VAT: wchodząc w opcje można zostać podatnikiem
Skoro spółka w ramach zawieranych kontraktów opcyjnych przyjmuje na siebie zobowiązanie do świadczenia polegającego na wystawianiu opcji dla instytucji finansowej, to jako wystawca opcji winna zostać uznana za podatnika w rozumieniu ustawy o VAT.
[if gte mso 9]><xml> <w:WordDocument> <w:View>Normal</w:View> <w:Zoom>0</w:Zoom> <w:HyphenationZone>21</w:HyphenationZone> <w:PunctuationKerning /> <w:ValidateAgainstSchemas /> <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid> <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent> <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText> <w:Compatibility> <w:BreakWrappedTables /> <w:SnapToGridInCell /> <w:WrapTextWithPunct /> <w:UseAsianBreakRules /> <w:DontGrowAutofit /> </w:Compatibility> <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> </w:WordDocument> </xml><![endif]Na spółce będzie więc ciążyć z tego tytułu obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług. Tak wskazał NSA w wyroku z 28 października 2015 r.
[if gte mso 9]><xml> <w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"> </w:LatentStyles> </xml><![endif][if gte mso 10]> <style> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:Standardowy; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;} </style> <![endif]
W przedmiotowej sprawie do fiskusa zwróciła się spółka wchodząca w skład grupy kapitałowej, która realizuje także transakcje gospodarcze rozliczane w walutach obcych. W związku z tym narażona jest na ryzyko związane ze zmiennością kursów walutowych. W celu zabezpieczenia się przed ryzykiem walutowym związanym z zawartymi kontraktami i przyszłymi uprawdopodobnionymi przepływami pieniężnymi, spółka postanowiła zawrzeć transakcje zabezpieczające m.in. poprzez przystąpienie do kontraktów opcji walutowych. Spółka na podstawie umów z bankami zawarła kontrakty opcyjne, w których występowała zarówno w roli wystawcy, jak i nabywcy opcji.
Spółka zapytała fiskusa, czy zawierając kontrakty opcji walutowych działa w charakterze podatnika VAT.
Spółka uważa, że nie działa w charakterze podatnika, lecz nabywcy profesjonalnych usług finansowych od wyspecjalizowanych w tym zakresie instytucji. Tym samym czynności związane z nabyciem tych usług nie stanowią działalności gospodarczej podlegającej podatkowi VAT i w konsekwencji nie powinny w żaden sposób znajdować odzwierciedlenia w rozliczeniach spółki z tytułu VAT. W szczególności czynności te nie powinny być uwzględniane przy kalkulacji współczynnika VAT, a tym samym nie powinny mieć wpływu na zakres odliczenia podatku naliczonego w oparciu o tenże współczynnik.
Fiskus się nie zgodził. Uznał, że w ramach zawieranych kontraktów opcyjnych spółka będzie przyjmowała na siebie zobowiązanie do dokonania określonego świadczenia wynikającego z tej transakcji, tj. będzie wystawcą opcji dla instytucji finansowej, powinna zostać uznana za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. W takim przypadku na spółce będzie ciążyć obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług. Tym samym, wartość obrotu z tytułu kontraktów opcji walutowych powinna być uwzględniana przy kalkulacji proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT.
Sprawa ostatecznie trafiła do NSA. Sąd poparł stanowisko fiskusa wskazując, że spółka jest nie tylko odbiorcą świadczenia dokonywanego przez bank, lecz również sama wystawia kontrakty opcyjne i dokonuje świadczenia na rzecz tej instytucji. Zdaniem sądu, podejmowane przez spółkę działania są działaniami mającymi charakter usługi, tj. czynności wykonywane są w ramach umowy zobowiązaniowej, za wynagrodzeniem, których beneficjentem jest bank. Nie można uznać, że w takiej sytuacji beneficjentem usługi finansowej jest wyłącznie spółka, gdyż w wyniku działań spółki bank również osiąga korzyści z podejmowanych przez spółkę czynności. W wyniku wzajemnych świadczeń stron realizowane jest zabezpieczenie przed ryzykiem walutowym.
Wyrok NSA z 28 października 2015 r., sygn. akt I FSK 1217/14



