Ustawa „Women on Boards” weszła w życie

Przepisy wdrażające unijną dyrektywę dotyczącą poprawy równowagi we władzach Spółek Skarbu Państwa już obowiązują - przypomina Ministerstwo Sprawiedliwości. Regulacja ma na celu usprawnienie implementacji zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dostępie do najwyższych funkcji kierowniczych.

Chodzi o ustawę z dnia 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz ustawy o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz.U. z 2026 r., poz. 1034, druk sejmowy nr 2696). Ustawa, która została ogłoszona w Dzienniku Ustaw 3 sierpnia 2026 r. i weszła w życie 18 sierpnia br., czyli po upływie 14 dni od jej opublikowania, wdrożyła do polskiego porządku prawnego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2022/2381 z dnia 23 listopada 2022 r. w sprawie poprawy równowagi płci wśród dyrektorów spółek giełdowych oraz powiązanych środków (Dz. Urz. UE L 315 z 7.12.2022, str. 44). - Kluczowym celem nowych przepisów jest wspieranie rozwoju nowoczesnego i konkurencyjnego rynku pracy poprzez zagwarantowanie przejrzystych procedur rekrutacyjnych oraz promowanie awansu opartego na merytorycznych przesłankach - podkreśla  w komunikacie Ministerstwo Sprawiedliwości.

Czytaj również: Tylko 12 największych spółek GPW spełnia wymogi dyrektywy Women on Boards>>

Najważniejsze rozwiązania zawarte w ustawie:

• Cel reprezentacji płci: duże spółki giełdowe będą zobowiązane do zapewnienia, aby płeć niedostatecznie reprezentowana (zdefiniowana jako zajmująca nie więcej niż 49 proc. stanowisk) stanowiła liczbę najbardziej zbliżoną do 33 proc. wszystkich stanowisk w zarządach i radach nadzorczych łącznie.
• Przejrzyste i neutralne kryteria wyboru: spółki będą zobowiązane do określenia jasnych, obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów rekrutacji jeszcze przed jej rozpoczęciem. W przypadku kandydatów o równorzędnych kwalifikacjach pierwszeństwo uzyska osoba należąca do płci niedostatecznie reprezentowanej.
• Obowiązkowa polityka równowagi płci: walne zgromadzenia spółek uchwalą publicznie dostępną na stronach internetowych politykę równowagi płci, uwzględniającą programy rozwoju kariery oraz strategię zarządzania zasobami ludzkimi.
• Nadzór i egzekwowanie przepisów: nadzór nad przestrzeganiem obowiązków sprawozdawczych i realizacją polityki równowagi płci powierzono Komisji Nadzoru Finansowego (KNF). W przypadku rażących naruszeń KNF będzie mogła nałożyć na spółkę karę finansową do 500 000 zł.
• Sądowa ochrona praw kandydatów: kandydaci, wobec których naruszono zasady rekrutacji, uzyskają prawo do dochodzenia odszkodowania przed sądem (w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę). Jeśli odrzucony kandydat wykaże równorzędność kwalifikacji, ciężar dowodu braku dyskryminacji spocznie na spółce.

Zakres ustawy

Nowe regulacje obejmują duże spółki giełdowe z siedzibą w Polsce notowane na rynku regulowanym w państwie członkowskim UE, zatrudniające co najmniej 250 pracowników, których roczny obrót przekracza 50 mln euro lub całkowity bilans roczny wynosi powyżej 43 mln euro.

Sektor mikro-, małych oraz średnich przedsiębiorstw (MŚP) został całkowicie wyłączony ze stosowania tych przepisów.

Czytaj również: Kobiety w spółkach Skarbu Państwa - są resortowe wytyczne>>

Standardy europejskie i wpływ na gospodarkę

Wdrożenie dyrektywy opiera się na międzynarodowych wzorcach. Liczne badania i analizy ekonomiczne potwierdzają, że zrównoważony udział kobiet i mężczyzn na najwyższych szczeblach zarządczych sprzyja innowacyjności, podnosi jakość decyzji biznesowych oraz wpływa dodatnio na stabilność i wyniki finansowe przedsiębiorstw.