WSA: Otrzymanie bonu na zasiedlenie nie wyklucza jego ponownego przyznania

Organ, powołując się na racjonalność wydatkowania środków i fakt związany z uzyskaniem bonu na zasiedlenie w przeszłości, odmówił jego przyznania wnioskodawcy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, z przepisów ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia nie wynika, że uprzednie uzyskanie świadczenia stoi na przeszkodzie jego ponownemu przyznaniu, o ile aktualnie istnieją ku temu przesłanki. Organ nie sprecyzował też, dlaczego akurat wobec wnioskodawcy należało powołać się na argument racjonalności wydatkowania środków publicznych.

W styczniu 2026 r. Marek A. (dane zmienione) wystąpił o przyznanie bonu na zasiedlenie dla osoby bezrobotnej. Starosta poinformował go, że wniosek został rozpatrzony negatywnie. Powodem była racjonalność wydatkowania środków Funduszu Pracy i środków z Europejskiego Funduszu Społecznego oraz gospodarowania nimi. Organ wskazał również, że we wrześniu 2024 r. Marek A. otrzymał pomoc przyznaną w ramach bonu na zasiedlenie w kwocie 12 000 zł. Wnioskodawca nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem, więc wniósł skargę.

Nie tylko decyzje wymagają uzasadnienia

Sprawą zajął się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, który wskazał, że zgodnie z art. 208 ust. 1 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia (dalej jako: ustawa), starosta może przyznać bezrobotnemu bon na zasiedlenie w wysokości określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 200 proc. przeciętnego wynagrodzenia za pracę, w związku z zamiarem podjęcia zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej. Pod warunkiem jednak, że odległość od miejsca dotychczasowego zamieszkania do miejscowości, w której bezrobotny zamieszka wynosi co najmniej 80 km lub łączny najkrótszy czas dojazdu do pracy i powrotu do miejsca zamieszkania przekracza 3 godziny dziennie. Zaskarżony akt, z uwagi na brak formy decyzji, nie wymagał prowadzenia sformalizowanego postępowania administracyjnego. Nie zwalniało to jednak starosty z obowiązku poczynienia niezbędnych ustaleń, czy wnioskodawca spełnia wymagania do przyznania świadczenia. Natomiast w przypadku odmowy jego przyznania konieczne było sformułowanie uzasadnienia zawierającego wskazanie podstaw prawnych i faktycznych oraz motywów, którymi kierował się organ.

Uznanie administracyjne wymusza szczególną staranność

WSA wskazał, że podejmując zaskarżony akt, organ działa w ramach uznania administracyjnego. Świadczy o tym sformułowanie zawarte w art. 208 ust. 1 ustawy, tj. "starosta może przyznać (...) bon na zasiedlenie”. Oznacza to, że organowi pozostawiono swobodę wyboru konsekwencji prawnych. Niemniej każde rozstrzygnięcie podejmowane w ramach uznania powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa. Nie może być bowiem żadnych wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Sąd podkreślił, że orzekanie w warunkach uznania administracyjnego wymusza szczególną staranność przy konstruowaniu uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, ponieważ tylko ono może ochronić organ od zarzutu przekroczenia granicy swobodnego uznania. Tymczasem w ocenie WSA, zaskarżony akt nie spełniał tych standardów.

Uprzednie uzyskanie świadczenia nie było przeszkodą

Na gruncie niniejszej sprawy, starosta w ogóle nie wyjaśnił podstawy prawnej swojej odmowy. W piśmie nie przytoczono treści żadnego przepisu prawa. Natomiast argumentacja organu sprowadzała się do dwóch zdań, w których powołano się na racjonalność wydatkowania środków i uzyskanie przez skarżącego bonu na zasiedlenie w 2024 r. Sąd podkreślił, że z przepisów ustawy nie wynika, że uprzednie uzyskanie tego świadczenia stoi na przeszkodzie jego ponownemu przyznaniu, o ile wnioskujący aktualnie spełnia przesłanki. Ponadto organ nie sprecyzował, dlaczego akurat wobec Marka A. należało powołać się na argument racjonalności wydatkowania środków publicznych. Oznacza to, że uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia nie zostało w żaden sposób zindywidualizowane. Mając powyższe na uwadze, WSA uchylił zaskarżony akt. 

Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 1 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Go 260/26, nieprawomocny