TPR w praktyce, czyli jak zarządzać ryzykiem cyfrowej kontroli skarbowej?

Rosnąca ilość danych przekazywanych do Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) powoduje, że raportowanie TPR coraz trudniej postrzegać wyłącznie jako formalny obowiązek compliance. Coraz większego znaczenia w praktyce nabiera nie tylko poprawne wypełnienie formularza, lecz także wcześniejsza weryfikacja spójności danych raportowanych w ramach różnych obowiązków podatkowych. Nawet jeżeli pełna automatyzacja analiz prowadzonych przez organy podatkowe nie jest jeszcze standardem, kierunek zmian jest jednoznaczny - potencjalne niespójności powinien zidentyfikować podatnik, zanim staną się one przedmiotem zainteresowania administracji skarbowej – piszą Monika Palmowska i Ireneusz Ledzion z KPMG w Polsce.

W poprzednim artykule wskazywaliśmy, że informacja TPR-C nie jest wyłącznie obowiązkiem sprawozdawczym, lecz także istotnym źródłem danych o podatniku, jego transakcjach kontrolowanych oraz potencjalnych obszarach ryzyka. Omówiliśmy rolę danych TPR-C w analizie ryzyka, typowaniu podmiotów do kontroli oraz w szerszym, cyfrowym ekosystemie informacji wykorzystywanych przez administrację skarbową.

W niniejszym artykule przechodzimy do kwestii praktycznych i pokazujemy, dlaczego przygotowanie informacji TPR-C powinno obejmować nie tylko techniczne uzupełnienie formularza, lecz także ocenę jakości, kompletności i spójności danych, które mogą być analizowane przez administrację skarbową. Szczególnego znaczenia nabierają przy tym korekty informacji TPR-C, które - w zależności od przyczyny, zakresu i powtarzalności - mogą stanowić dla organów podatkowych istotny sygnał wskazujący na obszary wymagające dodatkowego wyjaśnienia.

Korekty TPR – gdzie kończy się korekta, a zaczyna ryzyko?

Korekty informacji TPR są bardzo często postrzegane jako wtórny element procesu raportowania, dokonywany już po złożeniu informacji pierwotnej. Z perspektywy analityki organów KAS mogą stanowić istotny sygnał ostrzegawczy, wskazujący na potencjalne niespójności, błędy lub zmiany w sposobie prezentacji transakcji kontrolowanych.

W praktyce korekty TPR mogą wynikać z różnych przyczyn - od prostych błędów formalnych, przez nieścisłości w danych liczbowych, aż po zmianę sposobu prezentacji transakcji, jej charakterystyki lub wyników analiz porównawczych. Z punktu widzenia organów podatkowych każda korekta oznacza zmianę wcześniej zaraportowanych informacji dotyczących cen transferowych, co - w zależności od zakresu i charakteru zmiany - może zwiększać zainteresowanie ze strony KAS oraz prowadzić do pogłębionej analizy podatnika.

Czytaj też w LEX: Jak prawidłowo wypełnić formularz TPR >

Szczególnego znaczenia nabiera również relacja TPR do innych źródeł informacji o podatniku, w tym lokalnej dokumentacji cen transferowych, sprawozdania finansowego, danych księgowych czy innych raportowań przekazywanych administracji skarbowej. Korekta może bowiem ujawniać lub potwierdzać niespójności pomiędzy tymi źródłami, co w praktyce może prowadzić do pogłębionej analizy danego podatnika, a w skrajnym przypadku - wytypowania do kontroli.

Nie oznacza to jednak, że każda korekta powinna być oceniana negatywnie lub automatycznie prowadzić do powstania ryzyka podatkowego. W wielu przypadkach może stanowić ona naturalny element porządkowania i poprawy raportowanych informacji w ramach TPR. Niemniej powtarzalność korekt, ich istotny zakres albo zmiany dotyczące kluczowych elementów raportowania - np. zmiana wartości podstawowych wskaźników finansowych mierzących sytuację finansową podmiotu - mogą być postrzegane jako sygnał podwyższonego ryzyka podatnika.

Czytaj też w LEX: Przewodnik po zmianach w Ordynacji podatkowej od 1.10.2026 r. >

Liczba korekt informacji TPR za lata 2019 – 2024

Zestawienie danych o liczbie korekt informacji TPR-C (Wykres 3.) z ogólną liczbą złożonych formularzy TPR (Wykres 1 w poprzednim artykule) pokazuje wyraźny spadek udziału korekt w całkowitej liczbie TPR-C - z ok. 10 proc. w 2019 r. do ok. 3 proc. w 2024 r. Jednocześnie liczba składanych formularzy systematycznie rośnie i w 2024 r. osiągnęła poziom niemal 25 tys. złożonych informacji TPR-C.

Źródło: Dane za lata 2019-2023: Dane z informacji o cenach transferowych (Informacja TPR) za okres od 2019 r. do 2023 r. (Liczba złożonych korekt Formularzy TPR-C, TPR-P). - Otwarte Dane; Dane za rok 2024: MF, odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 21 maja 2026 r., znak sprawy: BMI1.0123.1920.2026.

Dane cząstkowe korekt informacji TPR za 2025 r.

Cząstkowe dane za 2025 r. (Wykres 4.) również wpisują się w dotychczasowy trend raportowania. Według stanu na 20 maja 2026 r. złożono 24 korekty TPR-C, co wskazuje, że na obecnym etapie ich skala pozostaje bardzo ograniczona. Należy jednak pamiętać, że istotna część korekt może pojawić się dopiero w kolejnych miesiącach, po upływie ustawowych terminów raportowania oraz po dodatkowej weryfikacji danych przez podatników.

Źródło: MF, odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 21 maja 2026 r., znak sprawy: BMI1.0123.1920.2026.

W praktyce oznacza to, że choć korekty dotyczą coraz mniejszej części składanych informacji TPR-C, funkcjonują one w ramach coraz szerszego zasobu danych dostępnych organom KAS. Ich znaczenie analityczne może zatem rosnąć, ponieważ każda zmiana w uprzednio zaraportowanych danych może być łatwiej identyfikowana i oceniana na tle danych historycznych, informacji raportowanych przez innych podatników oraz pozostałych źródeł dostępnych organom.

Korekta TPR – nie tylko formalność, ale element zarządzania ryzykiem

Jak wskazano powyżej, korekta informacji TPR nie powinna być automatycznie utożsamiana z błędem lub nieprawidłowością po stronie podatnika. Może stanowić naturalny element porządkowania danych, doprecyzowania sposobu prezentacji transakcji albo aktualizacji informacji zaraportowanych pierwotnie.

Z perspektywy zarządzania ryzykiem (TP compliance) istotne jest jednak to, aby każda korekta informacji była poprzedzona analizą przyczyn jej złożenia oraz oceną, czy zmieniane dane pozostają spójne z lokalną dokumentacją cen transferowych, sprawozdaniem finansowym, danymi z ksiąg oraz innymi informacjami przekazywanymi administracji skarbowej.

Im większa spójność danych już na etapie pierwotnego raportowania, tym mniejsze ryzyko późniejszych korekt oraz pytań ze strony organów KAS. W przypadku konieczności złożenia korekty warto również zadbać o odpowiednie udokumentowanie jej przyczyn, tak aby w razie ewentualnych czynności wyjaśniających możliwe było wskazanie powodów zmiany oraz wykazanie, że miała ona charakter porządkujący, techniczny albo wynikała z uzasadnionej aktualizacji danych.

Sankcje karne skarbowe w praktyce: najwyższa ujawniona kara to 2 tys. zł, ale ryzyko leży gdzie indziej

Ceny transferowe od lat postrzegane są jako obszar podwyższonego ryzyka karnoskarbowego. Tymczasem najnowsze dane udostępnione przez MF (odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 1 maja 2026 r., znak sprawy: BMI1.0123.1506.2026). pokazują, że sankcje karne skarbowe związane z obowiązkami w zakresie cen transferowych mają obecnie ograniczone zastosowanie.

W latach 2024–2025 odnotowano jedynie dwa przypadki sądowego ukarania karą grzywny za przestępstwo skarbowe polegające na naruszeniu obowiązku złożenia informacji TPR, przy czym najwyższa ujawniona kara wyniosła 2 000 zł. Nie odnotowano również przypadków sądowego ukarania za większość wykroczeń skarbowych związanych z obowiązkami w zakresie cen transferowych.

Czytaj też w LEX: Wykorzystywanie przez organy danych z KSeF >

W analizowanym okresie organy KAS nałożyły jedynie dwa mandaty karne za wykroczenia skarbowe: jeden dotyczący naruszeń w zakresie sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych w wysokości 450 zł oraz jeden dotyczący niedopełnienia obowiązków w obszarze wymiany informacji podatkowych z innymi państwami w wysokości 500 zł.

Relatywnie niska skala sankcji ujawnionych w obszarze cen transferowych nie powinna być jednak utożsamiana z brakiem aktywności ze strony organów w sprawach karnoskarbowych. Szerszy kontekst w tym zakresie pokazuje liczba prowadzonych postępowań przygotowawczych, przedstawiona w Tabeli 1.

Tabela 1. Liczba postępowań przygotowawczych w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe w latach 2024 – 2025 w podziale na izby administracji skarbowej
Izba Administracji Skarbowej	Liczba postępowań przygotowawczych w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe
	wszczętych	Zakończonych	umorzonych	zawieszonych
Lublin	5 130	4 886	438	51
Białystok	3 681	3 567	495	62
Gdańsk	5 881	5 699	413	53
Katowice	7 230	6 757	557	37
Kielce	2 022	1 892	188	15
Kraków	4 809	4 310	267	39
Łódź	5 158	4 862	580	73
Olsztyn	2 813	2 574	93	30
Opole	2 558	2 454	83	18
Poznań	6 094	5 607	472	97
Rzeszów	3 078	3 007	260	82
Zielona Góra	9 273	8 773	650	49
Szczecin	4 079	3 950	312	37
Bydgoszcz	4 330	4 136	308	60
Warszawa	12 297	11 368	1 107	591
Wrocław	5 134	4 651	303	83
Razem	83 567	78 493	6 526	1 377

Źródło: MF, odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 21 maja 2026 r., znak sprawy: BMI1.0123.1506.2026.

Relatywnie niską skalę ujawnionych sankcji w obszarze cen transferowych można tłumaczyć kilkoma czynnikami. Po pierwsze, odpowiedzialność karnoskarbowa nie powinna być postrzegana jako automatyczna konsekwencja każdego uchybienia. Jej zastosowanie wymaga każdorazowo oceny okoliczności konkretnej sprawy, w tym charakteru naruszenia, jego skutków oraz stopnia zawinienia podatnika.

Po drugie, sprawy dotyczące obowiązków w zakresie cen transferowych mają swoją specyfikę. W wielu przypadkach naruszenia mogą mieć charakter formalny lub raportowy, a ocena odpowiedzialności wymaga uwzględnienia zakresu uchybienia, przyczyn jego powstania oraz wpływu na prawidłowość rozliczeń podatkowych. Nie bez znaczenia pozostają również trudności dowodowe, zwłaszcza gdy naruszenie dotyczy jakości, kompletności lub rzetelności danych raportowanych w ramach obowiązków TP.

Czytaj też w LEX: Konstytucyjna ochrona podatnika w erze cyfrowego państwa fiskalnego >

Po trzecie, na ograniczoną liczbę sankcji może wpływać korzystanie przez podatników z instytucji czynnego żalu. W praktyce czynny żal może ograniczać ryzyko odpowiedzialności karnoskarbowej w sytuacjach, w których podatnik sam identyfikuje uchybienie i podejmuje działania naprawcze. Skalę wykorzystania tej instytucji w latach 2024–2025 przedstawiono na Wykresie 5.

Źródło: MF, odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 21 maja 2026 r., znak sprawy: BMI1.0123.1506.2026.

Tym samym, w świetle obecnych regulacji oraz danych udostępnionych przez MF, ryzyko karnoskarbowe związane z obowiązkami w zakresie cen transferowych wydaje się relatywnie niskie. Nie oznacza to jednak, że obszar ten można bagatelizować.

Realne ryzyko po stronie podatników należy upatrywać przede wszystkim w konsekwencjach podatkowych, takich jak doszacowanie dochodu, obowiązek zapłaty zaległego podatku wraz z odsetkami za zwłokę, spory z organami podatkowymi czy zwiększone ryzyko kontroli w kolejnych okresach. Z tej perspektywy sankcje karnoskarbowe mogą okazać się mniej dotkliwe niż sama materializacja ryzyka podatkowego wynikającego z nieprawidłowości lub niespójności w obszarze cen transferowych.

Czytaj też w LEX: Problem pozyskiwania informacji bankowych od dyrektorów izb administracji skarbowej jako przykład luki prawnej >

TPR Health Check, czyli ustrukturyzowany przegląd danych raportowanych w informacji TPR

Na tle rosnącej ilości danych przekazywanych administracji skarbowej oraz rozwoju narzędzi analitycznych KAS zasadne jest postawienie pytania, jakie praktyczne działania mogą podjąć podatnicy, aby ograniczyć ryzyko związane z raportowaniem TPR.

W miarę stopniowego rozwoju możliwości zestawiania i analizowania przez organy KAS danych pochodzących z różnych źródeł raportowych coraz większego znaczenia nabiera proaktywne podejście podatników do ich uprzedniej weryfikacji oraz zapewnienia spójności jeszcze przed złożeniem informacji TPR. Nawet jeżeli pełna automatyzacja analiz prowadzonych przez organy podatkowe nie jest jeszcze standardem, kierunek zmian wydaje się jednoznaczny - to podatnik powinien jako pierwszy zidentyfikować potencjalne niespójności, zanim staną się one przedmiotem zainteresowania administracji skarbowej w toku przewidzianych prawem procedur.

Kto podpisuje TPR-C w spółce z o.o. spółce komandytowej? - sprawdź w LEX >

W praktyce taka weryfikacja może obejmować w szczególności:

• weryfikację spójności danych raportowanych w TPR z informacjami wynikającymi ze sprawozdań finansowych, deklaracji CIT-8 oraz danych księgowych;
• ocenę zgodności opisu transakcji i ich ekonomicznego charakteru z rzeczywistym profilem funkcjonalnym stron, w tym analizą funkcji, aktywów i ryzyk;
• identyfikację rozbieżności pomiędzy formalnym przebiegiem transakcji wynikającym z umów, porozumień lub innych dokumentów a rzeczywistym przebiegiem tej transakcji, zgodnie z zasadą prymatu treści ekonomicznej nad formą prawną;
• analizę poziomu wyników raportowanych w informacji TPR, w szczególności w kontekście przedziałów rynkowych, danych porównawczych oraz powtarzalności i kierunku zmian danych raportowanych w kolejnych latach;
• identyfikację potencjalnych rozbieżności pomiędzy danymi agregowanymi i źródłowymi, które mogą zostać wychwycone w toku czynności analitycznych prowadzonych przez organy KAS.

W tym ujęciu TPR przestaje pełnić wyłącznie funkcję sprawozdawczą, a zaczyna być postrzegany jako realne narzędzie zarządzania ryzykiem podatkowym. Wymaga to holistycznego spojrzenia na dane funkcjonujące w różnych obszarach raportowania - od dokumentacji cen transferowych, przez sprawozdawczość finansową, po dane księgowe i podatkowe.

Czy wykazanie straty w ramach korekty CIT-8 obliguje do złożenia TPR-C? - sprawdź w LEX >

W praktyce przeprowadzenie tak wielopłaszczyznowej weryfikacji może stanowić wyzwanie dla wewnętrznych działów finansowych i podatkowych. Wymaga bowiem połączenia wiedzy z zakresu cen transferowych, analizy danych, sprawozdawczości finansowej oraz praktyki czynności analitycznych i kontrolnych prowadzonych przez organy podatkowe.

Dlatego szczególnego znaczenia nabiera ustrukturyzowane podejście do przeglądu danych raportowanych w informacji TPR. Taka weryfikacja pozwala spojrzeć na dane nie tylko z perspektywy formalnej poprawności formularza, lecz także ich spójności, kompletności oraz potencjalnych obszarów wymagających dodatkowego wyjaśnienia przed złożeniem informacji TPR.

Wnioski dla podatników: TPR jako element zarządzania ryzykiem podatkowym

Informacja TPR coraz wyraźniej wykracza poza funkcję zwykłego obowiązku sprawozdawczego. Rosnąca skala raportowania, rozwój narzędzi analitycznych KAS oraz możliwość zestawiania danych z TPR z innymi źródłami sprawiają, że raportowane informacje mogą mieć realne znaczenie dla oceny profilu ryzyka podatnika w obszarze cen transferowych.

Z perspektywy podatników kluczowe znaczenie ma nie tylko formalna poprawność formularza, lecz także jakość, kompletność i spójność danych raportowanych w TPR. Szczególną uwagę należy zwrócić na obszary, które mogą generować pytania po stronie organów podatkowych, w tym zmiany rok do roku, nietypowe poziomy rentowności, korekty TPR, rozbieżności względem dokumentacji cen transferowych oraz dane odbiegające od profilu działalności podatnika.

Pomimo, że ujawnione sankcje karnoskarbowe związane z obowiązkami w zakresie cen transferowych wydają się relatywnie niskie, realne ryzyko leży przede wszystkim w konsekwencjach podatkowych: doszacowaniu dochodu, odsetkach, sporach z organami oraz zwiększonym ryzyku kontroli w kolejnych okresach.

W konsekwencji TPR powinien być traktowany nie tylko jako obowiązek formalny, ale jako element strategii zarządzania ryzykiem podatkowym. Kluczowe staje się zapewnienie wysokiej jakości danych już na etapie pierwszego raportowania oraz minimalizowanie potrzeby późniejszych korekt, które mogą stanowić dodatkowy sygnał dla organów podatkowych.

---

Monika Palmowska, doradca podatkowy, Partner w Zespole ds. Cen Transferowych, KPMG w Polsce

Ireneusz Ledzion, doradca podatkowy, Menadżer w Zespole ds. Cen Transferowych, KPMG w Polsce