W jaki sposób spółka powinna dokonywać księgowania akcyzy podczas produkcji alkoholi?

Pytanie pochodzi z publikacji Vademecum Głównego KsięgowegoW jaki sposób spółka powinna dokonywać księgowania akcyzy podczas produkcji alkoholi?Spółka jest podatnikiem podatku akcyzowego, posiada status składu podatkowego. Podczas produkcji alkoholi odprowadza jedynie zaliczkę akcyzy, natomiast kwota podatku akcyzowego wg właściwej stawki należna jest z chwilą sprzedaży.Czy spółka powinna powiększać wartość wyprodukowanych produktów o wartość należnej akcyzy i wykazywać na kontach zespołu 6 produkcję w koszcie wytworzenia z naliczoną akcyzą, czy jednak akcyza powinna być wykazywana jako koszt sprzedaży i jej naliczenie powinno nastąpić dopiero z chwilą faktycznej sprzedaży?Na jakich kontach księgować ww. operacje?

Odpowiedź:

W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 752 z późn. zm.) – dalej u.p.a. – przedmiotem opodatkowania akcyzą jest produkcja (a nie sprzedaż) wyrobów akcyzowych, przy czym art. 47 ust. 1 u.p.a. stanowi, iż produkcja wyrobów akcyzowych określonych w załączniku nr 2 do u.p.a. (w szczególności produkcja alkoholu etylowego, wódki, likierów i pozostałych napojów spirytusowych) może odbywać się wyłącznie w składzie podatkowym. Z tego względu dla producenta alkoholi (posiadającego status składu podatkowego) podatek akcyzowy stanowi tzw. podatek kosztowy, ujmowany na kontach kosztów podstawowej działalności operacyjnej – na koncie 403 Podatki i opłaty i/lub na koncie 501 Koszty podstawowej działalności operacyjnej. Jeżeli spółka prowadzi ewidencję kosztów jednocześnie w zespole 4 i 5, wówczas kwotę podatku akcyzowego, wynikającą z miesięcznej deklaracji, powinna zaksięgować:
Wn konto 403 Podatki i opłaty
Ma konto 229 Pozostałe rozrachunki publicznoprawne (w analityce: zobowiązania z tytułu akcyzy)
i równolegle:
Wn konto 501 Koszty podstawowej działalności operacyjnej
Ma konto 490 Rozliczenie kosztów.
W konsekwencji kwota należnej od produkcji alkoholi akcyzy wpływa na koszt wytworzenia produktów w rozumieniu art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 330 z późn. zm.) i wartość wyprodukowanych produktów gotowych (tu: alkoholu). Nie stanowi ona kosztu sprzedaży (wyłączanego z zakresu kosztu wytworzenia produktu), gdyż – jak już wspomniano – nie jest należna od sprzedaży, lecz od produkcji wyrobów akcyzowych.
Wpłaty zaliczek na podatek akcyzowy można ująć w księgach rachunkowych zapisem:

Wn konto 229 Pozostałe rozrachunki publicznoprawne (w analityce: zaliczki na podatek akcyzowy)
Ma konto 131 Bieżący rachunek bankowy.

Pod datą deklaracji na podatek akcyzowy powinno wówczas nastąpić przeksięgowanie wpłat zaliczek jako rozliczenie kwoty podatku akcyzowego:

Wn konto 229 Pozostałe rozrachunki publicznoprawne (w analityce: zobowiązania z tytułu akcyzy),
Ma konto 229 Pozostałe rozrachunki publicznoprawne (w analityce: zaliczki na podatek akcyzowy).

Dorota Mikulska, autorka współpracuje z publikacją Vademecum Głównego Księgowego