Pojęcia „ratownik medyczny” oraz ratownik po kursie KPP (kwalifikowanej pierwszej pomocy) to różne kwalifikacje, ścieżki edukacyjne oraz uprawnienia. -Ratownicy po kursie KPP posiadają kompetencje w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy, podczas gdy ratownik medyczny może wykonywać szerszy zakres medycznych czynności ratunkowych, w tym także podawać leki – czytamy na stronie Centrum Szkoleń Medycznych Aquamed. Inne są również role tych osób. -Czynności z zakresu KPP wykonywane są przed przyjazdem Zespołu Ratownictwa Medycznego przez jednostki systemu, a także mogą stanowić uzupełnienie działań wykonywanych przez lekarzy, ratowników medycznych i pielęgniarki systemu. Bardzo ważnych aspektem jest aktualna wiedza i bieżące uprawnienia, które powinni posiadać ratownicy KPP, ponieważ mogą oni brać czynny udział w akcjach ratunkowych. Ratownik uczestniczy w działaniach ratowniczych, pomaga i asystuje przy różnego rodzaju wypadkach i zdarzeniach nagłych. Główne zadanie ratownika to pomoc osobom poszkodowanym i wspieranie jednostek Państwowego Ratownictwa Medycznego – czytamy na stronie ratownikkpp.pl.
Czytaj też w LEX: Odpowiedzialność zawodowa ratownika medycznego - przesłanki i sankcje >
Dwa różne uprawnienia, dwie różne ustawy
Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy z 1 grudnia 2022 r. o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 339) można wykonywać tę profesję, jeśli się ma spełnione następujące wymagania edukacyjne:
- rozpoczęło się przed 1 października 2019 r. studia na kierunku (specjalności) ratownictwo medyczne lub medycyna ratunkowa i uzyskało tytuł zawodowy licencjata lub magistra na tym kierunku (tej specjalności) lub
- – ewentualnie – rozpoczęło się po roku akademickim 2018/2019 studia przygotowujące do wykonywania zawodu ratownika medycznego uzyskując – w konsekwencji - tytuł zawodowy licencjata lub magistra.
Z niedawnej odpowiedzi na inną interpelację poselską (nr 12720) wynika, że obecnie w kraju jest dziewięć uczelni medycznych mających kierunek „ratownictwo medyczne”. Wszystkie te uczelnie - poza Gdańskim Uniwersytetem Medycznym - oferują studia I i II stopnia, z tym że w Szczecinie nazwa tego kierunku to „ratownictwo medyczne z bezpieczeństwem”. Oprócz tego są jeszcze uczelnie ogólne, jak np. UMK w Toruniu albo Państwowa Uczelnia Stanisława Staszica w Pile.
Sprawdź w LEX: Czy ratownik medyczny może być zatrudniony na stanowisku pielęgniarki? >
Dwie inne możliwości wejścia do zawodu ratownika medycznego, to – po pierwsze - rozpoczęcie przed 1 marca 2013 r. nauki w szkole policealnej (publicznej, bądź innej mającej uprawnienia szkoły publicznej) i uzyskanie dyplomu potwierdzającego uzyskanie tytułu zawodowego ratownika medycznego albo dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w tym zawodzie. Po drugie – chodzi np. o posiadanie odpowiedniego dyplomu zagranicznego uznanego w Polsce za równoważny polskiemu, posiadanie uznanych w Polsce kwalifikacji do wykonywania zawodu ratownika medycznego.
Sprawdź również książkę: Akredytacja w ochronie zdrowia krok po kroku >>
Natomiast art. 13-14 ustawy z 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 91) określają warunki wykonywania funkcji ratownika oraz zakres czynności wchodzących w zakres KPP. -Tytuł Ratownik i certyfikat KPP to tym samym najwyższy możliwy stopień przeszkolenia w zakresie ratownictwa, który dostępny jest dla osób nieposiadających wykształcenia medycznego – przypomina spółka Centrum Ratownictwa prowadząca takie kursy we Wrocławiu.
Sprawdź w LEX: Czy ratownicy medyczni, którzy przed 22.06.2023 r. rozpoczęli okres edukacyjny, kontynuują go na nowych zasadach? >
Inna ścieżka i dodatkowe koszty
-Studenci ratownictwa medycznego w toku studiów licencjackich zdają egzaminy obejmujące dokładnie ten sam zakres wiedzy i umiejętności, jaki jest wymagany od ratowników KPP, jednak nie otrzymują formalnego potwierdzenia posiadania tych kompetencji – pisze posłanka Agnieszka Maria Kłopotek (PSL-TD) w interpelacji nr 14280, którą wysłała do siedziby Ministerstwa Zdrowia przy ulicy Miodowej 15 w Warszawie. Pos. Kłopotek podkreśla, że – po pierwsze - obecnie osoby wykonujące zawód ratownika medycznego to absolwenci trzyletnich, standaryzowanych studiów pierwszego stopnia na kierunku „ratownictwo medyczne”. Ich program nauczania – zgodnie z obowiązującymi przepisami – jest jednolity dla wszystkich uczelni i obejmuje zarówno przygotowanie teoretyczne, jak i praktyczne. Po drugie jednak, w systemie edukacji funkcjonuje kwalifikowana pierwsza pomoc (KPP), czyli 66‑godzinny kurs obejmujący wiedzę i umiejętności kwalifikowanej pomocy przedmedycznej. -Kurs ten uprawnia do wykonywania określonych czynności ratowniczych, jednak zakres kompetencji ratownika KPP jest znacząco węższy niż uprawnienia ratownika medycznego. Koszt takiego kursu wynosi zazwyczaj od 1300-1500 złotych – podkreśla pos. Kłopotek.
Sprawdź w LEX: Na jakich zasadach udzielić urlopu szkoleniowego dla ratownika medycznego? >
Postulat zmiany przepisów
W czym tkwi problem? -Konsekwencją tego jest sytuacja, że wielu studentów oraz absolwentów ratownictwa medycznego (w tym osoby już pracujące m.in. w transporcie medycznym, sanitarnym, przy zabezpieczaniu imprez masowych czy planujące udział w szkoleniach z zakresu ratownictwa wodnego) zmuszonych jest do ponownego odbywania kursu KPP oraz ponoszenia dodatkowych kosztów, mimo że w ramach studiów realizują szerszy i bardziej zaawansowany program oraz zdają identyczny egzamin końcowy. Taka sytuacja skutkuje koniecznością dublowania treści kształcenia, stratą czasu, dodatkowymi obciążeniami finansowymi (szczególnie dotkliwymi dla studentów studiów niestacjonarnych lub uczelni niepublicznych), a także poczuciem braku logiki i spójności w systemie kształcenia kadr ratowniczych – podkreśla pos. Kłopotek.
Parlamentarzystka apeluje do resortu zdrowia o ewentualną zmianę przepisów w tej kwestii. Posłanka nie proponuje jednak żadnych swoich konkretnych pomysłów, zwłaszcza w zakresie egzaminowania, certyfikacji KPP i ich okresowej recertyfikacji co trzy lata. Kłopotek bardziej chodzi o wybadanie, jaki jest stan wiedzy Ministerstwa Zdrowia (MZ) w tej kwestii i czy zamierza w jakikolwiek sposób iść na rękę ratownikom medycznym. Interpelacja trafiła do MZ przed Bożym Narodzeniem, więc jeszcze urzędnicy nie zdążyli przygotować odpowiedzi na pytania posłanki.
Sprawdź w LEX: Czy ratownik medyczny może świadczyć usługi w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej? >
Kolejna recepta na kryzys kadrowy
Co ciekawe, postulaty z interpelacji pos. Kłopotek nie są jedynymi w ostatnim okresie, które mają wesprzeć ratowników medycznych. Podpisy pod internetową petycją w ich sprawie zbiera od kilku tygodni Fundacja Medycy – Medykom. Autorzy petycji proponują studia pomostowe dla ratowników medycznych, po których ukończeniu uzyskają oni licencjat w zakresie pielęgniarstwa. Ponadto postulują automatyczne nadawanie specjalizacji pielęgniarskich po przedstawieniu dyplomu ukończenia szkoły/studiów na kierunku „ratownictwo medyczne”. Miałoby to wspomóc m.in. szpitalne oddziały ratunkowe (SOR). -Poszerzenie kwalifikacji zawodowych nie tylko o kwestie pielęgnacji, ale chociażby o możliwość toczenia krwi i jej składników, zlecania badań krwi i badań obrazowych czy ordynowania leków i wyrobów medycznych (wypisywania recept), co w połączeniu z ich wiedzą i umiejętnościami z zakresu medycyny ratunkowej znacznie podniesie jakość i bezpieczeństwo pracy w systemie PRM/SOR – czytamy w petycji. Autorzy wymieniają także inne potencjalne zalety tego rozwiązania dla ratowników medycznych: szansa na wejście do systemu, w którym realnie mogą pracować, możliwość zatrudnienia na dowolnym oddziale, rozwoju w wielu kierunkach specjalizacji, jak również możliwość pełnoprawnej pracy w szpitalach bez konfliktów kompetencyjnych. Po zebraniu kilku tysięcy podpisów petycja ma oficjalnie trafić do MZ, jak również organizacji samorządowych medyków.
Sprawdź w LEX: Czy ratownik medyczny może wykonywać zawód w kilku podmiotach jednocześnie, łącząc różne formy wykonywania tego zawodu? >
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów w programie LEX jest zależny od posiadanych licencji.
