Wycofanie majątku firmowego ma skutki w PIT i VAT

Samochód, lokal użytkowy, maszyna, komputer lub inny składnik wykorzystywany w działalności może z czasem przestać być potrzebny. Zamiast go sprzedawać, przedsiębiorca może wycofać go z firmy i przeznaczyć na własne potrzeby albo na dalszy najem. Operacja taka nie jest jednak automatycznie neutralna podatkowo. Jak wskazuje praktyka podatnicy mają często z prawidłowym rozliczeniem takich transakcji na gruncie VAT i PIT.

Wycofanie składnika majątku z działalności gospodarczej nie oznacza jego sprzedaży ani darowizny na rzecz innej osoby. Nie dochodzi bowiem do zmiany właściciela – przedsiębiorca nadal pozostaje właścicielem danej rzeczy. Zmienia się jedynie sposób jej wykorzystywania. Składnik przestaje służyć prowadzonej działalności gospodarczej i zostaje przeznaczony na cele osobiste przedsiębiorcy albo, przykładowo, do najmu rozliczanego poza działalnością gospodarczą jako odrębne źródło przychodów.

Samo wycofanie ma zatem charakter przesunięcia składnika majątku pomiędzy majątkiem związanym z działalnością a majątkiem prywatnym tej samej osoby. Nie wymaga zawierania umowy sprzedaży ani darowizny, ponieważ po obu stronach tej operacji występuje ten sam właściciel. Warto jednak właściwie udokumentować datę i przyczynę wycofania. W tym celu można sporządzić protokół przekazania albo inny dokument wewnętrzny, w którym zostaną wskazane w szczególności dane przedsiębiorcy, nazwa i cechy identyfikacyjne składnika, jego wartość początkowa, dotychczasowe umorzenie, data wycofania oraz cel, na jaki składnik będzie od tej chwili wykorzystywany.

Jeżeli wycofywany składnik był środkiem trwałym, należy wykreślić go z ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, wskazując datę i przyczynę likwidacji w znaczeniu ewidencyjnym. Od miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik został wycofany z działalności, nie dokonuje się już od niego odpisów amortyzacyjnych. Wycofanie nie oznacza przy tym fizycznej likwidacji rzeczy – składnik nadal istnieje i może być wykorzystywany prywatnie, wynajmowany albo w przyszłości sprzedany. Ewentualna późniejsza sprzedaż może jednak wywołać skutki podatkowe, jeżeli nastąpi przed upływem terminów określonych w przepisach podatkowych.

Wycofanie środka trwałego w PIT

Ustawa o PIT nie wymienia samego wycofania środka trwałego do majątku osobistego jako zdarzenia powodującego przychód. Przedsiębiorca nie otrzymuje pieniędzy ani innego przysporzenia, a własność składnika nie przechodzi na inny podmiot. Nie dochodzi zatem do odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT.

Neutralność ta dotyczy składników należących bezpośrednio do przedsiębiorcy, np. samochodów, maszyn i nieruchomości. Trzeba ją odróżnić od przekazania majątku spółki jej wspólnikowi, ponieważ wówczas właścicielem przed i po operacji są różne podmioty.

Stanowisko o braku przychodu potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 24 czerwca 2022 r., nr 0114-KDIP2-2.4011.348.2022.4.SP. W piśmie tym możemy przeczytać:

„(…)Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego - do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów. W przypadku darowizny mamy do czynienia z nieodpłatnym, jednostronnym świadczeniem. W związku z aktem darowizny darczyńca nie otrzymuje żadnych wartości pieniężnych, ani innego przysporzenia majątkowego. Tym samym przekazanie samochodu w drodze darowizny nie będzie wywoływało skutków podatkowych u darczyńcy. Zatem opisana powyżej czynność prawna będzie obojętna podatkowo, co oznacza, że nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Mając na uwadze przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe oraz powyższe przepisy prawa podatkowego, stwierdzić należy, że dokonana przez Wnioskodawcę darowizna samochodu wykupionego z leasingu nie spowoduje u niego powstania przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W sprawie nie dochodzi do odpłatnego zbycia składników majątku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy także stwierdzić, że przekazanie środka trwałego (w tym przypadku samochodu osobowego) na cele prywatne nie wywołuje żadnych skutków podatkowych po Pana stronie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Przeniesienie nie stanowi zbycia składnika majątkowego, ponieważ nadal pozostaje Pan jego właścicielem. (…)”.

Zaprzestanie amortyzacji

Wycofany składnik przestaje być wykorzystywany na potrzeby działalności, dlatego nie może być dalej amortyzowany. Ostatniego odpisu dokonuje się za miesiąc, w którym składnik został wycofany. Od następnego miesiąca odpisy nie powinny już obciążać kosztów działalności.

Nieumorzona wartość początkowa nie staje się jednorazowym kosztem w dniu wycofania. Nie dochodzi bowiem do odpłatnego zbycia ani likwidacji związanej ze zużyciem środka trwałego. Pozostała wartość może mieć znaczenie dopiero przy późniejszej sprzedaży.

Przykład: Przedsiębiorca kupił maszynę za 80 000 zł i zaliczył do kosztów odpisy amortyzacyjne w wysokości 50 000 zł. Następnie wycofał ją do majątku osobistego. W dniu wycofania nie rozpoznaje przychodu ani kosztu w wysokości pozostałych 30 000 zł. Kwota ta może zostać uwzględniona przy przyszłej sprzedaży, jeżeli będzie ona rozliczana jako przychód z działalności.

Towary handlowe i materiały

Inaczej należy podejść do towarów handlowych i materiałów, których zakup został bezpośrednio zaliczony do kosztów. Jeżeli przedsiębiorca przeznacza je na potrzeby własne, przestają służyć osiąganiu przychodów. Wartość wcześniej ujętą w kosztach należy więc wyłączyć.

Sposób zapisu zależy od prowadzonej ewidencji, lecz wartość prywatnie zużytych towarów nie może obniżać dochodu z działalności.

Sprzedaż przed upływem sześciu lat

Najważniejszym skutkiem w PIT jest objęcie późniejszej sprzedaży sześcioletnim okresem. Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 3 oraz art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT sprzedaż składnika wcześniej wykorzystywanego w działalności nadal stanowi przychód z działalności, jeżeli między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu wycofania a dniem sprzedaży nie upłynęło sześć lat.

Termin rozpoczyna się pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu wycofania. Dopiero sprzedaż po jego upływie nie jest kwalifikowana do działalności na podstawie tej reguły.

Przykład: Samochód został wycofany 15 sierpnia 2026 r. Sześcioletni okres rozpoczyna się 1 września 2026 r. i upływa 31 sierpnia 2032 r. Sprzedaż dokonana do tego dnia będzie przychodem z działalności. Dopiero sprzedaż od 1 września 2032 r. nie będzie rozliczana jako przychód firmowy na podstawie reguły dotyczącej wycofanych składników.

Dyrektor KIS potwierdził tę zasadę w interpretacji z 13 sierpnia 2025 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.592.2025.4.MJ. W piśmie tym możemy przeczytać: „(…)Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że (...) lipca 2013 r. nabył Pan samochód osobowy. Samochód został wprowadzony do ewidencji środków trwałych i był amortyzowany zgodnie z przepisami ustawy o PIT. Amortyzacja została zakończona w 2018 r. Samochód był wykorzystywany zarówno do celów działalności gospodarczej, jak i prywatnie (użytkowanie mieszane). Obecnie planuje Pan wycofać pojazd z działalności gospodarczej i przenieść go do majątku prywatnego. Celem wycofania pojazdu jest przekazanie go do użytku osobistego. Po wycofaniu samochód nie będzie wykorzystywany w działalności gospodarczej. Pana wątpliwość dotyczy obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w przypadku sprzedaży samochodu przed upływem 6 lat od wycofania go z działalności gospodarczej. Stwierdzam, że przychód ze sprzedaży przedmiotowego samochodu będzie stanowił przychód ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. z pozarolniczej działalności gospodarczej w sytuacji, gdy ewentualna sprzedaż nastąpi przed upływem 6 lat, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten samochód został wycofany z działalności gospodarczej. (…)”.

Koszt i forma opodatkowania sprzedaży

U podatnika opodatkowanego według skali albo podatkiem liniowym dochód ze sprzedaży wycofanego środka trwałego ustala się z uwzględnieniem niezamortyzowanej wartości składnika. W uproszczeniu kosztem pozostaje wartość początkowa pomniejszona o dokonane odpisy amortyzacyjne.

Przy ryczałcie koszt nabycia nie pomniejsza podstawy opodatkowania. Przychód ze sprzedaży ruchomych składników majątku wykorzystywanych w działalności jest zasadniczo opodatkowany stawką 3 proc. Znaczenie ma forma opodatkowania stosowana w roku sprzedaży, a nie w momencie zakupu.

Nieruchomości mieszkalne jako wyjątek

Sześcioletnia reguła nie obejmuje m.in. budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, określonych spółdzielczych praw do lokalu i domu jednorodzinnego oraz związanego z nimi gruntu. Wynika to z art. 14 ust. 2c ustawy o PIT.

Sprzedaż takich składników podlega zasadom prywatnego zbycia nieruchomości z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy. Znaczenie ma pięć lat liczonych od końca roku nabycia lub wybudowania, a nie sześć lat od wycofania. Wycofanie lokalu mieszkalnego nie rozpoczyna nowego pięcioletniego terminu. Odmiennie traktowane są lokale użytkowe i budynki niemieszkalne.

Najem po wycofaniu nieruchomości

Nieruchomość może po wycofaniu nadal być wynajmowana w ramach zarządu majątkiem osobistym. W PIT przychody mogą wówczas zostać zaliczone do najmu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy, i opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Nie wystarczy jednak samo wykreślenie nieruchomości z ewidencji. Trzeba ocenić liczbę obiektów, organizację najmu, usługi dodatkowe i faktyczne oddzielenie nieruchomości od przedsiębiorstwa.

Wycofanie majątku w VAT

W VAT kluczowy jest art. 7 ust. 2 ustawy. Za odpłatną dostawę uznaje się również nieodpłatne przekazanie towarów należących do przedsiębiorstwa, w szczególności przekazanie lub zużycie na cele osobiste podatnika, jeżeli przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów albo ich części składowych przysługiwało w całości lub w części prawo do odliczenia.

Operacja neutralna w PIT może więc powodować VAT należny. Nie dochodzi wprawdzie do sprzedaży i przedsiębiorca nie otrzymuje zapłaty, ale ustawa zrównuje określone nieodpłatne przekazania z dostawą towarów.

Znaczenie prawa do odliczenia

Znaczenie ma samo istnienie prawa do odliczenia, a nie wyłącznie to, czy podatnik faktycznie wykazał podatek naliczony. Jeżeli prawo przysługiwało, lecz przedsiębiorca z niego nie skorzystał, samo zaniechanie odliczenia nie wyłącza opodatkowania wycofania.

Jeżeli natomiast składnik został kupiony od osoby prywatnej, nabyty bez VAT albo w procedurze marży i nie istniało prawo do odliczenia, przekazanie na cele osobiste zasadniczo nie podlega VAT. Trzeba jednak zbadać późniejsze nakłady i części składowe. Odliczenie VAT od części powodującej trwałe zwiększenie wartości użytkowej towaru może mieć znaczenie dla opodatkowania tej części. Zwykłe wydatki eksploatacyjne, np. paliwo lub bieżący serwis samochodu, nie powodują automatycznie opodatkowania całego pojazdu.

Samochód wycofany na cele osobiste

Błędem jest przekonanie, że VAT występuje wyłącznie wtedy, gdy przy zakupie samochodu odliczono 100 proc. podatku. Art. 7 ust. 2 obejmuje także sytuację, w której prawo do odliczenia przysługiwało częściowo, np. w wysokości 50 proc. z powodu mieszanego wykorzystywania pojazdu.

Jeżeli przedsiębiorca odliczył 50 proc. VAT, a następnie przeznacza samochód wyłącznie na cele osobiste, co do zasady powinien wykazać VAT należny. Potwierdził to Dyrektor KIS w interpretacji z 24 lutego 2026 r., nr 0113-KDIPT1-3.4012.1207.2025.2.OS. W piśmie tym możemy przeczytać:

„(…)wycofanie samochodów osobowych z Pana działalności gospodarczej i przekazanie ich na cele prywatne będzie stanowiło odpłatną dostawę towarów w myśl art. 7 ust. 2 ustawy, podlegającą opodatkowaniu VAT na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. W konsekwencji będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku VAT z tego tytułu. Przy czym za podstawę opodatkowania powinien Pan przyjąć cenę za jaką nabyłby Pan opisane samochody w momencie ich przekazania – wycofania z prowadzonej działalności. (…)”.

Podstawa opodatkowania

Podstawą opodatkowania nie jest wartość wskazana dowolnie w protokole ani historyczna cena pomniejszona o amortyzację. Zgodnie z art. 29a ust. 2 ustawy o VAT jest nią cena nabycia towarów lub towarów podobnych określona w momencie przekazania, a gdy nie ma ceny nabycia – koszt wytworzenia ustalony na ten moment.

W praktyce trzeba ustalić aktualną cenę nabycia podobnego składnika, uwzględniając jego wiek, stan, zużycie i wyposażenie. Nie należy przyjmować automatycznie wartości księgowej ani ceny pierwotnej. Odliczenie 50 proc. VAT nie oznacza też opodatkowania połowy aktualnej ceny.

Przykład: Przedsiębiorca kupił samochód za 123 000 zł brutto i odliczył 50 proc. VAT. Po czterech latach wycofuje go do majątku osobistego. Aktualna cena nabycia porównywalnego samochodu wynosi 60 000 zł netto. Podstawą opodatkowania będzie co do zasady 60 000 zł, a nie wartość niezamortyzowana w PIT i nie połowa tej kwoty.

Nieruchomość przekazana na potrzeby osobiste

Wycofanie nieruchomości może podlegać VAT, jeżeli przy jej nabyciu lub wytworzeniu przysługiwało prawo do odliczenia. Następnie trzeba ustalić, czy zastosowanie ma zwolnienie dla dostawy budynków, budowli lub ich części, w szczególności art. 43 ust. 1 pkt 10 albo pkt 10a ustawy o VAT. Opodatkowanie na podstawie art. 7 ust. 2 nie zawsze oznacza więc zastosowanie stawki 23 proc.

Trzeba ustalić pierwsze zasiedlenie, upływ czasu, ulepszenia oraz prawo do odliczenia. Samo określenie nieruchomości jako prywatnej nie przesądza o zwolnieniu.

Dalszy najem a VAT

Szczególna sytuacja występuje, gdy nieruchomość zostaje wykreślona z firmowej ewidencji, ale nadal jest odpłatnie wynajmowana. W VAT najem pozostaje działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2, również gdy w PIT przychody są rozliczane jako najem prywatny.

Jeżeli nieruchomość nadal służy czynnościom opodatkowanym, nie dochodzi do przekazania na cele osobiste z art. 7 ust. 2. Zmienia się sposób kwalifikacji majątku w PIT, lecz nadal jest on wykorzystywany w działalności gospodarczej na gruncie VAT.

Stanowisko to potwierdził Dyrektor KIS w interpretacji z 29 stycznia 2024 r., nr 0113-KDIPT1-3.4012.752.2023.2.ALN. W piśmie tym możemy przeczytać:

„(…)Planuje Pani wycofać nieruchomość z majątku przedsiębiorstwa i przekazać ją do majątku prywatnego. Wskazała Pani, że budynki garażowe z zapleczem magazynowo - socjalnym do momentu ich wycofania z prowadzonej działalności gospodarczej są i będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Po wycofaniu do majątku prywatnego ww. środki trwałe będą przez Panią wynajmowane w sposób zorganizowany i ciągły w celach zarobkowych wyłącznie w ramach czynności opodatkowanych niekorzystających ze zwolnienia z VAT.

Zatem mając na uwadze powyższe przepisy oraz przedstawione zdarzenie przyszłe należy zauważyć, że czynność wycofania nieruchomości do majątku prywatnego nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT i nie będzie miała Pani obowiązku dokonania korekty podatku naliczonego, w odniesieniu do składników majątkowych mających być przedmiotem wycofania gdyż:

• przekazanie nieruchomości z działalności gospodarczej do majątku osobistego celem jej wynajmu nie będzie stanowiło zmiany w sposobie jej wykorzystania;
• przedmiotowa nieruchomość nadal będzie przez Panią wykorzystywana do działalności gospodarczej - wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług tj. wynajmu.

Nie nastąpi więc w tym przypadku zmiana przeznaczenia wykorzystywania nieruchomości, a tylko taka sytuacja rodzi obowiązek korekty. (…)”.

Nie powstaje też obowiązek korekty wyłącznie z powodu wykreślenia nieruchomości z ewidencji PIT, o ile nadal służy ona czynnościom dającym prawo do odliczenia. Sytuacja zmieni się, gdy lokal zostanie przeznaczony na najem zwolniony, własne cele mieszkaniowe albo inną działalność niedającą prawa do odliczenia.

Korekta VAT naliczonego

Opodatkowanie przekazania na podstawie art. 7 ust. 2 i korekta VAT naliczonego to odrębne instytucje. Trzeba sprawdzić zarówno podatek należny, jak i art. 90a, art. 90b oraz art. 91 ustawy o VAT. Zakres analizy zależy od rodzaju składnika, jego wartości, daty oddania do używania i zmiany przeznaczenia.

Dla nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów okres korekty wynosi zasadniczo dziesięć lat, a dla pozostałych środków trwałych o wartości początkowej przekraczającej 15 000 zł – pięć lat. Składniki o niższej wartości podlegają co do zasady korekcie jednorazowej. Zmiana z wykorzystania opodatkowanego na zwolnione lub prywatne może prowadzić do zwrotu części wcześniej odliczonego podatku.

Dla pojazdów samochodowych art. 90b przewiduje okres korekty wynoszący 60 miesięcy, a dla pojazdów o wartości początkowej nieprzekraczającej 15 000 zł – 12 miesięcy. Jeżeli podatnik odliczył 50 proc. VAT, a następnie w okresie korekty dokonuje opodatkowanego przekazania pojazdu, może zwiększyć podatek naliczony za pozostałą część okresu.

Możliwość takiej korekty potwierdził Dyrektor KIS w interpretacji nr 0114-KDIP4-3.4012.464.2024.2.RK. W piśmie tym możemy przeczytać:

„(…)dla potrzeb korekty - zgodnie z art. 90b ust. 4 - uznaje się, że ww. Samochody będą wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej począwszy od miesiąca, w którym nastąpi zmiana ich wykorzystywania (tj. od miesiąca przekazania ich na rzecz Wspólników). Korekty tej, zgodnie z ww. przepisem dokonać należy w deklaracji składanej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpi zmiana wykorzystywania Samochodów Osobowych na wykorzystywanie wyłącznie do działalności gospodarczej. A zatem z uwagi na fakt, że w zaistniałej sytuacji nieodpłatne przekazanie Samochodów Osobowych na cele osobiste Wspólników będzie zrównane z odpłatną dostawą towarów opodatkowaną podatkiem VAT, to Państwo - na podstawie art. 90b ust. 1 i ust. 2 ustawy - będą uprawnieni do dokonania korekty (kwoty podatku VAT odliczonej wcześniej w wysokości 50 proc.) poprzez zwiększenie podatku VAT do odliczenia, proporcjonalnie do pozostałego okresu korekty. Podsumowując, wycofując Samochody Osobowe z Państwa majątku i przekazując je do majątku osobistego Wspólników przed upływem 60 miesięcy od miesiąca ich nabycia, będą Państwo mieli możliwość dokonania korekty kwoty podatku naliczonego, odliczonej przy nabyciu tych Samochodów Osobowych. (…)”.

Towary handlowe w VAT

Przekazanie na potrzeby własne towarów handlowych, od których odliczono VAT, co do zasady podlega art. 7 ust. 2. Podstawę ustala się według aktualnej ceny nabycia towarów lub towarów podobnych.

Przy towarach uszkodzonych, przeterminowanych albo pozbawionych wartości trzeba odróżnić ich likwidację od przejęcia do prywatnego wykorzystania. Rzetelnie udokumentowane zniszczenie nie jest tym samym co nieodpłatne przekazanie właścicielowi.

Dokumentowanie wycofania

Przepisy nie przewidują urzędowego formularza. Protokół powinien wskazywać datę, opis składnika, wartość początkową, sumę odpisów i dalsze przeznaczenie. Przy samochodzie warto zanotować przebieg i stan techniczny.

Dokumentację VAT powinny uzupełniać analiza odliczeń i ulepszeń, kalkulacja aktualnej ceny nabycia, stawka lub podstawa zwolnienia oraz analiza korekty. Sam zapis „przekazano na cele prywatne” nie wystarczy, gdy składnik nadal jest wynajmowany albo używany w firmie.

Darowizna po wycofaniu

Wycofanie do majątku osobistego, a następnie darowizna członkowi rodziny to dwa odrębne zdarzenia. W PIT darowizna nie jest odpłatnym zbyciem, dlatego u darczyńcy zasadniczo nie powstaje przychód. Nabywca powinien natomiast ocenić podatek od spadków i darowizn oraz warunki zwolnienia dla najbliższej rodziny.

W VAT wcześniejsze formalne wycofanie nie usuwa skutków art. 7 ust. 2. Jeżeli już przekazanie samochodu do użytku osobistego podlegało VAT, podatek rozlicza się na tym etapie. Jeżeli pojazd został wykupiony po leasingu całkowicie prywatnie, bez związku z działalnością i bez prawa do odliczenia, późniejsza darowizna może pozostawać poza VAT. Dokumenty i faktyczny sposób wykorzystania pojazdu muszą być jednak spójne.

Jak bezpiecznie przeprowadzić wycofanie

Najpierw trzeba ustalić rodzaj składnika i rzeczywisty cel wycofania: własne używanie, najem, darowiznę albo planowaną sprzedaż. W PIT należy sprawdzić zakończenie amortyzacji, korektę kosztów i termin sprzedaży, a przy nieruchomościach odróżnić składniki mieszkalne od użytkowych.

W VAT trzeba odtworzyć historię nabycia, odliczeń i ulepszeń, ustalić, czy dochodzi do przekazania na cele osobiste, określić aktualną cenę nabycia, stawkę lub zwolnienie oraz przeanalizować korektę podatku naliczonego.

Podsumowanie

Podsumowując, wycofanie majątku firmowego do majątku osobistego nie ma jednolitych skutków w PIT i VAT. W PIT samo przesunięcie składnika należącego do tej samej osoby jest co do zasady neutralne. Kończy jednak amortyzację, może wymagać wyłączenia z kosztów wartości towarów przeznaczonych na potrzeby własne i rozpoczyna sześcioletni okres, w którym sprzedaż ruchomego składnika lub nieruchomości użytkowej pozostaje przychodem z działalności.

Odrębne zasady dotyczą nieruchomości mieszkalnych, których sprzedaż rozlicza się według pięcioletniego terminu liczonego od końca roku nabycia lub wybudowania. Nieruchomość może być po wycofaniu wynajmowana prywatnie w PIT, ale w VAT najem nadal stanowi działalność gospodarczą.

W VAT przekazanie na cele osobiste może podlegać opodatkowaniu, jeżeli przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu składnika albo jego części składowych przysługiwało prawo do odliczenia. Dotyczy to również samochodów, od których odliczono 50 proc. VAT. Podstawą jest aktualna cena nabycia, a nie wartość księgowa. Niezależnie trzeba sprawdzić korektę VAT naliczonego, w tym szczególne okresy dotyczące nieruchomości, środków trwałych i pojazdów.

Najbezpieczniejsze postępowanie polega na ustaleniu skutków jeszcze przed sporządzeniem protokołu. Pozwala to właściwie wybrać datę operacji, przygotować dowody wartości składnika, rozliczyć VAT należny i korektę oraz uniknąć sprzedaży przed upływem terminu, która nieoczekiwanie zostałaby uznana za przychód z działalności.