Jak rozliczać faktury za niezwrócone opakowania zwrotne?

Firma otrzymała fakturę VAT z firmy Grupa Żywiec S.A. dotyczącą rozliczenia należności za niezwrócone opakowania zwrotne oraz "dokument techniczny", który ją rozlicza. Na dole jest dopisek "niniejsza faktura VAT za niezwrócone opakowania nie podlega zapłacie, towarzyszy jej dokument techniczny, który ją rozlicza".

Pytanie:
Jak należy zaksięgować fakturę?
Czy w kolumnie 10 i "normalnie" odliczyć VAT, mimo że nie został zapłacony?

Odpowiedź:
Ze wskazanej faktury można jedynie odliczyć VAT, gdyż nie stanowi ona podstawy do rozpoznania kosztu uzyskania przychodu.

Uzasadnienie:
Jak stanowi art. 29a ust. 11 ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług – dalej u.p.t.u. do podstawy opodatkowania nie wlicza się wartości opakowania, jeżeli podatnik dokonał dostawy towaru w opakowaniu zwrotnym, pobierając kaucję za to opakowanie lub określając taką kaucję w umowie dotyczącej dostawy towaru. Jednakże – w myśl art. 29a ust. 12 u.p.t.u. – w przypadku niezwrócenia przez nabywcę opakowania, o którym mowa w art. 29a ust. 11 u.p.t.u., podstawę opodatkowania podwyższa się o wartość tego opakowania:
1. w dniu następującym po dniu, w którym umowa przewidywała zwrot opakowania - jeżeli tego opakowania nie zwrócono w terminie określonym w umowie;
2. 60. dnia od dnia wydania opakowania - jeżeli w umowie nie określono terminu zwrotu tego opakowania.
W przypadkach takich – zgodnie z art. 106i ust. 5 u.p.t.u. - fakturę wystawia się nie później niż:
3. 7 dnia od określonego w umowie dnia zwrotu opakowania;
4. 60 dnia od dnia wydania opakowania, jeżeli w umowie nie określono terminu zwrotu opakowania.

Taką właśnie fakturą – jak wynika z treści pytania – otrzymana przez firmę faktura. Mając to na uwadze wyjaśnić pragnę, że VAT z faktur dokumentujących niezwrócone opakowania zwrotne podlega odliczeniu na zasadach ogólnych. Nie jest zatem (z nieistotnym – jak zakładam – w omawianej sytuacji wyjątkiem dotyczącym małych podatników rozliczających VAT metodą kasową oraz faktur wystawianych przez takich podatników) warunkiem odliczenia podatku z tych faktur ich opłacenie. A zatem w przedstawionej sytuacji firma może odliczyć VAT z otrzymanej faktury dokumentującej niezwrócone opakowania (w okresie rozliczeniowym jej otrzymania).
Wątpliwości pojawiają się, jeżeli chodzi o rozliczenie przedmiotowej faktury na gruncie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z treści pytania wynika bowiem, że nie podlega ona zapłacie, a więc w istocie nie dokumentuje ona poniesionego (obecnie lub w przyszłości) przez firmę kosztu. W konsekwencji uważam, że dla celów podatku dochodowego faktury, o której mowa, nie należy rozliczać, gdyż nie stanowi ona podstawy do rozpoznania kosztu uzyskania przychodu.