Niezależnie od regulacji dotyczących przestępstw kryminalnych, resort sprawiedliwości postanowił dokonać także znaczących zmian w zakresie przestępczości gospodarczej. Wszystkie one mają na celu zwiększenie represji i to w bardzo istotny sposób.

Czytaj: MS: Wyższe kary dla zabójców, pedofilów i... nieletnich>>
 

25 lat za fałszowanie faktur

Znaczącemu podwyższeniu ulegną kary za wręczenie lub przyjęcie korzyści majątkowej lub jej obietnicy, i tak w przypadku gdy kwota korzyści wyniesie 200 tys. zł sprawca narażony będzie na karę od dwóch do 15 lat pozbawienia wolności, natomiast gdy kwota korzyści majątkowej wyniesie milion zł - można będzie wymierzyć karę od trzech do 20 lat pozbawienia wolności.

Sprawdź w LEX: Czy podatnik może anulować wystawione przez pracownika faktury? >

Analogicznie zagrożony będzie również tak zwany fałsz materialny i intelektualny faktur, w przypadku gdy kwota należności ogółem na fakturach będzie większa, niż pięć mln zł lub gdy sprawca uczyni sobie z procederu przestępczego stałe źródło dochodu, grozić będzie kara pozbawienia wolności od trzech do 20 lat. Zaś gdy kwota na fakturach będzie większa niż 10 mln zł, sprawca będzie podlegał karze pozbawienia wolności od pięciu do 25 lat.

 


20 lat za oszustwa komputerowe

Surowiej karane będą również przestępstwo oszustwa i oszustwa komputerowego, przestępstwo nadużycia zaufania, łapownictwa menedżerskiego, oszustwa finansowego, oszustwa ubezpieczeniowego, prania pieniędzy, a także prowadzenia nierzetelnej dokumentacji. Każde z tych przestępstw, w przypadku gdy sprawca dopuści się go w stosunku do mienia większego niż pięć mln zł, zagrożone będzie karą od trzech do 20 lat pozbawienia wolności, natomiast w przypadku gdy wartość ta będzie większa niż 10 mln zł, sprawca będzie podlegał karze od pięciu do 25 lat pozbawienia wolności.

 


Minimalne progi przy orzekaniu

Resort zaproponował również nowe regulacje odnoszące się do kary grzywny i ograniczenia wolności wprowadzając minimalne progi przy ich orzekaniu. Na przykład gdy przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą trzech lat, sąd zobligowany będzie do wymierzenia kary grzywny w wysokości nie niższej niż 200 stawek dziennych. Natomiast w przypadku gdy przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności przekraczającą trzy lata, sąd zobowiązany będzie wymierzyć co najmniej 300 stawek dziennych grzywny. Jeżeli dodam, że wysokość każdej stawki dziennej waha się w przedziale od 10 do 2 tys. zł, to łatwo wyliczyć jaki będzie rzeczywisty wymiar orzekanych grzywien.

Zobacz również: 
Skok na tajemnicę zawodową może skończyć w TK >>

Chmielniak: Podatnicy są w coraz trudniejszej sytuacji >>

Zaostrzenie kar wpłynie nie tylko na surowość wyroków, będzie stanowiło również znaczące ograniczenie dla skorzystania przez podejrzanych i oskarżonych z dobrodziejstwa dobrowolnego poddania się odpowiedzialności. Taki tryb załatwienia sprawy nie jest  bowiem dopuszczalny w przypadku czynów zabronionych, których dolna granica zagrożenia karą wynosi co najmniej trzy lata pozbawienia wolności. Zważywszy, że obecnie około 75 proc. spraw karnych załatwiana jest właśnie w ten sposób, wprowadzona reforma przyczynić się może nie tylko do nagromadzenia spraw w sądach, ale przede wszystkim do zwiększenia przewlekłości w ich rozstrzyganiu.

Nowe czyny zabronione

Oprócz zaostrzenia kar, projektodawca zdecydował się na wprowadzenie kilku nowych czynów zabronionych.  

Rozszerzono katalog zachowań, które stanowić będą przestępstwo płatnej protekcji. W świetle nowelizacji karalne będzie powoływanie się na wpływy także w przedsiębiorstwie państwowym, spółce handlowej z udziałem Skarbu Państwa, samorządu terytorialnego lub państwowej osoby prawnej. Zmieniono również definicję osoby pełniącej funkcję publiczną. Oprócz osób wymienionych obecnie w art. 115 § 19 kodeksu karnego, status taki będą mieli także członek zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, prezes, dyrektor lub jego zastępca, prokurent, główny księgowy lub skarbnik piastujący swoje stanowiska w przedsiębiorstwie państwowym,  spółce handlowej z udziałem Skarbu Państwa, samorządu terytorialnego lub państwowej osoby prawnej, spółdzielni oraz organizacji krajowej.

W projekcie ustawy pojawiło się również przestępstwo polegające na tworzeniu fałszywych dowodów w toku postępowania karnego lub karnego skarbowego, mających służyć uniknięciu lub minimalizacji odpowiedzialności karnej osoby, która takich działań dokonuje, czy chociażby czyn zabroniony polegający na uchylaniu się od wykonania środka kompensacyjnego w postaci naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, a także zapłaty nawiązki.

Prawo coraz bardziej represyjne

Ministerstwo sprawiedliwości zrobiło kolejny krok w kierunku znaczącego wzmocnienia represji przepisów karnych. Krok, jak już zaznaczałem, w niewłaściwą stronę. Pomijam fakt, że nowelizacja zainspirowana została jednostkowym tragicznym wydarzeniem, a więc powstała na kolanie i bez należytej refleksji, co budzić musi sprzeciw każdego racjonalnego prawnika. Najważniejsze jest to, że podniesienie kar za przestępstwa z dużym prawdopodobieństwem nie wpłynie na spadek przestępczości. Oczywistym jest bowiem, że aby to osiągnąć surowa kara nie wystarczy. Istotnym czynnikiem służącym redukcji zachowań patologicznych jest nieodzowność kary, a nie jej wysokość. Ponadto w zakresie obrotu gospodarczego prawo karne należy aplikować ze szczególną ostrożnością i z zachowaniem daleko posuniętej zasady proporcjonalności. Traktowanie przestępstw związanych z obrotem gospodarczym jak zbrodni i wymierzanie za takie przestępstwa kar sięgających 25 lat pozbawienia wolności nic wspólnego z proporcjonalnością nie ma i może pociągnąć ze sobą bardzo niebezpieczne konsekwencje. 

Więcej przydatnych materiałów znajdziesz w LEX:

Odpowiedzialność karna skarbowa doradców podatkowych i księgowych >

Czy podatnikowi grozi kara z używanie kasy fiskalnej z błędnie wprowadzonym NIP? >

Podanie nieprawdy w deklaracjach podatkowych na przykładach >