Nowością jest zobowiązanie pracodawcy do zgłaszania do Krajowej Ewidencji Układów Zbiorowych Pracy faktu zawarcia lub zmiany jak również wypowiedzenia porozumienia zbiorowego. Dotyczy to szeregu porozumień zawieranych z organizacjami związkowym, które przed 13 grudnia 2025 r. nie podlegały żadnym zgłoszeniom. Zgłoszenie do KEUZP jest przy tym dokonywane pod rygorem niewywoływania skutków prawnych, a zatem jego brak powoduje, że porozumienie „nie istnieje prawnie”.
Zgłaszanie do Krajowej Ewidencji Układów Zbiorowych Pracy (KEUZP) faktu zawarcia lub zmiany, jak również wypowiedzenia porozumienia zbiorowego, wprowadziła ustawa z 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (Dz. U. z 2025 r., poz. 1661).
Obowiązek zgłoszenia informacji o porozumieniach zbiorowych obejmuje:
– jeżeli są zawarte przez organizację związkową i pracodawcę lub co najmniej dwóch pracodawców lub organizację.
Przykład: Zgłoszeniu podlegają np. porozumienia w sprawie zasad wykonywania pracy zdalnej (art. 67[20] k.p.), zawierane w związku z przejściem zakładu pracy na nowego pracodawcę (art. 26[1] ust. 3 ustawy z 6 maja 1991 r. o związkach zawodowych), w sprawie wykazu prac w porze nocnej (art. 151[7] par. 4 k.p.).
Obowiązek zgłoszenia obejmuje tylko porozumienia zbiorowe, które zostały zawarte z organizacją związkową. Nie zgłasza się porozumień zawieranych z przedstawicielami pracowników w sytuacji, gdy u pracodawcy nie działa organizacja związkowa.
Wprowadzając ten obowiązek, ustawodawca znowelizował jednocześnie wiele regulacji Kodeksu pracy i innych ustaw, wskazując, że informacja o danym porozumieniu podlega wpisowi do Krajowej Ewidencji Układów Zbiorowych Pracy na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (Dz.U., poz. 1661). Tak jest np. w art. 8 ust. 3 ustawy o czasie pracy kierowców odnośnie porozumienia dotyczącego indywidualnego rozkładu czasu pracy kierowcy.
W zgłoszeniu porozumienia zbiorowego lub protokołu dodatkowego należy wskazać aktualne w dniu zawarcia porozumienia informacje o:
Informacje, o których mowa w pkt 6 i 7, podlegają zgłoszeniu do KEUZP corocznie w terminie do dnia 15 lutego, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, chyba że nie nastąpiły zmiany w informacjach podlegających zgłoszeniu.
W przypadku porozumienia zbiorowego obejmującego jednego pracodawcę zgłoszenia dokonuje pracodawca, a w przypadku porozumienia zbiorowego obejmującego co najmniej dwóch pracodawców – jeden z pracodawców lub organizacja pracodawców.
Przykład: W razie zawierania porozumienia obejmującego co najmniej dwóch pracodawców w porozumieniu zbiorowym należy wskazać podmiot dokonujący zgłoszenia.
KEUZP ma być dopiero utworzony (w terminie dwóch lat od 13 grudnia 2025 r.) - regulacje przejściowe wskazują, że do czasu utworzenia KEUZP obowiązek zgłoszenia dotyczącego porozumienia zbiorowego jest realizowany przez przekazanie informacji do ministra właściwego do spraw pracy, drogą elektroniczną, w zgłoszeniu opatrzonym kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym. Do zgłoszenia dołącza się cyfrowe odwzorowaniem treści porozumienia zbiorowego lub protokołów dodatkowych.
Minister właściwy do spraw pracy potwierdza prawidłowe dokonanie zgłoszenia informacji drogą elektroniczną i nadaje numer nowemu porozumieniu zbiorowemu.
Na stronach rządowych (www.gov.pl/web/dialog/uklady-zbiorowe-pracy2Zgłoszenia) wskazano, że zgłoszenia można dokonać poprzez:
Brak dokonania obowiązkowego zgłoszenia zagrożony jest karą grzywny albo ograniczenia wolności.
Czytaj więcej w LEX: Układy zbiorowe pracy i porozumienia zbiorowe >
