Pierwszym punktem dzisiejszego porządku obrad Rady Ministrów był przygotowany projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (nr UD283). Umieszczenie projektu w planie prac rządu może stanowić nie lada zaskoczenie, zwłaszcza że w poniedziałek, 16 lutego, na stronie Rządowego Centrum Legislacji zostało opublikowane pismo RCL datowane na 13 lutego, adresowane do Tomasza Wlazło, dyrektora Departamentu Prawnego w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. RCL poinformował w nim, że niezbędne jest zrealizowanie w projekcie ustawy wszystkich ustaleń wskazanych w roboczych ustaleniach Stałego Komitetu Rady Ministrów z dnia 5 lutego 2026 r. (chodzi o uwagi 5.9 Ministra Finansów i Gospodarki (MF), 8.1 Prezesa Rządowego Centrum Legislacji oraz uwagi Wiceprzewodniczącego Stałego Komitetu Rady Ministrów zgłoszone na posiedzeniu). - Dodatkowo zauważa się, że projekt wymaga dopracowania pod względem prawnym, redakcyjnym i legislacyjnym. Uwagi do ewentualnego wykorzystania w ramach skierowania tego projektu do rozpatrzenia przez Radę Ministrów zostały przekazane w trybie roboczym w dniu 12 lutego 2026 r.
W piśmie tym Krzysztof Olszak, dyrektor Departamentu Prawa Społecznego w Rządowym Centrum Legislacji poinformował o odstąpieniu od rozpatrzenia projektu ustawy przez komisję prawniczą, bo – jak stwierdził - za ostateczną treść aktu normatywnego odpowiada wnioskujący, a projekt został zaakceptowany przez Departament Prawny w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Po południu Ministerstwo Rodziny, Pracy Polityki Społecznej poinformowało, że rząd przyjął projekt.
Czytaj również: Pracodawcy: Nowa wersja projektu zmian w ustawie o PIP wciąż budzi wątpliwości natury prawnej >>
Projekt nadal budzi zastrzeżenia
Tymczasem projekt nadal budzi spore wątpliwości. Chociażby w kwestii wprowadzenia polecenia usunięcia naruszeń dotyczących funkcjonowania umowy cywilnoprawnej, lub faktycznego świadczenia pracy przez osobę za wynagrodzeniem, w warunkach, w których zgodnie z art. 22 par. 1 Kodeksu pracy, powinna być zawarta umowa o pracę. W najnowszym brzmieniu projektu ustawy, opublikowanym 16 lutego, przepis ten w dalszym ciągu jest nieprecyzyjny. Nie wiadomo np. ile czasu będzie miał podmiot na wykonanie polecenia. Uwagę na to zwraca Konfederacja Lewiatan, która w swoim stanowisku podkreśla, że proponowane rozwiązanie wymaga doprecyzowania. - Instytucja polecenia powinna służyć nie tylko nakazaniu dokonania przekształcenia umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę, ale również modyfikacji funkcjonowania umowy cywilnoprawnej w celu zapewnienia możliwości prawidłowego kontynuowania stosowania takiej umowy. Regulacja przyszłej ustawy powinna tę kwestię określać jednoznacznie. Nie jest jasne, jak w praktyce będzie realizowane wydawanie takich poleceń, jaki będzie termin na jego wykonanie, w jakim terminie będzie oceniane czy zostało należycie wykonane - czytamy.
Według Konfederacji Lewiatan, w projekcie ustawy nie ma szczegółowych uregulowań odnoszących się do samego polecenia. Obecne brzmienie art. 31 ustawy stanowi tylko, że protokół kontroli powinien zawierać m.in. treść decyzji ustnych i poleceń oraz informację o terminach ich realizacji. Po zmianie przepisów takie polecenie będzie odgrywało bardzo ważną rolę, może okazać się ważnym dowodem w postępowaniu sądowym, w przypadku odwołania od decyzji, o której mowa w art. 11 pkt. 7a. Co istotne, w art. 33 ust 1. pkt 2) ustawy jest wskazane, że w toku kontroli właściwy inspektor pracy kieruje wystąpienia i wydaje polecenia, o których mowa w art. 11 pkt 8 i art. 11b. Co oznacza, że nowy projekt ustawy nie nowelizuje już tego artykułu i nie odwołuje się do art. 11 ust.2.
- Od strony praktycznej zwracamy jeszcze uwagę, że obecnie zastrzeżenia do protokołu z przeprowadzonej kontroli można wnieść w ciągu 7 dni od dnia przedstawienia protokołu - jest to krótki termin. Natomiast po zmianie przepisów protokół zawierający przedmiotowe polecenie będzie rodził już dalej idące konsekwencje. Obecnie po przeprowadzonej kontroli PIP przekazywany jest protokół i jest możliwość wniesienia zastrzeżeń, następnie PIP może przekazać do pracodawcy Wystąpienie, na które jest określony konkretny termin do 30 dni, aby zawiadomić odpowiedni organ Państwowej Inspekcji Pracy o terminie i sposobie realizacji wniosków pokontrolnych. W związku z powyższym uwzględniając działania związane z Wystąpieniem, nasuwa się pytanie, jak po zmianie przepisów będą miały wyglądać działania związane z realizacją polecania w sprawie usunięcia naruszeń – wskazują pracodawcy.
Zastrzeżenia do przepisów ma również Business Centre Club, który - jak sam wskazuje - z ostrożnym niepokojem odnosi się do przyjętej przez Sejm ustawy wzmacniającej uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy. Zdaniem organizacji, choć cel regulacji – poprawa ochrony pracowników i eliminacja patologii na rynku pracy – jest zrozumiały, to przyjęte rozwiązania mogą prowadzić do nadmiernej presji kontrolnej wobec uczciwie działających przedsiębiorców.
BCC podkreśla, że skuteczna inspekcja pracy powinna opierać się nie tylko na sankcjach, ale także na dialogu, doradztwie i prewencji. Rozszerzanie kompetencji PIP bez równoczesnego wprowadzenia jasnych gwarancji dla firm może pogłębiać niepewność prawną.
- Strona pracodawców otrzymała projekt ustawy do przedstawienia uwag i termin ten mijał w dniu 13 lutego 2026 roku. Biorąc pod uwagę skalę zgłoszonych uwag – w naszej ocenie – jest nieprawdopodobne, aby w tak krótkim terminie uwagi te zostały poddane rzetelnej analizie. W ocenie BCC podczas procedowania nad tym projektem doszło do naruszenia zasad dialogu społecznego, co rzutuje na jakość przepisów i sytuację przedsiębiorców. Ani bowiem przedsiębiorcy, ani organ kontrolny nie są przygotowani na zmiany tak głęboko ingerujące w rynek pracy. - podkreśla Joanna Torbé-Jaćko ekspertka BCC ds prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
We wtorek rząd przyjął również nowelizację ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (nr UD183). Projekt przewiduje zmiany przepisów w zakresie mobbingu.
Czytaj więcej: Resort pracy chce, by rząd rozpatrzył projekt o mobbingu, mimo poważnych zastrzeżeń>>
