Artykuł pochodzi z LEX Ochrona Zdrowia

Ustawa z 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30, poz. 151) w zasadniczej części weszła w życie 19 stycznia 2013 roku i zastąpiła szereg uregulowań związanych z uprawnieniami do kierowania pojazdami zawartych wcześniej w ustawie z 20 czerwca 1997 roku  Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 – t.j. ze zm.).

Ustawa o kierujących pojazdami wprowadziła jako zasadę terminowy charakter praw jazdy. Zgodnie z 13 ust. 1 pkt 1 między innymi prawo jazdy kategorii B wydaje się na 15 lat. Okres ten może być jednak krótszy, o ile wynika to z orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Należy jednak zwróć uwagę, że ustawa, wprowadzając termin ważności prawa jazdy odwołuje się do „administracyjnego” charakteru terminu ważności dokumentów, nie zaś do terminu wygaśnięcia uprawnień. W stosunku do badań profilaktycznych kierowców posługujących się prawem jazdy kategorii B ustawa nie wprowadza ograniczenia w postaci terminu, w którym muszą być wykonane kolejne badania, pozostawiając tę decyzję uznaniu lekarza orzekającego. Teza ta znajduje potwierdzenie w kilku okolicznościach.

Ograniczenia ważności uprawnienia

Po pierwsze, zgodnie z art. 79 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami orzeczenie lekarskie może zawierać wynikające ze stanu zdrowia ograniczenia w zakresie terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami. Ustawa pozostawia decyzji lekarza, czy wprowadzenie ograniczeń w tym zakresie jest konieczne ze względu na stan zdrowia pacjenta. Lekarz może jednak z tego uprawnienia nie skorzystać i nie wprowadzać żadnych ograniczeń, co w praktyce oznacza, że nie wyznacza terminu kolejnego badania. 

Stwierdzanie uprawnienia

Po drugie, rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 31 lipca 2012 roku w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2012 r., poz. 1005 ze zm.) wskazuje, jakie dokumenty są niezbędne do przedłożenia przez ubiegającego się o wydanie prawa jazdy w związku z utratą jego ważności („administracyjnej”) w przypadku, gdy termin ten nie został ustalony na podstawie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami (a więc orzeczenie lekarskie przedłożone w związku z ubieganiem się o prawo jazdy nie zawierało ograniczeń w zakresie terminu ważności uprawnień).

Po trzecie, § 9 ww. rozporządzenia definiując „datę ważności uprawnienia” wskazuje na sytuację, w której orzeczenie lekarskie nie wskazuje terminu kolejnych badań lekarskich.

Konsekwencją nowego uregulowania jest to, ze aktualnie nie ma możliwości uzyskania bezterminowego prawa jazdy, ale nie oznacza to braku możliwości wydania orzeczenia lekarskiego bez wskazania terminu kolejnego badania. 

Na marginesie warto odnotować, że 12 grudnia 2013 roku Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności art. 124 ust. 6 ustawy o kierujących pojazdami z Konstytucją. Z przepisu tego wynika obowiązek wymiany praw jazdy wydanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów (czyli na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym) niezależnie od tego, czy wydano je bezterminowo. Oznacza to, ze po upływie terminów wskazanych w ustawie w Polsce w ogóle nie będzie praw jazdy nie tracących ważności, chociaż orzeczenie lekarskie, będące jedną z podstaw przyznania uprawnienia do kierowania pojazdami może nie zawierać żadnych ograniczeń, co terminu ważności prawa jazdy.


Karolina Kołakowska

Prawnik w zespole prawa ds. Ochrony Zdrowia w Brzezińska, Narolski Adwokaci i Doradcy podatkowi Sp. p. w Łodzi, aplikant adwokacki przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Łodzi, doktorantka w katedrze Europejskiego Prawa Gospodarczego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego. Specjalizuje się w problematyce prawnej podmiotów służby zdrowia. Uczestniczy w doradztwie prawnym na rzecz podmiotów leczniczych, szpitali klinicznych i medycznych towarzystw naukowych. Moderator i trener w ramach szkoleń i warsztatów prowadzonych dla przedstawicieli branży medycznej. Współautorka komentarzy dla Serwisu Prawo i Zdrowie Wolters Kluwer Polska oraz współautorka wydanej przez Wolters Kluwer Polska publikacji - „Prawo o działalności leczniczej w praktyce. Przekształcenia zakładów opieki zdrowotnej”.