Czy przychody uzyskiwane z tytułu prowadzenia pensjonatu dla koni oraz ich treningu stanowią przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej?

Osoba prowadząca działalność gospodarczą opodatkowaną PKPiR jednocześnie prowadzi hodowlę koni (PKD 01.22.Z), pensjonat dla koni (PKD 01.42.Z) oraz trening koni przygotowujący do pokazów i zawodów (PKD 92.62.Z). W związku ze wszystkimi typami działalności ponosi koszty (zakup paszy, opłaty dla reproduktorów, koszty wyjazdów na wyścigi itp.) oraz wykazuje przychody (wygrane na wyścigach, sprzedaż koni itp.). Stadnina ma status gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym.

Pytanie:
Czy przychody z tego tytułu są przychodami z działalności rolniczej?
Jak należy je opodatkować?
Jak dokumentować np. sprzedaż koni lub usługę "hotelową" dla zwierząt?

Odpowiedź:
Przychodami z działalności rolniczej są tylko przychody z hodowli koni (skoro hodowla prowadzona jest w gospodarstwie rolnym). Przychody uzyskiwane z tytułu prowadzenia pensjonatu dla koni oraz ich treningu stanowią przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej (opodatkowane na zasadach ogólnych). Szczegóły oraz wskazanie sposobu dokumentacji wymienionych w pytaniu czynności znajdują się w uzasadnieniu.

Uzasadnienie:
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - dalej u.p.d.o.f., przepisów u.p.d.o.f. nie stosuje się, między innymi, do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej.
Pojęcie działalności rolniczej zostało zdefiniowane w art. 2 ust. 2 u.p.d.o.f., zaś działy specjalne produkcji rolnej wymienione zostały w art. 2 ust. 3 u.p.d.o.f. Na gruncie tych przepisów stwierdzić należy, że:
1) hodowla koni w gospodarstwie rolnym stanowi działalność rolniczą, a w konsekwencji przychody uzyskiwane z tego tytułu są niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodami z działalności rolniczej,
2) hodowla koni poza gospodarstwem rolnym stanowi dział specjalny produkcji rolnej, a więc przychody uzyskiwane z tego tytułu są podlegającymi opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodami z działu specjalnego produkcji rolnej.
Z treści pytania wynika, że przedmiotowa hodowla koni prowadzona jest w gospodarstwie rolnym. Skoro tak, przychody uzyskiwane z tytułu prowadzenia tej hodowli są przychodami z działalności rolniczej i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Jeśli natomiast chodzi o przychody z tytułu prowadzenia pensjonatu dla koni oraz treningu koni to przychody takie są "normalnymi" przychodami z pozarolniczej działalności gospodarczej. Podlegają one opodatkowaniu na zasadach ogólnych obowiązujących przy tego rodzaju przychodach (łącznie z pozostałymi przychodami z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę, o której mowa).
W celu ustalenia kosztów uzyskania przedmiotowych przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej trzeba będzie najprawdopodobniej oprzeć się na brzmieniu art. 22 ust. 3 u.p.d.o.f. Przepis ten stanowi, że jeżeli podatnik ponosi koszty uzyskania przychodów ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu, oraz koszty związane z przychodami z innych źródeł, a nie jest możliwe ustalenie kosztów uzyskania przypadających na poszczególne źródła, koszty te ustala się w takim stosunku, w jakim pozostają przychody z tych źródeł w ogólnej kwocie przychodów.
Jeśli chodzi o dokumentowanie sprzedaży koni to odpowiedź zależy od tego czy osoba, o której mowa, jest rolnikiem ryczałtowym. Jeżeli tak:
1) sprzedaż koni na rzecz czynnych podatników VAT (dokonujących zakupu w charakterze takich podatników) powinna być dokumentowana fakturami VAT RR wystawianymi przez nabywców (zob. art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm. – dalej u.p.t.u.),
2) w pozostałych przypadkach sprzedaż powinna być dokumentowana fakturami (z zastrzeżeniem, że rolnicy ryczałtowi faktury wystawiają dobrowolnie – zob. art. 117 pkt 1 u.p.t.u.), rachunkami (z zastrzeżeniem, że obowiązek wystawiania rachunków istnieje tylko na żądanie nabywców – zob. art. 87 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) lub za pomocą innych dokumentów, w tym samych tylko umów sprzedaży (paragonów nie trzeba wystawiać, gdyż rolnicy ryczałtowi w zakresie prowadzonej działalności rolniczej zwolnieni są z obowiązku prowadzenia ewidencji, w tym ewidencji prowadzonej za pomocą kas rejestrujących - zob. art. 117 pkt 2 u.p.t.u.).
Jeśli natomiast osoba, o której mowa, nie jest rolnikiem ryczałtowym (zrezygnowała z tego statusu na podstawie art. 43 ust. 3 u.p.t.u.), sprzedaż koni dokumentowana powinna być, co do zasady, fakturami. W niektórych przypadkach wystawianie faktur jest jednak konieczne tylko na żądanie nabywcy (zob. art. 106b ust. 1-3 u.p.t.u.). Wówczas sprzedaż koni dokumentowana może być za pomocą innych dokumentów, w tym samych tylko umów sprzedaży. W przypadkach takich może również zaistnieć obowiązek wystawienia paragonu.
Paragonami nie trzeba natomiast dokumentować usług "noclegowych" dla zwierząt. Świadczenie takich usług jest bowiem zwolnione z obowiązku ewidencjonowania na podstawie § 2 ust. 1 w zw. z poz. 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących. Świadczenie takich usług powinno być zatem dokumentowane fakturami, a w zakresie w jakim nie istnieje bezwzględny obowiązek ich wystawienia, a nabywca nie zażąda wystawienia faktury (zob. art. 106b ust. 1-3 u.p.t.u.) – za pomocą dowolnych innych dokumentów, w tym samych tylko umów sprzedaży.

[Uwaga! Odpowiedź na to pytanie jest już nieaktualna od 13 V 2017 r.]