Zmiany w Karcie Nauczyciela, nad którymi pracuje parlament, nie są wystarczające - uważają związkowcy zrzeszeni w oświatowej "Solidarności". Wskazują, że nowela nie rozwiąże wielu istotnych kwestii - jak choćby udziału nauczycieli w szkoleniach, nie zagwarantuje zatem pedagogom wypłat wynagrodzeń za godziny ponadwymiarowe.

Przepisy prawa oświatowego, jak również rozporządzenia BHP, nie określają minimalnej powierzchni, jaka ma być zapewniona dla ucznia szkoły w sali lekcyjnej. Rozporządzenie nakazuje jednak dyrektorowi zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole - tłumaczy resort edukacji.

Reforma kształcenia pedagogów specjalnych, która wydłużyła studia do pięciu lat, w połączeniu z malejącym zainteresowaniem kierunkami pedagogicznymi, doprowadziła do kilkuletniej luki w dopływie nowych kadr do szkół - alarmują posłowie. Resort zapewnia, że tak nie jest - specjalistów nie brakuje, a wciąż podejmowane są działania na rzecz zwiększenia ich liczby.

Prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz Hubert Cichocki zapewnił podczas posiedzenia sejmowej podkomisji, że do końca 2025 r. instytuty skupione w SBŁ osiągną łącznie ponad 2 mld zł wyników finansowych. Ma to być – jak podkreślił – pierwszy realny wzrost przychodów w historii sieci, wyprzedzający inflację. Jednocześnie Najwyższa Izba Kontroli zwróciła uwagę na liczne nieprawidłowości i brak strategicznego planowania jej działalności.

Biblioteki szkolne wciąż borykają się z brakami kadrowymi i przestarzałymi zbiorami – alarmują posłowie w interpelacji skierowanej do ministra edukacji. Wskazują, że w wielu szkołach brakuje nowoczesnych książek, odpowiednio przystosowanych pomieszczeń, a nawet etatów bibliotekarzy. Szczególnie trudna ma być sytuacja w małych i wiejskich placówkach.

Wśród postulatów dotyczących zmian w o oświacie, znalazły się takie, które dotyczyły kompleksowej reformy praktyk odbywanych w szkołach przez przyszłych nauczycieli. Zwracano m.in. uwagę na potrzebę przydzielania studentom mentorów czy zwiększenia liczby godzin. Na zmiany w tym zakresie próżno jednak liczyć - nie planuje ich ani resort edukacji, ani resort nauki.

Dialogu i natychmiastowego podjęcia działań mających na celu wyeliminowanie z obiegu prawnego ostatnio wprowadzonych niekorzystnych dla nauczycieli przepisów dotyczących wynagradzania za godziny ponadwymiarowe - domaga się Związek „Forum–Oświata”, który nie szczędzi resortowi edukacji krytyki z powodu ostatnich zmian.

Resort edukacji przemyśli zmiany dotyczące prac domowych, nie zamierza jednak przywracać przepisów sprzed zmiany. Ma pojawić się nowa koncepcja, opracowana na bazie sugestii ekspertów - w tym rekomendacji Instytutu Badań Edukacyjnych. Z raportu IBE wynika, że choć uczniowie są mniej zestresowani, to spadła ich motywacja do samodzielnej pracy.

Były podstawy do zasądzenia odszkodowania dla nauczycielki nauczania początkowego ze względu na nierówne traktowanie i dyskryminację z powodu wieku – orzekł Sąd Najwyższy, uznając, że sąd okręgowy nie dostrzegł, iż jedynym kryterium do zwolnienia nie może być nabycie prawa do świadczenia kompensacyjnego.

W roku szkolnym 2024/25 w polskim systemie oświaty — obejmującym wychowanie przedszkolne oraz szkoły podstawowe i ponadpodstawowe dla dzieci, młodzieży i dorosłych — kształciło się 5,3 mln osób, co stanowiło 14,1 proc. ludności kraju. W tym czasie w placówkach wychowania przedszkolnego i szkołach wszystkich typów zatrudnionych było łącznie 511 tys. nauczycieli.

W związku z nowelizacją przepisów programu „Laptop dla nauczyciela”, Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało w środę, że od 22 października do 21 listopada 2025 r. nauczyciele, wychowawcy oraz inni pracownicy pedagogiczni, którzy byli uprawnieni do otrzymania wsparcia, lecz dotąd go nie uzyskali, mogą ponownie ubiegać się o przyznanie bonu na zakup laptopa.

W XII edycji konkursu Beata Prus, dyrektorka Szkoły Podstawowej nr 10 im. M. Konopnickiej w Kaliszu, została Super Dyrektorem Szkoły, a Grażyna Ziółek, dyrektorka Przedszkola nr 237 im. Warszawskiej Syrenki w Warszawie, otrzymała tytuł Super Dyrektora Przedszkola. Konkurs był organizowany przez redakcję czasopisma „Dyrektor Szkoły. Miesięcznik kierowniczej kadry oświatowej”.

We wrześniu zmieniły się zasady rozliczania godzin ponadwymiarowych, co miało m.in. zakończyć nierówne traktowanie nauczycieli w różnych typach szkół i samorządach. Być może czeka nas kolejna nowelizacja przepisów, bo MEN poinformowało, że analizuje obecnie zgłoszone uwagi dotyczące możliwości rozszerzenia katalogu zajęć, które nauczyciel mógłby realizować zamiast nieodbytych zajęć ponadwymiarowych z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

W Polsce mamy starzejącą się kadrę nauczycielską, mało młodych nauczycieli i dużo odejść z zawodu. Takie wnioski wynikają z ostatniego badania TALIS 2024. Jedynie 4 proc. nauczycieli ma mniej niż 30 lat. W krajach, które skutecznie przyciągają młodych nauczycieli, łączy się wyższe płace początkowe z intensywnym wsparciem. Wielu młodszych nauczycieli w Polsce deklaruje, że rozważa odejście z zawodu.

Każdego dnia w polskich szkołach dochodzi do kilkudziesięciu niebezpiecznych zdarzeń z udziałem uczniów i nauczycieli. W podziale na placówki szkolne najbardziej niebezpieczna jest szkoła podstawowa - to tu wypadków jest najwięcej. Co dość oczywiste, większość niebezpiecznych zdarzeń ma miejsce na sali gimnastycznej. Problemem są też wciąż pobicia.

Sądy administracyjne odmiennie oceniły sytuację zwolnionej dyrektorki białobrzeskiego liceum. Ona sama bagatelizowała zarzuty i wskazywała, że problemy zostały rozwiązane. NSA uznał jednak, że ich waga, każdego z osobna, uzasadniała radykalną decyzję powiatu. Stawiane zarzuty były poważne - dyrektorka miała m.in. udostępniać pomieszczenia i sprzęt konkurencyjnej placówce oświatowej.

Doradztwo zawodowe w szkołach ma stać się bardziej praktyczne i dostosowane do realiów rynku pracy – Ministerstwo Edukacji proponuje zmiany w rozporządzeniu, które włączą do procesu doradczego m.in. branżowe centra umiejętności, cyfrowe narzędzia edukacyjne oraz rodziców i pracodawców.

Jedynie 10 proc. nauczycieli uważa, że ich praca jest ceniona przez społeczeństwo, 9 proc. – że media cenią nauczycieli, a 15 proc., że decydenci cenią opinie nauczycieli. Brak uznania odczuwany jest także w codziennej pracy – niemal co drugi nauczyciel spotyka się z brakiem docenienia ze strony rodziców, a co trzeci – ze strony uczniów.

Nowela Karty Nauczyciela miała wypełnić luki w ocenianiu pedagogów - chodziło między innymi o kwestię oceny pracy nauczyciela, którzy przeniósł się do innej szkoły albo został dyrektorem. Od września obowiązują nowe zasady, jednak przez nie do końca jasne przepisy przejściowe, wciąż jest z tym problem.

Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje przesunąć termin wprowadzenia obowiązku tworzenia rad szkół i placówek na 1 września 2028 r. oraz zmodyfikować koncepcję Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich. To najnowsze założenia projektu nowelizacji Prawa oświatowego, nad którym resort pracuje po zakończeniu etapu konsultacji.