Firmy w Polsce przyspieszają w dostosowaniu się do AI Act. Badanie EY
Ponad 70 proc. średnich i dużych firm w Polsce podejmuje działania mające na celu spełnienie wymogów unijnego Aktu o sztucznej inteligencji (AI Act) – wynika z trzeciej edycji badania EY „Jak polskie firmy wdrażają AI”. Oznacza to wzrost o 13 pkt proc. w przeciągu roku. Jednocześnie 32 proc. przedsiębiorstw wskazało kwestie związane z compliance jako barierę utrudniającą wdrożenie AI w ich organizacji.
W sierpniu 2024 r. wszedł w życie AI Act. Jego celem jest wyznaczenie standardów w zakresie bezpiecznego i zgodnego z prawem wykorzystania sztucznej inteligencji. Wdrożenie rozporządzenia zostało rozłożone na kilka etapów. Zgodnie z pierwotnymi założeniami, od sierpnia 2026 roku zaczną być stosowane m.in. przepisy dotyczące systemów wysokiego ryzyka. Rok później, przewidziany jest ostatni etap wdrożeniowy dotyczący systemów objętych istniejącymi przepisami UE o bezpieczeństwie produktów. Obecnie na poziomie unijnym trwają prace nad przesunięciem harmonogramu wejścia w życie powyższych przepisów. Jeżeli proponowane zmiany w ramach pakietu Omnibus zostaną przyjęte, terminy stosowania kolejnych grup regulacji ulegną odpowiedniej modyfikacji.
- W ramach AI Act organizacje powinny podjąć konkretne kroki, w tym dokonać przeglądu stosowanych rozwiązań AI oraz przeprowadzić ich klasyfikację, wprowadzić system zarządzania jakością oraz odpowiednie polityki i procedury w zakresie m.in. zarządzania ryzykiem i etyką AI. Konieczne będzie także dokonanie oceny zarządzania ryzykiem oraz wdrożenie mechanizmów nadzoru i kontroli nad systemami AI w organizacji – mówi Justyna Wilczyńska-Baraniak, partnerka EY, lider Zespołu Prawa Własności Intelektualnej, Technologii, Danych Osobowych w Kancelarii EY Law.
Czytaj również: Badanie EY: AI zaczyna wpływać na strategie rekrutacyjne firm w Polsce>>
Firmy rozpoczęły wdrażanie AI
Badanie EY pokazało, że 31 proc. firm rozpoczęło proces wdrożenia AI Act, a 40 proc. jest w jego trakcie. Oznacza to, że ponad 70 proc. organizacji nad Wisłą pracuje nad dostosowaniem się do nowych regulacji. W ostatnim roku odsetek firm, które już rozpoczęły wdrożenia, wzrósł z 29 proc. do 31 proc., a będących w trakcie prac z 29 proc. do 40 proc., co łącznie stanowi zmianę o 13 pkt proc. rok do roku. Jednocześnie zmalała grupa organizacji, które na razie mają to tylko w planach (z 17 proc. do 8 proc.). Warto również zwrócić uwagę na fakt, że niezmienny - 16 proc. - pozostał odsetek organizacji, które podjęły próbę wdrożenia, które podjęły próbę wdrożenia, ale wstrzymały prace.
Ponad 1/3 przedsiębiorstw (34 proc.) oceniła, że pełne dostosowanie się do AI Act będzie pracochłonne i wymusi zmiany zarówno w procesach wewnętrznych, jak i biznesowych. Dla 23 proc. będzie to na tyle trudne zadanie, że sięgną po zewnętrznych ekspertów. Jedynie 3 proc. firm wskazuje, że AI Act ich nie dotyczy.
- Widać, że AI Act stał się częścią szerszej transformacji technologicznej w polskich organizacjach, a także impulsem dla organizacji do uporządkowania kluczowych obszarów związanych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Największa grupa badanych podmiotów podjęła kroki dostosowawcze mierząc się ze złożonością wymagań stawianych przez AI Act. Wstrzymanie prac przez pozostałe organizacje może wynikać z trudności w interpretacji regulacji lub ograniczeń organizacyjnych – podkreśla Justyna Wilczyńska-Baraniak.
Gdzie najrzadziej wdrażano AI?
Ponad połowa badanych organizacji wdrażała AI przede wszystkim w obszarze IT. Najrzadziej wprowadzano AI do działu compliance i obszarów prawno-proceduralnych, takie działania podjęło tylko 8 proc. polskich firm, o 3 p.p. więcej niż rok wcześniej. Wskazuje to na potrzebę większej dojrzałości prawnej i procesowej przedsiębiorstw oraz przyspieszenia procesów w tym obszarze.
Ograniczenia i niepewność regulacyjna znalazły się na trzecim miejscu największych barier utrudniających wdrożenie AI – po kwestiach związanych z obawami o bezpieczeństwo i trudnościami technologicznymi. Wskazała je prawie 1/3 respondentów (32 proc.). Niezależnie od AI Act, do modeli sztucznej inteligencji stosuje się także inne przepisy, m.in. RODO lub NIS2.
- Efektywne zapewnienie zgodności w obszarze AI to skomplikowany proces, który wymaga świadomości złożonego otoczenia regulacyjnego, specyfiki samej organizacji oraz charakterystyki sektora, w którym organizacja operuje. To punkt wyjścia pozwalający postawić właściwą diagnozę i określić strategię efektywnego oraz kompleksowego wdrożenia obowiązków z AI Act. Efektem całego procesu powinno być wdrożenie ram zarządzania AI w organizacji, czyli AI Governance – podsumowuje Justyna Wilczyńska-Baraniak.
Badanie - Jak polskie firmy wdrażają AI - zrealizował na zlecenie EY przez CubeResearch. Respondentami było 499 polskich firm: 45 proc. z sektora produkcji, 33 proc. z sektora usług, 22 proc. z handlu. 56 proc. przedsiębiorstw to firmy średniej wielkości, 44 proc. duże. Trzecia edycja została przeprowadzona w ostatnim kwartale 2025 roku.
