Według Państwowej Inspekcji Pracy, najwięcej zagrożeń wypadkowych oraz zawodowych występuje na małych budowach. Stąd akcja „Kontrole na małych budowach”, której celem jest sprawdzenie warunków pracy, ale przede wszystkim wskazanie ewentualnych nieprawidłowości mogących stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia.
Według wstępnych danych GUS, tylko w I kwartale 2021 r. w wyniku wypadków na budowach poszkodowane zostały 572 osoby, z czego w aż 8 przypadkach były to zdarzenia ze skutkiem śmiertelnym, w 10 - z ciężkim. Niezdolność do pracy osób poszkodowanych wyniosła średnio 38 dni, podczas gdy dla wszystkich branż średnia absencja w pracy wyniosła 27 dni.
Wyniki kontroli przeprowadzanych w ramach akcji PIP „Kontrole na małych budowach” mają posłużyć do opracowania przyszłego zakresu działania kontrolnego i prewencyjnego w tym sektorze gospodarki. Zadaniem inspektorów jest ustalenie rzeczywistej skali nieprawidłowości i nieprzestrzegania przepisów. A jak wykazały wyniki kontroli z poprzednich lat – w 90 proc. kontrolowanych firm wykonujących prace budowlane dochodziło do łamania podstawowego prawa osób pracujących do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.
Zarówno więc w kontekście kontroli Państwowej Inspekcji Pracy, jak i z uwagi na bezpieczeństwo zatrudnionych pracowników, firmy powinny przeprowadzić przegląd własnego systemu BHP w co najmniej minimalnym, wymaganym prawnie zakresie.
Czytaj również: Mniej kontroli PIP u pracodawców, ale problemów nie brakuje, zwłaszcza z BHP i wynagrodzeniami>>
Jak wskazuje Andrzej Bączkowski, ekspert ds. bezpieczeństwa pracy W&W Consulting, aspekt spełniania przez pracodawców wymagań prawnych należy podzielić na dwa obszary: fizyczne zabezpieczenie pracowników przed zagrożeniami oraz formalno-prawne. – W ramach pierwszego obszaru pracodawcy powinni zwrócić szczególną uwagę na to, czy pracownicy posiadają niezbędne uprawnienia i szkolenia wymagane do tego typu pracy. Nie możemy bowiem zapominać o tym, że praca na budowie wymaga realizacji szerokiego spektrum działań, do których każdy pracownik musi zostać kompetentnie przygotowany - mówi Bączkowski.
Następnie, jak podkreśla, należy dokonać przeglądu środków ochrony indywidualnej i zbiorowej. - Głównie należy kłaść nacisk na to, czy są odpowiednio dobrane do określonych na stanowisku zagrożeń oraz czy pracownicy je stosują – zaznacza ekspert ds. bezpieczeństwa pracy W&W Consulting. Kolejnym elementem będzie dokonanie przeglądu wszelkiego rodzaju maszyn i urządzeń, z jakich korzystają pracownicy. Np., czy rusztowania są prawidłowo zmontowane (przed odpowiednie osoby) i czy są sprawne, czy butle z gazami do palnika są prawidłowo przechowywane a stan węży i samego palnika jest prawidłowy, i czy betoniarka jest sprawna i prawidłowo podłączona do zasilania. Element ten dotyczy również przeglądu narzędzi ręcznych - np. czy szlifierki mają osłony a kable zasilające są nieuszkodzone.
Ostatni element z zakresu fizycznego zabezpieczenia pracowników dotyczy stanowisk i miejsc pracy oraz obszaru budowy. Chodzi o prawidłowe zabezpieczenie i oznaczenie miejsc niebezpiecznych, takich jak krawędzie, zaniżenia, miejsca przechowywania substancji niebezpiecznych, miejsca prac na wysokości czy pracy w wykopach. - Działania z obszaru fizycznego zabezpieczenia pracowników powinny mieć charakter cykliczny, najprostszej kontroli konkretnego miejsca w oparciu o listę kontrolną czy mikroaudytu pomniejszych obszarów. Takie systematyczne działanie powinno dać pracodawcy obraz odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa na placu budowy i spokój podczas kontroli państwowych organów nadzoru nad warunkami pracy – podkreśla Andrzej Bączkowski.
Drugi ze wskazanych obszarów (formalno-prawny) dotyczy prawidłowości zatrudnienia pracowników, odpowiedniego rozliczenia czasu pracy, wypłacania wynagrodzenia i zapewnienia wymogu informacyjnego w związku z podstawową dokumentacją pracowniczą i dokumentacją dotyczącą bezpieczeństwa (instrukcje, procedury, oceny ryzyka, regulaminy itp.).
- Jeśli pracodawca nie jest pewien kompletności i prawidłowości tego obszaru, również powinien zrobić jego przegląd w oparciu o konkretne wymogi prawne. Następnie, żeby utrzymać prawidłowość działania przy zatrudnianiu pracowników czy wdrażaniu nowej procedury, należy stworzyć najprostszy system oparty o zwykłe schematy blokowe, które wskazują, co robić w konkretnym przypadku - np. przy zatrudnieniu pracownika: przeprowadzić szkolenia BHP, zapoznać z dokumentacją, zebrać podpisy, wydać sprzęt i odzież roboczą, przeprowadzić instruktarz na stanowisku pracy. - Taki system pozwoli zapobiegać pojawianiu się luk formalno-prawnych podczas konkretnych działań i pozwoli na sprawne ich przeprowadzenie nawet przez mniej doświadczone w danym obszarze osoby, co również skutkuje spokojem podczas kontroli – zaznacza ekspert.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
