Czy organy podatkowe mogą wymierzyć dodatkowy VAT z powodu uzyskania niższej niż rynkowa ceny sprzedaży z tytułu zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części?

Pytanie pochodzi z publikacji Vademecum Doradcy PodatkowegoCzy organy podatkowe mogą wymierzyć dodatkowy VAT z powodu uzyskania niższej ceny sprzedaży z tytułu zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części - niż cena rynkowa? Biegły dokonał wyceny przedsiębiorstwa, jednak podatnik nie jest w stanie znaleźć w dość szybkim tempie kupca, który by za taką cenę chciał kupić przedsiębiorstwo (lub jego zorganizowaną część). Podatnik jednak nie ma już z czego utrzymywać firmy a ponadto potrzebuje pilnie kupić mieszkanie ze środków uzyskanych ze zbycia przedsiębiorstwa. Różnica między wyceną biegłego, czyli cenami rynkowymi a ceną jaką chce zapłacić potencjalny klient wynosi ok. 50%.Jakie rodzi to konsekwencje w podatku VAT?

Odpowiedź:
Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie wywoła konsekwencji na gruncie podatku od towarów i usług, a co za tym idzie nie powinno być dokumentowane fakturą. Nie ma więc znaczenia, że cena nie będzie odzwierciedlała wartości rynkowej. Przyjmuje się, że jedną z przyczyn wprowadzenia do ustawy tego zwolnienia jest właśnie problem z ustaleniem podstawy opodatkowania, gdyż do wartości przedsiębiorstwa należy zaliczyć również pasywa.
Uzasadnienie:
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa (art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) – dalej u.p.t.u.). Tak więc jeśli w istocie będziemy mieli do czynienia ze zbyciem przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa (przez które zgodnie z art. 2 pkt 27e u.p.t.u. należy rozumieć organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania) czynność ta nie wywoła konsekwencji na gruncie podatku od towarów i usług, a co za tym idzie nie powinna być dokumentowana fakturą. Na marginesie warto dodać, że będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ale co istotne, w tym przypadku podatnikiem będzie nabywca.
Mariusz Jabłoński, autor współpracuje z publikacją Vademecum Doradcy Podatkowego
Odpowiedzi udzielono 22 grudnia 2014 r.