Przypadkowe zgłoszenie do VAT a powrót do zwolnienia

Sprzedaż komputerów wyłącznie w sklepie stacjonarnym nie wyłącza sama w sobie prawa do zwolnienia podmiotowego z VAT, o ile nie został przekroczony limit 240 000 zł i podatnik nie wykonuje innych czynności wyłączonych ze zwolnienia. Jeżeli jednak przedsiębiorca zarejestrował się już jako podatnik VAT czynny i faktycznie rozliczał sprzedaż z VAT, urząd może uznać to za rezygnację ze zwolnienia, co zasadniczo uniemożliwia natychmiastowe „anulowanie” rejestracji i powrót do zwolnienia.

Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej komputerów oraz akcesoriów komputerowych. Sprzedaż prowadzę wyłącznie stacjonarnie, w punkcie sprzedaży. Nie prowadzę sprzedaży wysyłkowej, internetowej ani sprzedaży za pośrednictwem platform sprzedażowych. Wartość mojej sprzedaży nie przekroczyła limitu zwolnienia podmiotowego z VAT, który wynosi 240 000 zł. Mimo to, dokonałem rejestracji jako podatnik VAT czynny, ponieważ błędnie uznałem, że sama sprzedaż komputerów wyłącza możliwość korzystania ze zwolnienia z VAT. Po analizie przepisów ustaliłem, że skoro nie dokonuję sprzedaży wysyłkowej ani internetowej, a sprzedaż komputerów odbywa się wyłącznie stacjonarnie, mogę nadal korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT. W związku z tym chcę ustalić, czy mogę złożyć do urzędu skarbowego wniosek o anulowanie rejestracji jako podatnik VAT czynny, dokonanej omyłkowo - pyta Czytelnik.

Sprzedaż komputerów a prawo do zwolnienia z VAT

Na gruncie przedstawionego stanu faktycznego należy uznać, że sama sprzedaż komputerów w sklepie stacjonarnym nie wyłącza prawa do korzystania ze zwolnienia podmiotowego z VAT. Wyłączenie przewidziane w art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. f ustawy o VAT dotyczy bowiem dostaw określonych towarów, w tym komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych sklasyfikowanych w PKWiU 26, ale tylko wtedy, gdy ich dostawa następuje w związku z zawarciem umowy w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość.

Oznacza to, że sprzedaż komputerów nie została całkowicie wyłączona ze zwolnienia podmiotowego z VAT. Wyłączenie obejmuje sprzedaż tych towarów w określonym modelu, tj. przede wszystkim sprzedaż internetową, telefoniczną, wysyłkową albo realizowaną za pośrednictwem platform sprzedażowych, jeżeli umowa jest zawierana na odległość bez fizycznej obecności stron. Jeżeli natomiast sprzedaż komputerów odbywa się wyłącznie stacjonarnie, w punkcie sprzedaży, przy fizycznej obecności klienta, to sama okoliczność, że przedmiotem sprzedaży są komputery, nie pozbawia podatnika prawa do zwolnienia podmiotowego.

Warunkiem korzystania ze zwolnienia pozostaje spełnienie ogólnych przesłanek określonych w art. 113 ustawy o VAT. Od 1 stycznia 2026 r. limit zwolnienia podmiotowego wynosi 240 000 zł, a więc podatnik posiadający siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju może korzystać ze zwolnienia, jeżeli wartość jego sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła tej kwoty w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym.

W przypadku podatnika rozpoczynającego działalność w trakcie roku podatkowego limit ten należy ustalić proporcjonalnie do okresu prowadzenia działalności w danym roku. Jeżeli podatnik nie przekroczył właściwego limitu oraz nie wykonuje czynności wymienionych w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT, może co do zasady korzystać ze zwolnienia podmiotowego. Jednocześnie przekroczenie limitu powoduje utratę zwolnienia począwszy od czynności, którą przekroczono limit.

Powrót do zwolnienia dopiero po roku

W analizowanej sytuacji istotne jest jednak to, że podatnik dokonał już rejestracji jako podatnik VAT czynny. Złożenie zgłoszenia VAT-R i rejestracja jako podatnik VAT czynny, mimo że wynikały z błędnej oceny przepisów, mogą zostać potraktowane przez organ podatkowy jako rezygnacja ze zwolnienia podmiotowego. Ma to szczególne znaczenie, jeżeli po rejestracji podatnik zachowywał się jak podatnik VAT czynny, tj. wykazywał sprzedaż ze stawką VAT, ewidencjonował sprzedaż jako opodatkowaną, wystawiał dokumenty z VAT oraz składał właściwe rozliczenia.

W takiej sytuacji organ podatkowy może przyjąć, że nie doszło wyłącznie do technicznej pomyłki w zgłoszeniu rejestracyjnym, lecz do skutecznej rezygnacji ze zwolnienia. Skutkiem tego zastosowanie znajdzie art. 113 ust. 11 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem podatnik, który utracił prawo do zwolnienia albo zrezygnował z tego zwolnienia, może ponownie skorzystać ze zwolnienia nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia albo z niego zrezygnował.

Jeżeli zatem podatnik zarejestrował się jako podatnik VAT czynny i od tego momentu faktycznie rozliczał sprzedaż jako opodatkowaną VAT, to co do zasady nie może dowolnie powrócić do zwolnienia w wybranym przez siebie miesiącu tego samego roku. Powrót do zwolnienia będzie możliwy dopiero po upływie okresu karencji wynikającego z art. 113 ust. 11 ustawy o VAT, pod warunkiem że w dalszym ciągu spełnione będą warunki do korzystania ze zwolnienia, tj. wartość sprzedaży nie przekroczy ustawowego limitu oraz podatnik nie będzie wykonywał czynności wyłączających zwolnienie, w szczególności sprzedaży komputerów w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość.

Takie stanowisko potwierdzają organy podatkowe. W interpretacji indywidualnej z 2 czerwca 2025 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.249.2025.2.MGO, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej analizował sytuację podatnika, który zarejestrował się jako podatnik VAT czynny z powodu błędnej interpretacji art. 113 ust. 13 ustawy o VAT, mimo że prowadził sprzedaż bezpośrednią i nie dokonywał sprzedaży na odległość. Organ wskazał, że skoro podatnik dokonał rejestracji jako podatnik VAT czynny i od momentu rejestracji zachowywał się jak podatnik czynny, rejestrując sprzedaż na kasie fiskalnej z zastosowaniem właściwej stawki VAT, to doszło do rezygnacji ze zwolnienia. W konsekwencji powrót do zwolnienia jest możliwy dopiero na zasadach określonych w art. 113 ust. 11 ustawy o VAT, a więc nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym podatnik zrezygnował ze zwolnienia.

W konsekwencji należy rozróżnić dwie kwestie. Po pierwsze, podatnik prowadzący wyłącznie sprzedaż stacjonarną komputerów może korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT, o ile nie przekroczył limitu 240 000 zł i nie wykonuje innych czynności wskazanych w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT. Po drugie, jeżeli podatnik zarejestrował się już jako podatnik VAT czynny i po tej rejestracji faktycznie rozliczał VAT, organ podatkowy może uznać, że podatnik zrezygnował ze zwolnienia. W takim przypadku powrót do zwolnienia następuje na zasadach określonych w art. 113 ust. 11 ustawy o VAT, a więc zasadniczo dopiero po upływie roku, licząc od końca roku, w którym nastąpiła rezygnacja.

Trudno anulować rejestrację

Nie można więc automatycznie przyjąć, że w każdej takiej sytuacji urząd skarbowy ma obowiązek „anulować” rejestrację podatnika jako podatnika VAT czynnego. Anulowanie rejestracji mogłoby być rozważane przede wszystkim wtedy, gdy rejestracja rzeczywiście miała charakter oczywistej pomyłki, nie doszło do faktycznego rozpoczęcia rozliczeń jako podatnik VAT czynny, podatnik nie wykazywał podatku należnego na dokumentach sprzedaży, nie odliczał podatku naliczonego i nie działał wobec kontrahentów jako podatnik VAT czynny. W takim układzie można argumentować, że zgłoszenie VAT-R nie odzwierciedlało rzeczywistego zamiaru rezygnacji ze zwolnienia, lecz było skutkiem błędnej oceny obowiązku rejestracyjnego.

Jeżeli jednak po rejestracji sprzedaż była prowadzona z naliczeniem VAT, a podatnik działał jak podatnik VAT czynny, szanse na skuteczne anulowanie rejestracji wstecz są ograniczone. W takim przypadku właściwszą drogą jest złożenie aktualizacji VAT-R i powrót do zwolnienia w terminie dopuszczalnym na podstawie art. 113 ust. 11 ustawy o VAT. Aktualizacja zgłoszenia VAT-R powinna zostać złożona przed początkiem miesiąca, od którego podatnik zamierza korzystać ze zwolnienia, przy czym powrót ten jest możliwy dopiero po spełnieniu warunku upływu okresu karencji.

Podsumowując, sprzedaż komputerów wyłącznie w sklepie stacjonarnym nie wyłącza prawa do zwolnienia podmiotowego z VAT. Wyłączenie dotyczy dostaw komputerów dokonywanych w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość. Jeżeli podatnik nie prowadzi sprzedaży internetowej, wysyłkowej ani sprzedaży przez platformy oraz nie przekroczył limitu 240 000 zł, spełnia co do zasady warunki materialne do korzystania ze zwolnienia. Jeżeli jednak zarejestrował się jako podatnik VAT czynny i po rejestracji rozliczał sprzedaż z VAT, organ podatkowy może potraktować to jako rezygnację ze zwolnienia. W takim przypadku nie ma podstaw do natychmiastowego powrotu do zwolnienia ani do prostego anulowania rejestracji, a ponowne skorzystanie ze zwolnienia będzie możliwe dopiero na zasadach określonych w art. 113 ust. 11 ustawy o VAT.

Autor: Rafał Styczyński, doradca podatkowy