowego tylko, gdy rozpoczną procedurę wydzielenia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r. Muszą przedstawić na to dokumenty. Zdaniem prawników, wytyczne resortu wprowadzają w błąd, bo nie ma możliwości nadania adresu lokalowi znajdującemu się w budynku.

Zasady przyznania dodatku węglowego dla kilku gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem, które korzystają ze wspólnego pieca współdzielonego lub osobnych źródeł ogrzewania, sprawiały trudności. Początkowo resort, przez nieprecyzyjne przepisy ustawy o dodatku węglowym spowodował, że rodziny sztucznie zaczęły się dzielić, aby otrzymać 3 tys. zł wsparcia. Pisaliśmy o tym: Przez dodatek węglowy rodzina w kryzysie.

SZKOLENIE ONLINE: Dodatek węglowy po zmianach - Zapisz się >>>

Później resort zaostrzył przepisy, wprowadzając zasadę jeden dodatek – jeden adres, aby 27 października kolejną nowelizacją zrobić wyjątek od reguły. Zgodnie z obowiązującą od 3 listopada nowelizacją (art. 2 ust 3c i 3d) dodatek węglowy przysługuje także w przypadku, gdy:

• pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe
• w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach
• którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.

W takiej sytuacji, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli po przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, który potwierdzi zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową.

Ministerstwa stawia dodatkowy warunek

W wyjaśnieniach skierowanych do samorządów Ministerstwo Klimatu informuje, że w dodatek może być przyznany tylko wówczas, gdy podjęte zostały kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu. Wnioskodawca powinien przedstawić stosowaną dokumentację potwierdzającą takie działanie np. zaświadczenie o samodzielności lokalu lub kopię złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, czy też kopię wniosku o nadanie numeru porządkowego. Dopiero po przedstawieniu takiej dokumentacji, organ rozpatrujący wniosek powinien podjąć kolejne kroki, czyli przeprowadzić wywiad środowiskowy, aby potwierdzić stan faktyczny i wydać decyzję w sprawie przyznania (lub odmowy) dodatku.

Resort wskazuje przy tym, że przez odrębny lokal należy rozumieć lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny, jak również samodzielną część domu bliźniaczego lub szeregowego przeznaczona do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, wskazane w art. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych.

Komentarz: Dodatek węglowy - nie ma możliwości nadania adresu lokalowi znajdującemu się w budynku>>

Sprawdź w LEX:

Czy niezastosowanie się do wezwania do uzupełnienia wniosku o numer konta bankowego jest podstawą do odmowy wypłaty dodatku węglowego? >>>

Czy pracownicy jednostki obsługującej mogą otrzymać dodatki specjalne za księgową obsługę przyznawania dodatków węglowych w gminie? >>>

Ustawa nie definiuje pojęcia odrębnego lokalu i adresu

Zdaniem prawników, wytyczne ministerstwa wprowadzają wnioskodawców w błąd. Prawniczka Olga Długozima-Skorska zauważa, że ustawa o dodatku węglowym posługuje się pojęciem odrębnego lokalu, które to pojęcie ani w tej ustawie, ani w innym akcie prawnym, nie zostało zdefiniowane. Nie można go w szczególności utożsamiać z pojęciem samodzielnego lokalu w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Podkreśla, że zgodnie z tą ustawą w budynku jednorodzinnym mogą istnieć dwa samodzielne lokale mieszkalne stanowiące odrębne nieruchomości.

Czytaj w LEX: Możliwość badania interesu prawnego wnioskodawcy przez organ wydający zaświadczenie o samodzielności lokalu >>>

- Tym niemniej, gdy położone są na dwóch odrębnych kondygnacjach, to nawet, gdy mają odrębne wejścia główne, nie powinny otrzymać odrębnych numerów porządkowych w rozumieniu ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia wykonawczego – uważa Olga Długozima-Skorska.

Wskazuje, że ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów z 21 lipca 2021 r. co do zasady, przewidują ustalanie numerów porządkowych jedynie dla budynków, a tylko w określonych sytuacjach dla ich części lub innych obiektów.

- W bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów prowadzonych przez gminy, w przypadku budynków wielolokalowych, rejestrowane są jedynie numer budynku i co najwyżej daną klatkę schodową, jeśli posiada odrębne wejście główne. W bazie nie są rejestrowane numery lokali i w związku z tym nie są im nadawane numery porządkowe w rozumieniu wyżej wymienionych przepisów.  Numery poszczególnym lokalom nadaje zarządca budynku, administrator lub inny podmiot; w każdym razie pozostaje to poza zakresem władztwa gminy – wskazuje Olga Długozima- Skorska.

WZORY DOKUMENTÓW:

• Opinia o samodzielności lokalu mieszkalnego >
• Zaświadczenie o samodzielności lokalu mieszkalnego >
• Umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu z części nieruchomości wspólnej >
• Ustanowienie nowych lokali we wspólnocie z podziału lokalu istniejącego >

Podobnie uważa radca prawny Łukasz Jaroszewski. Analizując przepisy ustawy o własności lokali, ustawę Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenie wykonawcze do niego stwierdza, adres może być nadany tylko budynkowi albo innym obiektom wymienionym powyżej takim jak: parki, ogrody, parkingi itd.

- Nie ma natomiast możliwości nadania adresu lokalowi znajdującemu się w budynku. W związku z tym stwierdzenie przez Ministerstwo, iż „Należy mieć jednak na uwadze, że w tym przypadku możliwość przyznania dodatku węglowego należy rozpatrywać w sytuacji, jeżeli podjęte zostały kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania” jest bezcelowe, albowiem podjęcie jakichkolwiek „kroków formalnych” w celu nadania adresu lokalowi mieszkalnemu nie ma podstaw prawnych i musi się skończyć odmową nadania adresu – wskazuje Łukasz Jaroszewski.

Senat miał inny cel regulacji

Zdaniem prawników ministerstwo, interpretując niejasno sformułowane przepisy art. 3c i 3d ustawy, zapomina jaki był cel nowelizacji ustawy. A wolą Senatu, który wprowadził taką poprawkę, było przyznanie prawa do dodatku węglowego także tym wszystkim gospodarstwom domowym, zamieszkującym odrębne lokale, dla których, w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie można ustalić odrębnego numeru porządkowego, adresu w rozumieniu przepisów Prawo geodezyjne i kartograficzne i rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy.

- W tej sytuacji, zważywszy na intencje autorów poprawki senackiej i gwarantowaną Konstytucją równość wobec prawa, nie sposób dociec w jaki sposób pracownicy Ministerstwa Klimatu i Środowiska wyobrażają sobie realizację celu dodania poprawki senackiej, gdy w myśl przywołanych przepisów nie można we wskazanych wyżej sytuacjach nadawać nieruchomościom odrębnych numerów porządkowych. Oczywiste jest, że co najmniej w większości kamienic, część lokali będzie znajdować się na różnych kondygnacjach, ale będą miały to samo wejście główne - uważa Olga Długozima- Skorska. Jej zdaniem, przyznanie gospodarstwom domowym, zamieszkującym budynki wielolokalowe, położone na tej samej kondygnacji, prawa do dodatku węglowego i pozbawienie uprawnień tego dodatku gospodarstw domowych, mieszkających w budynku wielolokalowym, ale mającym wiele kondygnacji, jest w sposób oczywisty sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa.

WZORY DOKUMENTÓW w LEX:

• Wniosek o wypłatę dodatku węglowego >
• Decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie dodatku węglowego >
• Wezwanie do uzupełnienia wniosku – dodatek węglowy >
• Decyzja odmowna w sprawie dodatku węglowego >
• Zarządzenie Wójta Gminy w sprawie upoważnienia Dyrektora OPS do prowadzenia postępowań w sprawach dotyczący >

Prawnicy wskazują też inne przyczyny

Także dr Piotr Pałka, radca prawny i wspólnik DERC PAŁKA Kancelaria Radców Prawnych uważa, że ministerialny poradnik dla samorządów może wprowadzać w błąd, bo znowelizowane przepisy określają warunki przyznania dodatku węglowego, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo. Dlatego niezrozumiałe jest zatem warunkowanie wypłaty od innych zdarzeń jak chociażby oczekiwanego przez Ministerstwo podjęcia czynności prowadzących do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania.

Adwokat Rafał Rozwadowski zwraca zaś uwagę że, w świetle art. 3 c ustawy, warunkiem przyznania dodatku jest bardziej trzymanie się dyscypliny narzuconej ustawą w zakresie terminu nadania odrębnego adresu  aniżeli spełnienie wydaje się bardziej pragmatycznej przesłanki, tj. funkcjonowanie odrębnego gospodarstwa domowego w ramach odrębnego lokalu.  Brak w ustawie wskazówek jak należy rozumieć brak możliwości ustalenia odrębnego adresu zamieszkania.

- Wydaje się, że każda okoliczność, która jest związana z działaniem organu, a która skutkuje niemożliwością ustalenia adresu w narzuconym ustawą terminie, będzie stanowiła o możliwości ubiegania się o dodatek węglowy – wskazuje mec. Rozwadowski

Zwraca uwagę na fakt, że ustawa, na mocy art. 3 c i 3 d przewiduje rożne procedury weryfikacji spełniania warunków do uzyskania dodatku węglowego, zależne de facto od tego czy nadanie nowego adresu zamieszkania nastąpi do dnia 30 listopada 2022 r. Po przekroczeniu tego terminu, ergo zaistnienia obiektywnej niemożliwości nadania nowego adresu, dodatek jest przyznawany w drodze decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. Wywiad środowiskowy w takiej sytuacji jest obligatoryjny.